antihipertenzivi

1. ANTIHIPERTENZIVI

PREDMET: OSNOVE FARMAKOLOGIJE
SMJER: ZDRAVSTVENI TEHNIČAR
RAZRED: II

2. Arterijski krvni pritisak je pritisak koji krv vrši na zid arterijskog krvnog suda. Povišen krvni pritisak naziva se arterijska

hipertenzija.
Esencijalna ( primarna) hipertenzija : ne zna se uzrok
nastanka povišenog arterijskog krvnog pritiska.
Sekundarna hipertenzija: povišen arterijski krvni
pritisak kao posljedica neke druge bolesti.
Hipertenzijom se smatra
stanje u kome je
vrijednost krvnog pritiska
jednaka ili viša od
140/90mmHg.

3. Trajno povišen arterijski krvni pritisak ubrzava proces arteroskleroze u velikim krvnim sudovima, povećava opterećenje srčanog

Evropsko udruženje za hipertenziju klasifikovalo je krvni pritisak:
• Optimalni sistolni arterijski pritisak <120 mmHg i dijastolni <
80mmHg
• Normalan sistolni arterijski pritisak 120-129mmHg i/ili
dijastolni 80-84mmHg
• Visok – normalan sistolni arterijski pritisak 130-139mmHg i/ili
dijastolni 85-89mmHg.
Trajno povišen arterijski krvni
pritisak ubrzava proces
arteroskleroze u velikim krvnim
sudovima, povećava opterećenje
srčanog mišića, ubrzava razvoj
koronarne bolesti, prouzrokuje
oštećenje moždanih i bubrežnih
krvnih sudova, infarkt miokarda,
apopleksiju i renalnu isuficijenciju.

4.

5. TERAPIJA ARTERIJSKE HIPERTENZIJE

Hipertenzija se liječi:
1.Nefarmakološkim mjerama: smanjenje
tjelesne težine, fizička aktivnost, ograničen unos
soli, alkohola i zasićenih masti
2.Farmakološkim mjerama : ljekovi

6. TERAPIJA ARTERIJSKE HIPERTENZIJE

Prema važećim terapijskim preporukama, postoji pet grupa ljekova koji
predstavljaju prvu terapijsku liniju i njima se može započeti terapija:
Tiazidni diuretici
ACE inhibitori
Blokatori receptora za angiotenzin II
Beta blokatori
Antagonisti kalcijuma
Zbog postizanja ciljnih vrijednosti krvnog pritiska, u terapiju se
uključuju i selektivni blokatori ( blokatori alfa 1 receptora
simpatičkog sistema-prazosin) i antihipertenzivi centralnog dejstvametildopa.

7. TIAZIDNI DIURETICI

Tiazidni diuretici: hidrohlortiazid i
,,tiazidima slični’’ diuretici : indapamid
Mehanizam dejstva: Pojačavaju izlučivanje natrijuma i smanjuju
ukupan volumen cirkulišuće tečnosti.
Dejstvo tiazida nastupa postepeno, a tolerancija se ne razvija ni poslije
višegodišnje primjene. Koriste se u monoterapiji, ali su veoma pogodni
i za kombinovanje sa ACE inhibitorima i beta blokatorima.
Najznačajniji neželjeni efekti su: hipokalijemija, hiperglikamija (oprez
kod dijabetičara!) i hiperurikemija (kod predisponiranih osoba mogu
izazvati napad gihta!)
U slučaju da postoji bubrežna insuficijencija, umjesto tiazidnih
diuretika, pacijentima treba dati diuretik Henleove petlje npr.
furosemid

8. ACE INHIBITORI Inhibitori angiotenzin-konvertujećeg enzima

Mehanizam dejstva: Inhibicijom angiotenzin konvertujućeg enzima utiču na smanjeno
stvaranje angiotenzina II koji predstavlja najjači fiziološki vazokonstriktor i smanjuju
razgradnju bradikinina koji ima vazodilatatorno i vaskuloprotektivno dejstvo.
Smanjenim stvaranje angiotenzina II ACE inhibitori izazivaju vazodilataciju.
Ljekovi iz ove grupe su: kaptopril (ima najkraće dejstvo), enalapril, fosinopril, lizinopril,
ramipril i drugi.
Indikacije: Esencijalna hipertenzija, srčana isuficijencija, infarkt miokarda.
Prednosti: ACE inhibitori sniženjem krvnog pritiska NE aktiviraju simpatikus i zato se NE javlja
tahikardija, pa se mogu dati pacijentima sa ishemijskim oboljenjem srca; ne utiču na
metabolizam glukoze ili mokraćne kiseline.
Neželjeni efekti su: prekomjerna hipotenzija ( zato se terapija počinje postepeno i sa manjom
dozom lijeka), akutna renalna insuficijencija, hiperkalijemija, angioedem i suvi kašalj.
Kontraindikacije: Ne smiju se primjenjivati kod trudnica!

