Similar presentations:
zamonaviy_jismoniy_mashgulotlar_prezentatsiya
1.
ZAMONAVIY JISMONIYMASHG‘ULOTLAR VA
AMALIY SPORT TRENINGLARI
Jismoniy rivojlanish, sport metodikasi va innovatsion yondashuvlar
TAQDIMOT
Tayyorladi: ____________________
2.
Taqdimot rejasi02
01. Tushuncha
02. Jismoniy sifatlar
03. Mashg‘ulot turlari
Zamonaviy jismoniy mashg‘ulotlarning
mazmuni va maqsadi.
Kuch, tezkorlik, chidamlilik, chaqqonlik va
egiluvchanlik.
Fitness, aerobika, HIIT, yoga, funksional
trening.
04. Sport treninglari
05. Metod va texnologiyalar
06. Amaliyot va xulosa
Texnik, taktik, jismoniy va psixologik
tayyorgarlik.
Trening metodlari, raqamli nazorat va
videoanaliz.
Mashg‘ulot namunasi, xavfsizlik va
samaradorlik.
ZAMONAVIY JISMONIY MASHG‘ULOTLAR VA AMALIY SPORT TRENINGLARI
3.
1. Zamonaviy jismoniy mashg‘ulotlar tushunchasi• Jismoniy mashg‘ulot — sog‘liqni mustahkamlash va harakat qobiliyatlarini rivojlantirishga
qaratilgan rejalashtirilgan faoliyat.
• Zamonaviy yondashuv ilmiy ma’lumotlar, individual reja, raqamli kuzatuv va xavfsiz yuklamaga
tayanadi.
• Mashg‘ulotlar sport natijasiga erishish bilan birga kundalik hayot sifatini yaxshilashga ham
xizmat qiladi.
• Asosiy maqsad — insonning jismoniy imkoniyatlarini muntazam va bosqichma-bosqich
rivojlantirish.
Muhim qoida: mashg‘ulot muntazam, maqsadli va shug‘ullanuvchining imkoniyatiga mos bo‘lishi kerak.
ZAMONAVIY JISMONIY MASHG‘ULOTLAR VA AMALIY SPORT TRENINGLARI
03
4.
2. Jismoniy mashg‘ulotlarning maqsad va vazifalariSalomatlik
Jismoniy sifatlar
Yurak-qon tomir, nafas olish va tayanch-harakat tizimlarini qo‘llabquvvatlash.
Kuch, tezlik, chidamlilik, chaqqonlik va egiluvchanlikni rivojlantirish.
Harakat ko‘nikmalari
Ruhiy-ijtimoiy rivojlanish
Yurish, yugurish, sakrash, uloqtirish va sport texnikasini o‘rgatish.
Intizom, iroda, o‘ziga ishonch va jamoada ishlashni shakllantirish.
ZAMONAVIY JISMONIY MASHG‘ULOTLAR VA AMALIY SPORT TRENINGLARI
04
5.
3. Insonning asosiy jismoniy sifatlari05
Kuch
Tezkorlik
Chidamlilik
Qarshilikni yengish yoki unga qarshi turish
qobiliyati. Misol: turnik, o‘tirib-turish.
Harakatni qisqa vaqt ichida bajarish
qobiliyati. Misol: qisqa masofaga yugurish.
Faoliyatni uzoq davom ettirish va charchoqqa
qarshi turish qobiliyati.
Chaqqonlik
Egiluvchanlik
Vaziyatga mos ravishda tez va aniq harakatni
o‘zgartirish qobiliyati.
Bo‘g‘imlarda keng amplitudali harakatlarni
bajarish imkoniyati.
ZAMONAVIY JISMONIY MASHG‘ULOTLAR VA AMALIY SPORT TRENINGLARI
6.
4. Zamonaviy jismoniy mashg‘ulot turlari06
Fitness
Kardio
Kuch treningi
Umumiy jismoniy holat, kuch va tana
nazoratini yaxshilash.
Yugurish, velosiped va suzish orqali yuraknafas tizimini chiniqtirish.
Tana vazni, gantel va trenajyorlar bilan
mushaklarni rivojlantirish.
Funksional trening
Yoga va Pilates
HIIT
Kundalik hayotdagi harakatlarga o‘xshash
kompleks mashqlar.
Nafas, muvozanat, tana nazorati va
egiluvchanlik ustida ishlash.
Yuqori intensivlikdagi qisqa mashqlar va
tiklanish oralig‘ini navbatlashtirish.
ZAMONAVIY JISMONIY MASHG‘ULOTLAR VA AMALIY SPORT TRENINGLARI
7.
5. Mashg‘ulot formatlari: HIIT va aylanma treningHIIT
Aylanma trening
Qisqa faol interval va dam olish yoki yengil harakat navbatlashadi.
Intensivlik individual belgilanadi.
Bir nechta mashq stansiyasi ketma-ket bajariladi: squat, plank, sakrash,
yugurish.
