PPPT

1. Murojaatlar bilan ishlashda islohotlarning huquqiy asosi, maqsadi hamda murojaatlar bilan ishlashda Xalq qabulxonalari

faoliyatiga kiritilgan o'zgarishlar
IJROCHI: JYUSHMBIB BO'LIMI BOSHLIG'I X.DJUMANOV

2.

«Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari to‘g‘risida»gi
O‘zbekiston Respublikasi Qonuni
O‘RQ-445-son · 11.09.2017
6
38
BOB
MODDA
12.09.2017
KUCHGA KIRGAN
Qonun «Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari to‘g‘risida»gi O‘RQ-378-sonli (03.12.2014) Qonunning yangi tahriridir

3.

Qonunning qabul qilinishi va tuzilishi
QABUL QILINISH BOSQICHLARI
TUZILISHI: 6 BOB · 38 MODDA
● Qonunchilik palatasi qabul qilgan — 15.08.2017
1-bob. Umumiy qoidalar (1–9-modda)
● Senat maʼqullagan — 24.08.2017
2-bob. Xalq qabulxonalari va virtual qabulxonalar (10–14)
● Prezident imzolagan — 11.09.2017
3-bob. Murojaat etish huquqlari kafolatlari (15–20)
● Eʼlon qilingan, kuchga kirgan — 12.09.2017
4-bob. Murojaatlarni berish va koʻrib chiqish tartibi (21–31)
«Xalq soʻzi» gazetasi, 2017-yil 12-sentabr, №182
5-bob. Koʻrib chiqishda huquq, majburiyat va nazorat (32–35)
6-bob. Yakunlovchi qoidalar (36–38)

4.

Vazirlar Mahkamasining 341-son qarori
QABUL QILINGAN SANA
2018-yil 7-may
VAZIRLAR MAHKAMASI
341-son
HUQUQIY ASOS
«Murojaatlar toʻgʻrisida»gi O‘RQ-445-son Qonuni ijrosini taʼminlash maqsadida qabul
qilingan
QARORI
07.05.2018
Namunaviy nizom
TASDIQLANGAN HUJJAT
Davlat organlari, muassasalari va davlat ishtirokidagi tashkilotlarda murojaatlar bilan ishlash
tartibi toʻgʻrisidagi Namunaviy nizom (1-ilova)
KUCHINI YOʻQOTGAN
VM ning 2015-yil 31-martdagi 73-son qarori

5.

341-son qarorga kiritilgan soʻnggi oʻzgarishlar
QAROR NOMI YANGI TAHRIRDA
«...murojaatlar bilan ishlash sohasidagi ayrim normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash
toʻgʻrisida» deb oʻzgartirildi
ENG SOʻNGGI OʻZGARISH
40-son
YANGI NIZOM — 11-ILOVA
Davlat organlari va tashkilotlarning murojaatlar bilan ishlash faoliyatini baholash va
toifalash nizomi qoʻshildi
QARORI
XODIMLARGA TALABLAR (21-BAND)
30.01.2026
kuchga kirgan: 05.02.2026
Oʻrta maxsus yoki oliy maʼlumot; boʻlinma rahbari — oliy maʼlumotga ega boʻlishi
yangilandi
YANGI NORMA (231-BAND)
Murojaatlar bilan ishlashni takomillashtirishga doir qoʻshimcha qoida kiritildi

6.

7.

8.

9.

10.

11.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 30-yanvardagi “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining
ayrim qarorlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi 40-son qarori ijrosini ta’minlash maqsadida
O‘zbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligining 2026-yil 20-fevraldagi “Raqamli texnologiyalar
vazirligi va uning tizimidagi tashkilotlarda jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari bilan ishlash tartibini yanada
takomillashtirish” 3/33-son buyrug‘i ijrosi to‘g‘risida
T/r
1
Eski tahrir
Yangi tahrir
Izoh
Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 30-yanvardagi “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim
qarorlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”gi 40-son qarori ijrosini ta’minlash maqsadida
O‘zbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligining 2026-yil 20-fevraldagi “Raqamli
texnologiyalar vazirligi va uning tizimidagi tashkilotlarda jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari bilan
ishlash tartibini yanada takomillashtirish” 3/33-son buyrug‘i qabul qilingan.
Mazkur buyruq bilan:
“Raqamli texnologiyalar vazirligi va uning tizimidagi tashkilotlarda jismoniy va yuridik shaxslarning
murojaatlari bilan ishlash tartibi to‘g‘risidagi Nizom”ning yangi tahriri 1-ilovaga;
“Raqamli texnologiyalar vazirligi va uning tizimidagi tashkilotlar hamda ularning mansabdor
shaxslarining jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari bilan ishlash faoliyatini baholash va toifalash
to‘g‘risidagi Nizom” 2-ilovaga muvofiq tasdiqlangan.
O‘zbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligining 2025-yil 19-avgustdagi 3/178-son
buyrug‘i o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblangan.

