66.74K
AI

syzyqtyq_funktsiya_zhane_grafigi_7synyp

1.

СЫЗЫҚТЫҚ ФУНКЦИЯ
ЖӘНЕ ОНЫҢ ГРАФИГІ
y = 0,8x + 1
7-сынып • Алгебра
Функцияны формула, кесте және график арқылы зерттейміз
-3
-2
-1
0
1
2
3

2.

1. Сызықтық функция дегеніміз не?
Айнымалылар арасындағы тәуелділікті формула арқылы көрсету
Анықтамасы
Мысалдар
y = kx + b түрінде берілетін
функция сызықтық функция
деп аталады.
y = 2x + 3
y = −x + 4
y = 0,5x − 2
y=7
Мұндағы x — тәуелсіз айнымалы,
y — тәуелді айнымалы.

3.

2. Формула және коэффициенттер
y = kx + b
k — бұрыштық коэффициент
Мысал: y = 3x − 2
Түзудің бағытын анықтайды:
• k > 0 — функция өседі
• k < 0 — функция кемиді
k=3
b = −2
Түзу жоғары қарай бағытталады
және Oy осін −2 нүктесінде қияды.
b — бос мүше
Графиктің Oy осін қиғандағы мәні.

4.

3. Функцияның өсуі мен кемуі
k коэффициентінің таңбасына назар аудар
k > 0: y = x + 1
-3
-2
k < 0: y = −x + 1
-1
0
Өспелі функция
1
2
3
-3
-2
-1
0
1
Кемімелі функция
2
3

5.

4. Сызықтық функцияның графигі
Сызықтық функцияның графигі — түзу сызық
y = 2x + 1
Есте сақта!
Графикті салу үшін кемінде екі
нүктені табу жеткілікті.
Нүктелерді координаталық
жазықтықта белгілеп, түзу
сызықпен қосамыз.
-3
-2
-1
0
1
2
3

6.

5. График салу алгоритмі
Мысал: y = 2x + 1
1
x-ке мәндер береміз
2
Формулаға қойып, y-ті есептейміз
3
Координаталар кестесі
x
−2
−1
0
1
2
y
−3
−1
1
3
5
Координаталар кестесін құрамыз
Мысалы: x = 1 болса,
y = 2 · 1 + 1 = 3.
4
Нүктелерді белгілеп, түзу
жүргіземіз

7.

6. Есептің шығарылу үлгісі
Берілгені: y = −2x + 4. x = 0 және x = 2 болғандағы y мәнін тап.
Шешуі
Жауабы
1) x = 0: y = −2 · 0 + 4 = 4
y(0) = 4
y(2) = 0
2) x = 2: y = −2 · 2 + 4 = 0
Нүктелер: (0; 4) және (2; 0).
Осы екі нүкте арқылы график өтеді.

8.

7. Функция графиктерін салыстыру
Әртүрлі коэффициенттер түзудің бағытын өзгертеді
y = 0,5x + 1
y = −2x + 1
-3
-3
-2
-1
0
Өспелі
1
2
-2
y=2
-1
0
3
1
2
3
-3
Кемімелі
-2
-1
0
Тұрақты
1
2
3

9.

8. Бекіту тапсырмалары
Жеке жұмыс • 5 минут
1. y = 3x + 2 функциясында k мен b-ны анықта.
2. y = −x + 5 функциясы өспелі ме, кемімелі ме?
3. y = 2x − 1 формуласында x = 3 болса, y неге тең?
4. y = x + 2 функциясы үшін x = −1, 0, 1 мәндеріндегі y-ті тап.
Кеңес: алдымен коэффициенттерді анықта, содан кейін формулаға мәндерді қой.

10.

9. Тапсырмалардың жауаптары
Өзін-өзі тексер
1. k = 3, b = 2.
2. k = −1 < 0, сондықтан функция кемімелі.
3. y = 2 · 3 − 1 = 5.
4. x = −1 → y = 1; x = 0 → y = 2; x = 1 → y = 3.
Бағалау: әр дұрыс жауапқа 1 балл. Барлығы — 4 балл.

11.

ҚОРЫТЫНДЫ
• Сызықтық функцияның жалпы түрі: y = kx + b.
• Оның графигі — түзу.
• k > 0 болса — өседі, k < 0 болса — кемиді.
• График салу үшін екі нүктені табу жеткілікті.
Назарларыңызға рақмет!
English     Русский Rules