Afzalliklari
Ehtiyot choralari
Vaqtdan samarali foydalanish, bir mashg‘ulotda turli jismoniy sifatlarni
rivojlantirish.
Yangi boshlovchi yengil variantdan boshlaydi; texnika va tiklanish ustuvor
bo‘ladi.
ZAMONAVIY JISMONIY MASHG‘ULOTLAR VA AMALIY SPORT TRENINGLARI
07
8.
6. Amaliy sport treningining tarkibiy qismlari08
Jismoniy tayyorgarlik
Texnik tayyorgarlik
Taktik tayyorgarlik
Kuch, tezlik, chidamlilik, chaqqonlik va
egiluvchanlik.
Sport turiga xos harakatlarni to‘g‘ri va
barqaror bajarish.
Vaziyatni baholash, strategiya tanlash va
qaror qabul qilish.
Psixologik tayyorgarlik
Nazariy tayyorgarlik
Diqqat, motivatsiya, iroda va hissiyotlarni
boshqarish.
Sport qoidalari, gigiyena, ovqatlanish va
mashg‘ulot bilimlari.
ZAMONAVIY JISMONIY MASHG‘ULOTLAR VA AMALIY SPORT TRENINGLARI
9.
7. Sport turlari bo‘yicha amaliy mashqlar09
Futbol
Basketbol
Voleybol
Dribling, pas, zarba, tezlanish va kichik
maydondagi o‘yin.
To‘pni olib yurish, uzatish, savatga tashlash
va himoya.
To‘pni qabul qilish, uzatish, servis, hujum
zarbasi va blok.
Boks
Yengil atletika
Suzish
Oyoq harakati, soya bilan jang, qopda ishlash
va himoyalanish.
Sprint, uzoq masofaga yugurish, sakrash va
uloqtirish.
Nafasni boshqarish, suvda siljish va suzish
usullari texnikasi.
ZAMONAVIY JISMONIY MASHG‘ULOTLAR VA AMALIY SPORT TRENINGLARI
10.
8. Sport mashg‘ulotlarining asosiy metodlari10
Takroriy metod
Interval metod
O‘yin metodi
Bir mashqni belgilangan miqdor va sifatda
qayta bajarish.
Yuklama va dam olish vaqtlarini
navbatlashtirish.
Harakatli o‘yinlar orqali ko‘nikma va qiziqishni
rivojlantirish.
Musobaqa metodi
Aylanma metod
Natijani sinash, raqobat va irodaviy sifatlarni
rivojlantirish.
Mashqlarni bir nechta stansiyada ketma-ket
bajarish.
ZAMONAVIY JISMONIY MASHG‘ULOTLAR VA AMALIY SPORT TRENINGLARI
11.
9. Sportdagi zamonaviy texnologiyalar11
Aqlli soat va treker
GPS monitoring
Videoanaliz
Yurak urishi, qadam, uyqu va faollikni
kuzatadi.
Masofa, tezlik va harakat intensivligini qayd
etadi.
Texnik xatolarni ko‘rish va harakatni tahlil
qilishga yordam beradi.
Biomekanika
Sun’iy intellekt
Virtual reallik
Tana holati, harakat yo‘nalishi va kuch
taqsimotini o‘rganadi.
Ma’lumotlarni tahlil qilish va individual
rejalashtirishni qo‘llab-quvvatlaydi.
Taktik vaziyatlarni xavfsiz muhitda mashq
qilish imkonini beradi.
ZAMONAVIY JISMONIY MASHG‘ULOTLAR VA AMALIY SPORT TRENINGLARI
12.
10. Mashg‘ulotlarning fiziologik va psixologik ta’siriFiziologik ta’sir
Adaptatsiya
Mushaklar faoliyati, qon aylanishi va nafas olish jarayonlari faollashadi.
Muntazam va me’yoriy yuklama organizmning jismoniy faoliyatga
moslashishiga yordam beradi.
Ruhiy holat
Irodaviy sifatlar
Jismoniy faollik kayfiyatni yaxshilash va stressni kamaytirishga
ko‘maklashadi.
Maqsad qo‘yish, intizom, sabr va o‘zini boshqarish rivojlanadi.
ZAMONAVIY JISMONIY MASHG‘ULOTLAR VA AMALIY SPORT TRENINGLARI
12
13.
11. Mashg‘ulotning uch bosqichli tuzilishi1. Tayyorgarlik qismi
2. Asosiy qism
Taxminan 10–15 daqiqa. Yengil harakat, bo‘g‘imlarni qizdirish va dinamik
mashqlar.
Taxminan 20–40 daqiqa. Kuch, tezlik, chidamlilik yoki sport texnikasi
ustida ishlash.
3. Yakuniy qism
Taxminan 5–10 daqiqa. Yuklamani pasaytirish, yengil yurish va nafasni
tiklash.
