Kyrgyzstandagy_dary_choptor_10_bet

1.

КЫРГЫЗСТАНДАГЫ ДАРЫ ЧӨПТӨР
Тоолорубузда жана өрөөндөрүбүздө өскөн пайдалуу өсүмдүктөр
Даярдаган: ____________________
Тайпа: __________
1/10

2.

Дары чөптөр деген эмне?
Дары чөптөр — курамында адамдын ден соолугуна
таасир этүүчү табигый заттары бар өсүмдүктөр.
Кыргызстанда дары чөптөр тоолордо, жайлоолордо,
токойлордо жана өрөөндөрдө өсөт.
Элдик медицинада алар илгертен бери колдонулуп
келген. Азыр айрымдары фармацевтикада да
пайдаланылат.
2/10

3.

Кыргызстанда дары чөптөр кайсы жерде өсөт?
• Тоолуу аймактарда — арча, кийик оту жана башка
жапайы өсүмдүктөр.
• Токойлуу жерлерде — ит мурун жана чычырканак.
• Нымдуу өрөөндөрдө жана суунун боюнда — жалбыз
сыяктуу өсүмдүктөр.
Өсүмдүктүн таралышы бийиктикке, климатка жана
топуракка жараша өзгөрөт.
3/10

4.

Ит мурун
Өзгөчөлүгү: Ит мурундун мөмөсүндө С
витамини жана башка пайдалуу кошулмалар
бар.
Колдонулушу: Көбүнчө чай жана кайнатма
даярдоодо колдонулат. Суук мезгилде
суусундук катары ичишет.
4/10

5.

Чычырканак
Өзгөчөлүгү: Чычырканактын мөмөсү кызгылт
сары түстө болуп, витаминдерге жана майларга
бай.
Колдонулушу: Мөмөсүнөн шире, май жана
башка азыктар даярдалат. Чычырканак майы
айрым каражаттардын курамына кирет.
5/10

6.

Жалбыз
Өзгөчөлүгү: Жалбыз — жыты жагымдуу,
курамында эфир майлары бар өсүмдүк.
Колдонулушу: Чайга кошулат жана тамак-аш
өнөр жайында пайдаланылат. Айрым жалбыз
препараттары тамак сиңирүүгө байланыштуу
белгилерди жеңилдетүүгө жардам бериши
мүмкүн.
6/10

7.

Кийик оту
Өзгөчөлүгү: Кийик оту — тоолуу аймактарда
кездешкен жыпар жыттуу өсүмдүктөрдүн бири.
Колдонулушу: Элдик турмушта чай катары
демдеп колдонушат. Анын курамы жана
таасири түрүнө жараша айырмаланат.
7/10

8.

Арча
Өзгөчөлүгү: Арча — Кыргызстандагы тоолуу
аймактарда өсүүчү ийне жалбырактуу дарак же
бадал.
Колдонулушу: Арчанын айрым түрлөрү элдик
салттарда колдонулат. Өсүмдүктү коргоо жана
уруксатсыз кыйбоо маанилүү.
8/10

9.

Дары чөптөрдү чогултуу жана сактоо
• Өсүмдүктү так тааныгандан кийин гана чогултуу керек.
• Жолдун боюнан, таштанды төгүлгөн жана булганган
жерлерден тербөө зарыл.
• Сейрек кездешкен жана коргоого алынган өсүмдүктөрдү
үзбөө керек.
• Кургак, көлөкөлүү жана желдетилген жерде сактоо
сунушталат.
9/10

10.

Жыйынтык
Кыргызстандын жаратылышы дары-дармек үчүн маанилүү
болгон көптөгөн өсүмдүктөргө бай.
Дары чөптөрдү туура таанып, жаратылышка зыян
келтирбей пайдалануу керек.
Эскертүү: дары чөптөрдү өз алдынча дарылануу үчүн
колдонбоңуз. Колдонордон мурун дарыгер же фармацевт
менен кеңешиңиз.
КӨҢҮЛ БУРГАНЫҢЫЗДАРГА РАХМАТ!
10/10