9 Мүмкіндігі шектеулі тұлғаларды жалпы білім беру үрдісіне қосудың вариативті формалары (2)

1.

Мүмкіндігі шектеулі тұлғаларды жалпы білім беру
үрдісіне қосудың вариативті формалары

2. Жоспар

1. Интеграциялық (кіріктірілген) оқыту.
Интеграциялық оқытудың түрлері.
2. Қашықтан оқыту технологиясы

3.

Кіріктірілген оқыту — бұл бір оқу
мазмұнының әр түрлі саладағы жан-жақты
білімдермен тоғысуы, бір-бірімен араласып кетуі.
Кіріктіру — педагогикалық тұтастықты
қалыптастырып, білімді жүйелеу мен жинақтауда
әр түрлі ғылымдарды біріктірудің үрдісі.

4.

Қазақстан Республикасында «Даму мүмкіндіктері шектеулі
балаларға кіріктірілген (инклюзивтік) білім беру бойынша
ұсыныстарға» сәйкес , жалпыға білім беретін мектепте даму
мүмкіндіктері шектеулі балалар контингенті болған жағдайда
сыныптар ашылуы мүмкін:
1) Кіріктіре оқыту сыныптары, олар мүмкіндіктері шектеулі
балаларды жалпыға білім беру үдерісіне толық кіріктіруді жүзеге
асырады. Кіріктіре білім беретін бір сыныпта оқитын мүмкіндіктері
шектеулі балалардың саны үштен аспауы тиіс;
2) арнай (түзету) сыныптар -даму мүмкіндіктері шектеулі
балаларды жалпыға білім беру үдерісіне ішінара кіріктіруді
жүзеге асырады.

5.

Кіріктіре оқытудың нұсқалары
1. Қажеттіліктері ерекше жекелеген оқушыларды жалпыға
білім беру мектептерінің қалыпты сыныптарына қосу:
жалпыға білім беру мектептерінің оқу үдерісіне балаларды
ішінара қосу (бала тұрақты арнайы мектепте оқиды және
қалыпты мектептің жекелеген сабақтарына ғана қатысады);
баланы оқуға белгілі бір мерзімге уақытша қосу (әдетте, ұзақ
уақытқа емес және баланың барлық пәндер бойынша өз
қатарларымен бірдей оқу мүмкіндігін тексеру үшін); барлық
оқу мерзіміне толық қосу.

6.

2. Қажеттіліктері ерекше балалар үшін жалпыға білім беру
мектептерінің жанынан енгізілген арнайы сыныптар
ұйымдастыру: жалпыға білім беру мектептерінің қалыпты
жоспарлары және бағдарламалары бойынша бірдей жұмыс
жасайтын; қажеттіліктері ерекше балаларға арналған арнайы
жоспарлар мен бағдарламалар бойынша жұмыс жасайтын;
білім беру жеке білім беру жоспарлары негізіндегі жалпы білім
беру стандарттары бойынша ұйымдастырылады.

7.