9. BLOKATORI RECEPTORA ZA ANGIOTENZIN II

Tu spadaju: lorsartan, valsartan i drugi.
Mehanizam dejstva: blokiraju angiotenzinske receptore u krvnim
sudovima i tako sprečavaju vezivanje angiotenzina II. Na taj način
izazivaju vazodilataciju.
Njihova prednost u odnosu na ACE inhibitore je što ne izazivaju kašalj! (
ne inhibiraju razgradnju bradikinina)
Neželjena dejstva: kod nekih pacijenata može se javiti hipotenzija,
akutna renalna insuficijencija i hiperkalijemija.
Kontraindikovani su u trudnoći!

10. BETA BLOKATORI

Mehanizam dejstva: blokadom beta 1 receptora u srcu dovode do smanjenja
minutnog volumena i
blokadom beta 1 receptora u bubrezima smanjuju oslobađanje renina koji je potreban
za sintezu angiotenzina II.
Ljekovi iz ove grupe su: metoprolol, bisoprolol, nebivolol, atenolol, propranolol,
karvedilol i drugi.
Mogu biti selektivni (atenolol, bisoprolol, metoprolol...) i neselektivni (propranolol,
labetalol, karvedilol…).
Ovi ljekovi su ljekovi prvog izbora za mlađe osobe kao i za pacijente sa srčanim
oboljenjima aritmijom ili ishemijskom bolešću srca.
Antihipertenzivni efekat ne nastupa odmah, već se razvija postepeno tokom dvije
nedjelje.
Neželjeni efekti su: bradikardija, hipotenzija, bronhijalna konstrikcija, smanjenje
kontraktilnosti srca, hladni ekstremiteti, umor, impotencija, poremećaj spavanja i
noćne more.

11. ANTAGONISTI (BLOKATORI) KANALA ZA KALCIJUM

Mehanizam dejstva: blokiraju voltažno zavisne kalcijumove kanale L tipa. Na taj
način sprečavaju ulazak kalcijuma u ćelije glatkih mišića i izazivaju vazodilataciju.
Dijele se na:
1. Dihidropiridine: (amlodipin, nifedipin, felodipin) glavno mjesto djelovanja su
arterijski krvni sudovi
2. Verapamil : prevashodno djeluje na kalcijumove kanale u srcu gdje smanjuje
kontraktilnost i usporava sprovođenje impulsa
3. Diltiazem: djeluje podjednako na srce i na krvne sudove
Neželjena dejstva: glavobolja, crvenilo lica, znojenje, hipotenzija, opstipacija
(verapamil)...
Posebnu korist od primjene ovih ljekova imaju stare osobe, pacijenti sa stabilnom
anginom pektoris, pacijenti sa izolovanom sistolnom hipertenzijom.

12. ALFA BLOKATORI: prazosin, doksazosin, terazosin prouzrokuju vazodilataciju i na taj način dovode do snižavanja povišenog krvnog

pritiska.
Najznačajnija neželjena dejstva su: vrtoglavica, mučnina i sinkopa poslije
prve doze. To se izbjegava na taj način što se liječenje započinje malom
dozom lijeka i uveče pred spavanje.
Antihipertenziv centralnog dejstva je METILDOPA. Inhibira biosintezu
kateholamina i na taj način snižava povišen krvni pritisak.
Metildopa je lijek izbora u terapiji hipertenzije u trudnoći.
Neželjeni efekti su : sedacija, osjećaj umora, vrtoglavica, dijareja i
bradikardija.
Da bi se postigle željene vrijednosti krvnog pritiska, kod velikog broja
pacijenata neophodno je istovremeno primjenjivati 2-3 lijeka koji
djeluju različitim mehanizmima. Najčešća komponenta u kombinovanoj
terapiji je diuretik.

13. POSEBNI OBLICI HIPERTENZIJE

Izolovana sistolna hipertenzija: Kada je sistolni pritisak 140 mmHg a
dijastolni manji od 90 mmHg.
Treba je liječiti primjenom malih doza tiazida ili kalcijumskih antagonista iz
grupe dihidropiridina.
Hipertenzija kod pacijenata sa dijabetesom: Kod ovih pacijenata je najbolje
primijeniti ACE inhibitore.
Hipertenzija u trudnoći:
Metildopa je lijek izbora za
terapiju hipertenzije u trudnoći.
Primjena beta blokatora
u trećem trimestru je bezbjedna.

14.

Hipertenzivna kriza: Zahtijeva hitno liječenje i to u stacionarnim
zdravstvenim ustanovama.
Prvi lijek koji se primjenjuje jeste diuretik snažnog djelovanja, a
zatim se uključuju neki od antihipertenzivnih ljekova.
Ljekovi se primjenjuju parenteralno.
Kada je postignuto zadovoljavajuće sniženje krvnog pritiska
terapija se nastavlja oralnom primjenom lijeka/ljekova.

15.

HVALA NA PAŽNJI!