Davomiylik namunaviy: mashg‘ulot maqsadi, yosh va tayyorgarlik darajasiga qarab o‘zgaradi.
ZAMONAVIY JISMONIY MASHG‘ULOTLAR VA AMALIY SPORT TRENINGLARI
13
14.
12. Xavfsizlik, ovqatlanish va tiklanishXavfsizlik
Suv
Badanni qizdirish, to‘g‘ri texnika, mos jihoz va yuklamani nazorat qilish.
Mashg‘ulot oldidan, davomida va keyin suyuqlik ehtiyojini qondirish.
Ovqatlanish
Tiklanish
Oqsil, uglevod, foydali yog‘lar, vitamin va minerallarga boy muvozanatli
ratsion.
Yetarli uyqu, dam olish kunlari va yuklamani bosqichma-bosqich oshirish.
ZAMONAVIY JISMONIY MASHG‘ULOTLAR VA AMALIY SPORT TRENINGLARI
14
15.
13. Jismoniy tayyorgarlikni baholash15
• Tezkorlik: 30 metrga yugurish natijasi bilan baholanishi mumkin.
• Chidamlilik: belgilangan vaqt yoki masofada yugurish sinovi orqali aniqlanadi.
• Kuch: qo‘lni bukib-yozish yoki boshqa standart mashqlar orqali kuzatiladi.
• Egiluvchanlik: oldinga egilish testi bilan baholanishi mumkin.
• Chaqqonlik: mokisimon yugurish yoki yo‘nalishni tez almashtirish mashqlari orqali tekshiriladi.
• Natijalar boshlang‘ich ko‘rsatkichlar bilan taqqoslanib, keyingi reja tuziladi.
ZAMONAVIY JISMONIY MASHG‘ULOTLAR VA AMALIY SPORT TRENINGLARI
16.
14. Sog‘lom turmush tarzida jismoniy faollik• Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti kattalarga haftasiga 150–300 daqiqa o‘rtacha intensivlikdagi
aerob faollikni tavsiya qiladi.
• Kattalar asosiy mushak guruhlari uchun haftasiga kamida ikki kun kuch mashqlarini bajarishi
tavsiya etiladi.
• Bolalar va o‘smirlar uchun kun davomida o‘rtacha 60 daqiqa jismoniy faollik muhim.
• Har qanday jismoniy faollik uzoq vaqt harakatsiz o‘tirishdan afzaldir.
• Yuklama sog‘liq holati va individual imkoniyatlarga moslashtirilishi kerak.
Manba: WHO, Guidelines on Physical Activity and Sedentary Behaviour (2020).
ZAMONAVIY JISMONIY MASHG‘ULOTLAR VA AMALIY SPORT TRENINGLARI
16
17.
15. O‘zbekistonda jismoniy tarbiya va sport• Mamlakatimizda ommaviy sport va sog‘lom turmush tarzini rivojlantirishga katta e’tibor
qaratilmoqda.
• Bolalar va o‘smirlar sport maktablari yosh iste’dodlarni aniqlash va tayyorlashga xizmat qiladi.
• Olimpiya, Paralimpiya va milliy sport turlari bo‘yicha sportchilar tayyorlanadi.
• Boks, dzyudo, kurash, taekvondo, gimnastika va boshqa yo‘nalishlarda xalqaro
musobaqalarda ishtirok etiladi.
• Sport inshootlari va ommaviy musobaqalar aholining jismoniy faolligini oshirishga yordam
beradi.
ZAMONAVIY JISMONIY MASHG‘ULOTLAR VA AMALIY SPORT TRENINGLARI
17
18.
XULOSAZamonaviy jismoniy mashg‘ulotlar insonning jismoniy, ruhiy va ijtimoiy rivojlanishiga
xizmat qiladi.
Amaliy sport treninglari kuch, tezkorlik, chidamlilik, texnika va taktik fikrlashni
rivojlantiradi.
Ilmiy yondashuv, zamonaviy texnologiyalar, xavfsizlik va muntazamlik mashg‘ulot
samaradorligining asosiy shartlaridir.
Jismoniy faollik — sog‘lom hayot va barkamol avlod garovi.
19.
Nazorat savollari va foydalanilgan adabiyotlarNazorat savollari
Adabiyotlar
1. Jismoniy sifatlar qaysilar?
2. HIIT nima?
3. Sport treningining tarkibiy qismlari qaysilar?
4. Aylanma metod qanday tashkil etiladi?
5. Tiklanish nima uchun muhim?
1. L.P. Matveyev — Jismoniy tarbiya nazariyasi va metodikasi.
2. T. Bompa — Periodization.
3. D. Harre — Training Theory.
4. WHO — Physical Activity Guidelines, 2020.
5. O‘zbekiston sportga oid me’yoriy hujjatlari.
ZAMONAVIY JISMONIY MASHG‘ULOTLAR VA AMALIY SPORT TRENINGLARI
19