O'zbekiston_energetika_siyosati_va_ekologik_barqarorlik_20260401 (2)

1.

O'zbekiston energetika
siyosati va ekologik
barqarorlik
222-guruh talabasi Maksudova Svetlana

2.

Energetika va Ekologiya
Bog'liqligi
Bugungi kunda energetika xavfsizligi va ekologik
barqarorlik har qanday davlatning iqtisodiy
taraqqiyotini belgilovchi asosiy omillardir. O‘zbekiston
iqtisodiyotining jadal o‘sishi energiyaga bo‘lgan
talabning har yili o‘rtacha 6-7% ga oshishiga olib
kelmoqda. Shu bilan birga, iqlim o‘zgarishi va Orol
dengizi fojiasi mamlakat oldiga energiyani ekologik
toza usullarda ishlab chiqarish vazifasini qo‘ymoqda.

3.

Energetika Siyosatining
Huquqiy va Strategik
Asoslari
O‘zbekistonning energetika siyosati "Yashil
iqtisodiyot"ga o‘tish strategiyasi (2019-2030) va
Prezident farmonlari asosida shakllangan. Asosiy
maqsad — 2030-yilga borib:
• Elektr energiyasi ishlab chiqarish quvvatlarini
ikki baravarga oshirish;
• Iqtisodiyotning energiya sig‘imini 1,5 baravarga
kamaytirish;
• Qayta tiklanuvchi energiya manbalari (QTEM)
ulushini kamida 25% ga yetkazish.

4.

"Yashil" Energetikaga O‘tish:
Quyosh va Shamol O‘zbekiston o‘zining geografik
joylashuvi bo‘yicha ulkan quyosh va shamol
energetikasi salohiyatiga ega.
Quyosh energetikasi:
Yiliga 300 dan ortiq quyoshli kunlar mavjud. Navoiy ("Nur Navoiy") va
Samarqand viloyatlarida ilk yirik quyosh fotoelektr stansiyalari (FES)
ishga tushirildi.
Shamol energetikasi:
Qoraqalpog‘iston Respublikasi va Navoiy viloyatida ulkan shamol
energetikasi loyihalari ("Masdar", "ACWA Power") amalga oshirilmoqda.
Bu stansiyalar yiliga millionlab tonna zararli gazlar ajralishining oldini
oladi.

5.

r
a
l
t
a
y
i
r
u
b
j
a
M
o
r
a
q
Xal
k
i
l
r
o
k
m
a
va H
n
a
g
l
i
q
a
y
i
s
t
a
k
i
f
i
t
a
r
i
n
i
m
i
t
i
b
a
j
i
g
r
t
a
o
l
P
u
s
n
o
h
t
a
s
m
i
k
h
c
i
O‘zbeki
i
p
l
a
y
a
h
a
c
g
a
g
l
%
i
5
y
3
i
0
n
i
3
s
a
y
i
s
s
i
m
holda, 20
e
i
r
a
l
z
a
g
a
n
a
o
d
x
a
q
r
i
o
s
s
b
i
u
n
B
a
.
n
a
g
l
nisbat
o
i
n
i
t
a
y
i
r
u
b
j
a
m
a
h
v
s
i
i
r
k
i
t
n
y
a
a
b
t
o
y
kam
i
q
q
a
r
a
l
t
o
o
a
f
y
i
s
n
a
O
l
,
i
i
b
k
i
n
k
a
n
b
a
n
b
o
t
h
o
y
i
Ja
q
q
a
r
a
t
a
v
h
s
i
n
a
l
k
i
Yevropa t
.
a
d
q
o
m
n
i
l
i
q
k
i
l
r
o
k
ham

6.

Energetika va Ekologik Barqarorlik
Dekarbonizatsiya:
Issiqlik elektr
stansiyalarida (IES) tabiiy
gazdan foydalanish
samaradorligini oshirish va
zamonaviy bug‘-gaz
qurilmalarini o‘rnatish.
Energiya
samaradorligi:
Vodorod energetikasi:
Sanoat korxonalarida "aqlli
texnologiyalar"ni joriy etish
orqali isrofgarchilikni
kamaytirish.
Kelajakda "Yashil vodorod"
ishlab chiqarish orqali
uglerod neytralligiga
erishish.

7.

90%
O'zbekiston energetika siyosatining ustuvor yo'nalishi — bu
iqtisodiy o'sishni atrof-muhitga zarar yetkazmagan holda
taminlashdir. "Yashil" energetika nafaqat elektr energiya
tanqisligini bartaraf etadi, balki kelajak avlodlar uchun toza
ekologik muhitni saqlab qolishning yagona yo'lidir.

8.

Zamonaviy Energetika va
Global Transformatsiya
Insoniyat taraqqiyotining hozirgi bosqichida energetika nafaqat iqtisodiy
resurs, balki milliy xavfsizlik va ekologik omon qolishning muhim omiliga
aylandi. O‘zbekiston iqtisodiyoti jadal sanoatlashish va demografik o‘sish
bosqichida turibdi. Bu esa energiya iste’molining barqaror o‘sishini talab
qiladi. Biroq, an’anaviy yoqilg‘i manbalariga (gaz, ko‘mir) tayangan
energetika tizimi atmosferaga chiqarilayotgan karbonat angidrid (CO_2)
miqdorini oshirib, global iqlim o‘zgarishiga sabab bo‘lmoqda. Shu bois,
O‘zbekiston o‘z energetika siyosatini "barqarorlik" va "yashil o‘sish"
tamoyillari asosida tubdan qayta qurmoqda.