12.

“Raqamli texnologiyalar vazirligi va uning tizimidagi tashkilotlarda jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari bilan ishlash tartibi
to‘g‘risidagi Nizom”ning yangi tahririning solishtirma tahlili
1-bob. Umumiy qoidalar.
231 Kelib tushish manbaidan qat’i nazar, barcha murojaatlar
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Virtual qabulxonasi axborot
tizimi orqali ro‘yxatdan o‘tkazilishi hamda ularni ko‘rib chiqish
Qo‘shimcha kirtilgan.
natijalari, shu jumladan, shaxsiy, sayyor va ommaviy qabullar
o‘tkazish natijalari mazkur tizimga kiritib borilishi shart. Bunda
2
murojaatlar bo‘yicha javob xatlari imzolangan kunning o‘zida ushbu
tizimga kiritilishi lozim.
551 Vazirlik va uning tizimidagi tashkilotlar, rahbarlari yoki bu
7-bob Jismoniy shaxslarni va yuridik
borada vakolat berilgan boshqa mansabdor shaxslari tomonidan har
shaxslarning vakillarini qabul qilishni tashkil chorakda kamida uch marta jismoniy shaxslarning va yuridik
etish.
shaxslar vakillarining sayyor qabullari, shuningdek, ommaviy O‘zgartirish kiritilgan.
551. Vazirlik va uning tizimidagi tashkilotlar, qabullar tashkil etiladi. Sayyor va ommaviy qabullar, qoida
rahbarlarining jismoniy shaxslarni va yuridik tariqasida, tahlil natijalariga ko‘ra murojaatlar soni oshgan
shaxslarning vakillarini joylarda sayyor qabul hududlarda o‘tkaziladi.
qilish bo‘yicha jadvallari (yillik yoki yarim 653. Sayyor va ommaviy qabullarning hisobini yuritish, ularni
3
band
yillik) ishlab chiqilib, mos ravishda yuqori o‘tkazish natijalarini tahlil qilish va samaradorligini baholash ishlari Qo‘shimcha
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Virtual qabulxonasi axborot kiritilgan.
turuvchi bilan kelishib, tasdiqlanadi.
tizimidagi alohida modul orqali amalga oshiriladi.
4
11-bob. Murojaatlarning ko‘rib chiqilishini monitoring va
nazorat qilish, umumlashtirish va tahlil qilish.
77-bandiga qo‘shimcha xat boshi Vazirlik va uning tizimidagi
Qo‘shimcha kirtilgan.
tashkilotlari quyi organlar murojaatlarini hamda ularni ko‘rib chiqish
natijalarini har chorakda o‘rganadi, tahlil qiladi hamda aniqlangan

13.

Baholash va toifalash to‘g‘risidagi Nizom
• “Raqamli texnologiyalar vazirligi va uning tizimidagi tashkilotlar hamda ularning mansabdor shaxslarining jismoniy va
yuridik shaxslarning murojaatlari bilan ishlash faoliyatini baholash va toifalash to‘g‘risidagi Nizom”i O‘zbekiston Respublikasi
Raqamli texnologiyalar vazirligi va uning tizimidagi tashkilotlarda jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari bilan ishlash tartibini
belgilaydi. Ushbu hujjatning asosiy maqsadi murojaatlarni qabul qilish, ro‘yxatga olish, ko‘rib chiqish va qonuniy hal etish jarayonlarini
tizimlashtirish hamda ularning samaradorligini baholashdan iborat.
• Nizomga muvofiq, vazirlik va uning tizimidagi tashkilotlar tomonidan kelib tushgan barcha murojaatlar axborot tizimi orqali ro‘yxatga
olinadi va nazoratga olinadi. Murojaatlarni o‘z vaqtida va sifatli ko‘rib chiqish, murojaat etuvchilarning qonuniy huquq va manfaatlarini
himoya qilish asosiy vazifalardan biri hisoblanadi.
• Hujjatda bir qator muhim tushunchalar belgilangan. Jumladan, “baholash va toifalash” — murojaatlar bilan ishlash natijalarini tahlil
qilish asosida faoliyat samaradorligini aniqlash va toifalarga ajratish jarayonidir.
• “Muddat buzilishi” — murojaatlarni qonunchilikda belgilangan muddatlarda ko‘rib chiqmaslik holati.
• “Qanoatlantirish darajasi” — ijobiy hal etilgan murojaatlar ulushi.
• “Takroriy murojaat” esa avvalgi murojaat yuzasidan norozilik bildirilgan yoki qayta yuborilgan murojaat hisoblanadi.
• Baholash jarayoni quyidagi prinsiplarga asoslanadi: samaradorlik, shaxsiy javobgarlik, raqamlashtirish, murojaat qiluvchi
manfaatlarining ustuvorligi hamda tizimli tahlil va uzluksiz takomillashtirishdir.

