Қ.А.Ясауи атындағы халықаралық қазақ-түрік университеті Клиникалық биохимия пәні Ферменттер және оның диагностикасының маңызы
Ферменттік катализдің ерекшелігі
Ферменттер классификациясы
Фермент құрылымы
Ферменттің арнайылық қасиеті
Ферменттік катализдің жылдамдығына субстрат пен ферменттің концентрациясының әсері
Ферменттік катализдің жылдамдығына температураның және орта рН-ның әсері
Ферменттік катализдің жылдамдығына эффекторлардың әсері
Ферменттердің медицинада қолданылуы
Пайдаланылған әдебиеттер:
617.65K
Categories: medicinemedicine biologybiology

Клиникалық биохимия пәні. Ферменттер және оның диагностикасының маңызы

1. Қ.А.Ясауи атындағы халықаралық қазақ-түрік университеті Клиникалық биохимия пәні Ферменттер және оның диагностикасының маңызы

Қабылдаған : Шалхарова.Ж.Н
Орындаған : Әбдрасилова.Ж.С

2.

Ферменттер – табиғаты белоктық тірі
организмдер клеткасында түзілетін және
ондағы жүріп жатқан процестердің
жылдамдығын тездететін биологиялық
катализатор болып табылады.
Гр. enzyme – ашытқыда; лат. fermentatio –
ашу.
3800 ферменттің ¾ бөлініп алып
тазартылған, 500-дей ферменттің біріншілік
құрылымы анықталған, ал оншақтысының ғана
үшіншілік құрылымы негізделген.

3. Ферменттік катализдің ерекшелігі

• Бейорганикалық катализаторларға қарағанда
белсенді жүреді. Мысалы, каталазаның бір
молекуласы 1 минутта H₂O₂- ның 18млн.
молекуласын ыдыратады.
• Ферменттер физико-химиялық қасиетке ие: жоғарғы
молекулалық масса, амфотерлік, диализге
қабілетсіздік, денатурацияға ұшырайды.
• Фермент белсенділігі генетикалық дәрежеде
реттеліп отырады.
• Ферменттік реакция таза жүреді, фермент бір ғана
реакцияны катализдеп, басқаларына әсер етпейді.

4. Ферменттер классификациясы

І
• Оксидоредуктаза
• Тотығу-тотықсыздану реакцияларын катализдейді
ІІ
• Трансферазалар
• Атомды немесе атомдар топтарын бір заттан екінші затқа тасымалдайды
ІІІ
• Гидролазалар
• Заттардың гидролиз жолымен ыдырауын тездетеді.
ІV
• Лиазалар
• Қос байланыс үзілген орынға атомдар тобының жалғасуын немесе заттардың
гидролиздік емес жолдармен ыдырауын жүзеге асырады.
V
• Изомеразалар
• Бір заттың екінші затқа изомерлену реакцияларын катализдейді
VI
• Лигазалар
• АТФ энергиясы есебінен екі молекуланың қосылуын катализдейді

5.

Фермент
Бір
компонентті
Белокты бөлігі
(апофермент)
Екі
компонентті
(холофермент)
Простетикалық
бөлігі
(кофермент)

6. Фермент құрылымы

7.

8.

Ферменттердің кофакторлары –
ферменттердің катаболитикалық қасиеттерінің
көрінуіне қажет белокты емес органикалық заттар.
• Витаминдер
• Витаминдік емес заттар: металл иондары,
нуклеотидтер, моносахарид фосфаттары,
пептидтер, металлопорфириндер.
Фермент кофакторы сырттан тағаммен түседі,
ал апофермент организмде синтезделеді.

9.

10. Ферменттің арнайылық қасиеті

Абсолютті
арнайылық
• Фермент тек бір субстратты
катализдейді
Салыстырмалы
• Нақты бір байланыс типін
ыдыратады. Мысалы, липаза күрделі
эфирлі майларды гидролиздейді.
арнайылық
Салыстырмалы
топтық
арнайылық
Стереохимиялық
арнайылық
• Фермент нақты бір байланыс типін
ыдыратады, бірақ оған белгілі бір
функционалды топ қатысады.
• Фермент стереоизомердің айналуын
катализдейді. Мысалы, оксидаза Lаминокислот тек L-аминокислотты
айналдырады.

11. Ферменттік катализдің жылдамдығына субстрат пен ферменттің концентрациясының әсері

12. Ферменттік катализдің жылдамдығына температураның және орта рН-ның әсері

13. Ферменттік катализдің жылдамдығына эффекторлардың әсері

Эффекторлар
Активатор
Ингибитор
Қайтымды
Қайтымсыз

14.

Қан
сарысуындағы
ферменттер
Клеткалық
Арнайы емес
ферменттер
Мүшеарнайылық
ферменттер
Секреторлы
Экскреторл
ы
Изоферменттер

15.

• АСТ – бауырда, жүйке тінінде, қаңқа
бұлшықетіндежәне миокардта кездеседі.
Әйелдерде - 31ХБ/л, еркектерде - 37ХБ/л
• АЛТ - бауыр, бүйрек, қаңқа бұлшықеті,
миокард, ұйқы безі тінінде кездеседі.
Әйелдерде - 34ХБ/л, еркектерде - 45ХБ/л
АЛТ мен АСТ жоғарылауы жедел
панкреатитте, холециститте, паразитарлы
ауруларда, псориазда, күйікте,
гепатобилиарлық патологияда байқалады.

16.

17.

Миокард
инфаркты
Бауыр
зақымдалуында
Панкреатитте
•ЛДГ₁, АСТ, КФК
•ЛДГ₄, ЛДГ₅,
АЛТ
•Амилаза

18. Ферменттердің медицинада қолданылуы

• Витаминдер клеткада коферментті синтездеу үшін, яғни
метаболитикалық процестерді үдету үшін пайдаланылады.
В₁ витамині - ТПф құрылымы қалыптасуы үшін, В₂ витамині - ФАД және
ФМН молекулары түзілу үшін, РР - НАД және НАДФ үшін, В₁₂ - кобламидті
коферменттер үшін пайдаланылады.
Алмастырушы
терапия
Энзимотерапия
Фермент
регуляторы
Жара тазалаушы
фермент

19. Пайдаланылған әдебиеттер:

• А.А.Чиркин., Е.О.Данченко “Биохимия”
Москва 2010
• Тапбергенов.С.О “Медициналық
бтохимия”, Алматы 2009
• В.А.Ткачук “Клиническая биохимия”
Москва 2004
• http://www.myshared.ru
English     Русский Rules