9.

a
v
i
t
a
l
o
H
i
g
r
i
z
o
H
g
n
i
n
i
r
o
t
k
e
S
a
Energetik
Muammolari
:
h
s
i
r
i
k
s
e
k
i
g
o
l
o
n
Tex
:
k
i
l
q
i
l
'
g
o
b
a
g
s
Resur
biiy
ta
a
d
h
s
ri
a
iq
h
c
b
la
h
is
i
s
a
iy
Elektr energ
rt
o
p
s
k
e
g
in
tn
a
k
la
m
a
m
i
h
gazning yuqori ulus
i
n
a
m
la
k
u
y
ik
g
lo
o
k
e
a
v
i
d
salohiyatini cheklay
oshiradi.
i
m
is
q
a
tt
a
k
g
in
rn
a
tl
a
v
v
u
q
d
Mavju
a
d
ri
la
il
y
0
7
0
6
g
in
rn
s
a
n
o‘tga
qurilgan bo‘lib ularning
samaradorligi (foydali ish
:
i
r
a
l
h
s
i
t
koeffitsiyenti) past.
o
iya yo‘q
• Energ
l
o
’m
e
t
s
i
a
v
r
a
l
h
s
i
t
o
‘q
o
y
k
i
n
x
e
t
.
i
i
g
d
a
a
l
d
i
e
r
k
a
l
b
q
i
l
o
a
g
i
h
s
i
‘l
o
b
Elektr tarmo
f
o
r
s
i
i
n
a
y
i
g
r
e
n
e
i
g
i
l
t
s
a
p
g
n
i
n
i
t
a
y
i
n
a
mad

10.

O‘zbekistonning "Yashil" Strategiyasi
O‘zbekiston Respublikasining 2019-2030-yillarda "Yashil" iqtisodiyotga o‘tish strategiyasi
ushbu muammolarni hal qilishning huquqiy asosi hisoblanadi. Strategiyaning asosiy
yo‘nalishlari:
1. Qayta tiklanuvchi energiya manbalarini (QTEM) rivojlantirish:
O‘zbekiston 2030-yilga borib qayta tiklanuvchi energiya ulushini 25-30 foizga
(taxminan 12-15 GVt quvvat) yetkazishni rejalashtirgan.
• Quyosh energetikasi: Mamlakatimizda quyosh radiatsiyasi yiliga har
kvadrat metrga taxminan 2000 kVt/soatni tashkil etadi. Navoiy,
Samarqand, Surxondaryo va Jizzax viloyatlarida yirik fotoelektr stansiyalari
(FES) barpo etilmoqda.
• Shamol energetikasi: Qoraqalpog‘iston Respublikasining Ustyurt tekisligi
va Navoiy viloyati shamol energiyasi bo‘yicha dunyodagi eng istiqbolli
hududlardan biri deb tan olingan.

11.

O‘zbekistonning
"Yashil" Strategiyasi
Energiya samaradorligini oshirish
Sanoat korxonalarida energiya tejovchi texnologiyalarni joriy etish orqali
yalpi ichki mahsulotning energiya sig‘imini 1,5 baravarga kamaytirish ko‘zda
tutilgan. Bunga binolarning issiqlik izolatsiyasi, LED yoritish tizimlari va
avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari orqali erishiladi.

12.

Ekologik Barqarorlik va
Iqlim Majburiyatlari
O‘zbekiston Parij bitimi doirasida 2030-yilga qadar atmosferaga chiqarilayotgan
issiqxona gazlari emissiyasini (YIM birligiga nisbatan) 35 foizga qisqartirish
majburiyatini olgan.
• Dekarbonizatsiya: Bu nafaqat ko‘mir va gazdan voz kechish, balki ishlab
chiqarish jarayonlarida uglerod tutib qolish texnologiyalarini qo‘llashdir.
• Yashil makon loyihasi: Ekologik muvozanatni tiklash uchun mamlakat bo‘ylab
yiliga 200 million tup daraxt ekish dasturi amalga oshirilmoqda. Bu
shaharlardagi "issiqxona effekti"ni kamaytirish va chang bo‘ronlariga qarshi
kurashishda muhimdir.
•Suvni tejash: Energetika va qishloq xo‘jaligi uzviy bog‘liq. Suv resurslaridan
oqilona foydalanish gidroenergetika barqarorligini ta’minlaydi.

13.

Barqaror rivojlanishning uchta
ustuni:
Iqtisodiy:
Ijtimoiy:
Ekologik:
Energiya mustaqilligi
va arzon elektr
energiyasi.
Aholi uchun
uzluksiz va toza
energiya ta’minoti.
Atmosfera
musaffoligi va iqlim
o‘zgarishining oldini
olish.

14.

Innovatsion Yo‘nalish:
Vodorod Energetikasi
O‘zbekiston mintaqada
birinchilardan bo‘lib "Yashil
vodorod" ishlab chiqarishni yo‘lga
qo‘ymoqda. Bu texnologiya quyosh
yoki shamol energiyasidan
foydalanib, suvdan vodorod ajratib
olishni ko‘zda tutadi. Vodorod
kelajakda nafaqat yoqilg‘i, balki
sanoatda (masalan, o‘g‘it ishlab
chiqarishda) ekologik toza
xomashyo bo‘lib xizmat qiladi.

15.

Shunday qilib, energetika tizimini
modernizatsiya qilish va "yashil"
texnologiyalarni joriy etish O‘zbekistonning
global miqyosda raqobatbardoshligini oshiradi
va kelajak avlodlar uchun toza ekologik meros
qoldirish imkonini beradi.

16.

Thank you!