Gylym_aleumettik_madenii_fenomen_prezentatsiya

1.

01
ҒЫЛЫМ — ӘЛЕУМЕТТІК-МӘДЕНИ ФЕНОМЕН РЕТІНДЕ
Ғылым — тек білім емес.
Ол қоғамның ойлау жүйесін, мәдениетін және болашағын өзгертетін күш.

2.

02
Ғылымға басқа көзқарас
БІЛІМ
Әлем туралы жүйеленген түсінік
ҮДЕРІС
Сұрақ → болжам → зерттеу → дәлел
ИНСТИТУТ
Ғалымдар → университеттер → ғылыми ұйымдар

3.

03
Неліктен ғылым әлеуметтік феномен?
ҚОҒАМ → мәселені анықтайды
МЕМЛЕКЕТ → ғылыми саясат пен қолдау
УНИВЕРСИТЕТ → жаңа білім қалыптастырады
БИЗНЕС → идеяны технологияға айналдырады
АДАМ → нәтижені күнделікті өмірде қолданады

4.

04
Ғылым және мәдениет
МӘДЕНИЕТ: «Біз кімбіз?»
ҒЫЛЫМ: «Әлем қалай жұмыс істейді?»
Ғылым жаңа дүниетаным, құндылық, тіл, технология және өмір салтын қалыптастырады.

5.

05
Бір ғылыми идеяның жолы
ҒЫЛЫМИ ИДЕЯ
↓
ТЕХНОЛОГИЯ
↓
ӨНДІРІС
↓
ҚОҒАМДЫҚ ӨЗГЕРІС
↓
ЖАҢА МӘДЕНИЕТ
Мысал: электр энергиясы → өндіріс → байланыс → компьютер → интернет.

6.

06
Ғылым — өркениеттің қозғалтқышы
Табиғатты түсіну
↓
Ғылыми білім
↓
Технология
↓
Өндіріс
↓
Қоғамдық өзгеріс
↓
Жаңа мәдениет

7.

07
Ғылым ≠ технология
ҒЫЛЫМ
«Неге?»
«Қалай жұмыс істейді?»
ТЕХНОЛОГИЯ
«Оны қалай қолданамыз?»
Ғылыми жаңалық технологияға айналғанда оның әлеуметтік әсері күшейеді.

8.

08
Ғылым күнделікті өмірде
Смартфон
Интернет
GPS
Медицина
Автомобиль
AI
Онлайн төлем
Цифрлық білім
Біз ғылымды көбіне байқамай қолданамыз.

9.

09
Ғылымның екі жүзі
МҮМКІНДІК
Ядролық физика → энергия
Жасанды интеллект → көмек
Генетика → емдеу
ТӘУЕКЕЛ
Қару → қауіп
AI → ақпараттық тәуекел
Генетика → биоэтика
Мүмкіндік артқан сайын жауапкершілік те артады.

10.

10
Ғылым және этика
ҒЫЛЫМ:
«Біз мұны жасай аламыз ба?»
ЭТИКА:
«Біз мұны жасауымыз керек пе?»
Қазіргі ғылымда технологиялық мүмкіндік пен адамгершілік жауапкершілік қатар жүреді.

11.

11
Ғалым — тек зерттеуші емес
Зерттеуші
Білім өндіруші
Инновация жасаушы
Білім беруші
Қоғам мәселесін шешуші
Ғылыми жауапкершілік иесі

12.

12
Қазақстандағы ғылымның өзекті бағыттары
Жасанды интеллект
Цифрландыру
Аграрлық технологиялар
Экология
Энергетика
Медицина
Ғарыштық зерттеулер
Білім беру технологиялары
Ғылым — елдің интеллектуалдық капиталы.

13.

13
Ғылым және білім
ҒЫЛЫМ
жаңа білім жасайды
↓
БІЛІМ БЕРУ
сол білімді таратады
↓
СТУДЕНТ
білімді қолданады
↓
ЗЕРТТЕУШІ
жаңа білім қалыптастырады

14.

14
XXI ғасыр ғылымы
БҮГІНГІ ҒЫЛЫМ — ПӘНАРАЛЫҚ
Физика + информатика
Биология + медицина
Педагогика + AI
Экономика + Data Science
Күрделі мәселені бір ғана ғылым саласы толық шеше алмайды.

15.

15
Ғылым және қоғам: өзара цикл
ҚОҒАМДАҒЫ МӘСЕЛЕ
↓
ҒЫЛЫМИ ЗЕРТТЕУ
↓
ЖАҢА БІЛІМ
↓
ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ШЕШІМ
↓
ҚОҒАМДЫҚ ӨЗГЕРІС
↺

16.

16
Ғылым — адамзаттың интеллектуалдық жады
Тарих → өткенді түсіндіреді
Археология → өркениет іздерін сақтайды
Медицина → тәжірибені жинақтайды
Информатика → ақпаратты цифрландырады
Ғылым — ұрпақтан ұрпаққа берілетін жинақталған білім.

17.

17
Ғылым болашақты қалай өзгертеді?
БҮГІН
Зерттеу
↓
ЕРТЕҢ
Технология
↓
КЕЙІН
Жаңа әлеуметтік норма
Мысал: жасанды интеллект — зерттеу нысанынан күнделікті құралға дейін.

18.

18
Негізгі қорытынды
Ғылым —
✓ білім жүйесі
✓ әлеуметтік институт
✓ мәдени құбылыс
✓ технологиялық даму көзі
✓ қоғамды өзгертуші күш
✓ болашақты қалыптастыру құралы

19.

19
Дискуссия
Егер ғылым қоғамды өзгертетін күш болса,
ғылыми жаңалықтардың бағытын кім анықтауы керек?
Ғалым ба?
Мемлекет пе?
Қоғам ба?
Бизнес пе?
Әлде бәрінің ортақ жауапкершілігі ме?

20.

20
ҒЫЛЫМ — БОЛАШАҚТЫ КҮТУ ЕМЕС
Ғылым — болашақты құру.
Назарларыңызға рақмет!