14.

Toifalash tizimi — yashil toifa
Murojaatlar bilan ishlash natijalariga ko‘ra vazirlik va uning tizimidagi tashkilotlar uch toifaga ajratiladi:
yashil, sariq va qizil.
Yashil toifa (yuqori natijadorlik)ni anglatadi. Bunda murojaatlarni qanoatlantirish darajasi 80 foizdan yuqori bo‘lishi, muddat
buzilishiga yo‘l qo‘yilmasligi, takroriy murojaatlar 5 foizdan oshmasligi va har chorakda kamida uch marta sayyor qabul o‘tkazilishi talab
etiladi.
Qanoatlantirish darajasi – 80% dan yuqori;
Muddat buzilishi – 0%;
Takroriy murojaatlar – 5% dan kam;
Har chorakda kamida 3 marta sayyor qabul o‘tkazilishi;
Sayyor qabullarda 80% dan ortiq murojaat ijobiy hal etilishi.
50% dan kam murojaat qanoatlantirilishi.
Agar bir yil davomida ikki yoki undan ortiq marta qizil toifaga tushilsa, rahbar faoliyati tegishli tartibda ko‘rib chiqiladi.
Toifalash tizimi rahbarlarning shaxsiy javobgarligini kuchaytiradi, murojaatchilar manfaatlarini himoya qiladi hamda davlat organlari
faoliyatining samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.

15.

Toifalash tizimi — sariq toifa
• Sariq toifa (o‘rta natijadorlik)ni bildirib, qanoatlantirish darajasi
50–80 foiz oralig‘ida bo‘lishi, muddat buzilishi
1 foizgacha bo‘lishi va har chorakda ikki marta sayyor qabul o‘tkazilishi bilan belgilanadi.
• Qanoatlantirish darajasi – 50–80%;
• Muddat buzilishi – 1% gacha;
• Takroriy murojaatlar – 10% gacha;
• Har chorakda 2 marta sayyor qabul o‘tkazilishi;
• 50–80% murojaatlar qanoatlantirilishi.

16.

Toifalash tizimi — qizil toifa
Qizil toifa (past natijadorlik)ni anglatadi. Bunda murojaatlarni qanoatlantirish darajasi 50 foizdan kam bo‘ladi,
muddat buzilishi 1 foizdan ortiq bo‘ladi hamda takroriy murojaatlar ulushi yuqori bo‘ladi.
Qanoatlantirish darajasi – 50% dan kam;
Muddat buzilishi – 1% dan ortiq;
Takroriy murojaatlar – 10% dan ortiq;
Sayyor qabul o‘tkazilmasligi yoki 1 martadan kam o‘tkazilishi;

17.

Samaradorlik ko‘rsatkichlari (KPI) va yakuniy xulosa
Baholash natijalariga ko‘ra Vazirlik va uning tizimidagi tashkilotlari mansabdor shaxslarining murojaatlar bilan ishlash faoliyatining
eng muhim samaradorlik ko‘rsatkichlari (KPI) belgilanadi:
yashil toifa — 100 foiz;
sariq toifa — 50 foiz;
qizil toifa — 10 foiz etib belgilanadi.
Tahlil natijalariga ko‘ra, qizil toifaga kiritilgan Vazirlik va uning tizimidagi tashkilotlarning rahbarlari va ularning tegishli
o‘rinbosarlariga nisbatan intizomiy ta’sir choralari ko‘rilishi mumkin.
Agar bir yil davomida ikki yoki undan ortiq marta qizil toifaga kiritilgan Vazirlik va uning tizimidagi tashkilotlarning rahbarlari va
ularning tegishli o‘rinbosarlarining hisoboti Vazirlikning tegishli majlislarida muhokama qilinadi hamda ularga nisbatan tegishli choralar
ko‘riladi.
Vazirlik va uning tizimidagi tashkilotlarning rahbarlari va ularning tegishli o‘rinbosarlari hamda mas’ul shaxslari faoliyatining eng
muhim samaradorlik ko‘rsatkichlari (KPI) bo‘yicha so‘rovnomaga murojaatlar bilan ishlash faoliyati bo‘yicha eng muhim samaradorlik
ko‘rsatkichlari ham kiritilishi belgilangan.
Xulosa qilib aytganda, mazkur Nizom murojaatlar bilan ishlash tizimini yanada takomillashtirish, ochiqlik va shaffoflikni
ta’minlash, rahbarlar mas’uliyatini oshirish hamda inson omilini kamaytirish va jarayonlarni to‘liq raqamlashtirishga qaratilgan.

18.

E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT!
Ijrochi: JYUShMBIB bo‘limi boshlig‘i X.Djumanov