Кіріктіре
оқытудың
нұсқалары
Тұрақты, толық
кіріктіру
Сипаттамасы
Психофизикалық және тілдік даму деңгейі
жасына сәйкес немесе жақын келетін
балалар үшін және дендері сау қатарларымен
бірге оқуға психологиялық жағынан дайын
балалар үшін тиімді
Тұрақты, толық Қажетті білік пен дағдылардың аз мөлшерін
емес
қалыпты дамып келе жатқан қатарларымен
кіріктіру
бірге меңгеруге және сабақтан тыс
уақытының аз бөлігін ғана олармен бірге
өткізуге қабілеттілер үшін тиімді
Уақытша,
жекелей кіріктіру
Эпизодтық
кіріктіру
Қашықтықтан
оқыту
Мүмкіндіктері шектеулі балалар қалыпты
дамып келе жатқан балалармен бірлескен
шаралар өткізу үшін біріктіріледі
Бұл кіріктірудің мәні дамуында ауытқулары
бар балалардың қатарларымен, білім беру
және ведомствоаралық ұйымдардың
әрекеттесулері аясындағы, аз да болса
әлеуметтік әрекеттесулері болып табылады
(мерекелер,
сайыстар, балалар жұмыстарының көрмесі,
үйірмелер және басқалар)
Іріктеу ережелері
Қосу уақытын
мөлшерлеу
Дамуларында
ауытқушылықтары бар
балалар 1-3 адамнан
жалпыға білім беру
сыныптарына енгізіледі
1/3 – дамуларында
ауытқушылықтары
бар балалар
Балалар қалыпты
дамып келе жатқан
балалармен күні бойы
бірге болады
-
Түзету сағаттары,
сыныптан тыс шаралар
Айына 2 реттен кем
емес
Егер мекеменің өз
тәрбиеленушілерін
дамулары қалыпты
қатарларымен бірге
тәрбиелеу мен оқытуға
бағытталған жұмыстарды
өткізу мүмкіндіктері
шектеулі болса
Шақырту бойынша
Мүгедек балаларға жеке бағдарлама
Уақытша жеке немесе
бойынша үйден білім алу мүмкіндігін ұсыну эпизодтық кіріктірумен
қашықтықтан оқытудың мақсаты болып
бірге инклюзивтік болады
табылады.
Белгіленген тәртіпке
сәйкес

8.

Қашықтан оқыту технологиясы – оқу үрдісі
кезінде оқып үйренушілер мен оқытушылар
арасында интерактивті өзара іс-әрекетте
оқытылып, материалдың негізгі көлемін оқып
үйренушілерге жеткізуді қамтамасыз ететін,
оқылған материалдарды меңгеру бойынша,
сонымен бірге оқу үрдісі барысындағы оқып
үйренушілердің өз бетімен жұмыс істеуіне
мүмкіндік беретін ақпараттық технология.
Қашықтан оқыту – компьютерлік және
телекоммуникациялық технологияларға
негізделген оқытудың құралдары мен
түрлері, білім беру үрдісінде үздік дәстүрлі
және инновациялық әдістер қолданылатын,
күндізгі және сырттай білім алу ретінде
білімді қабылдау түрі болып табылады.

9.

Қашықтан оқытудың
ерекшеліктері
классикалықпен қатар
салыстыру бойынша
мынандай
жетістіктерге ие:
- Жеке адамның үздіксіз
әлеуметтену мүмкіндігі;
- Икемділік (оқытудың
уақыты, орны, көлемі
және қимылы бойынша);
- Жеке оқу жоспарын
қолдану мүмкіндігі;
- Оқу ақпаратына қол
жеткізу ,оны жедел
жаңарту;
- Оқып
үйренушілердің әлеумет
тік құқығының теңдігі
(олардың тұратын
жерлері мен денсаулық
жағдайына қарамастан);
- Барлық елдегі
ақпараттық – оқыту
ресурстарының шығысы
мен кірісі;
- Жаңа технологияларды
қолдану;
- Материалдарды
көбейту мәселелерінің
жоқтығы, оларды тарату
ыңғайлылығы;
- Экономикалық (оқу
алаңы, транспорты,
техникалық
құралдардың шығынын
қысқарту есебінен);
- Оқып үйренушілердің
өз-өзіне бақылау
жасауын қамтамасыз ету.

10. Қашықтан оқыту жүйесін құру қағидалары:

1. Оқытудың адамгершілік қағидасы.
2. ҚО жүйесінде білім беру үрдісін жобалау
Оның ішкі мазмұны оқытуға үндейтін және
әлеуметтік жинақталған тәжірибені оқып
үйренушілердің меңгеруі үшін жоғары
қолайлы шарттарды туғызып, білім беру
үрдісіндегі бүтіндей адамға бағытталады.
кезінде педагогикалық
көзқарастың басымдылығының қағидасы.
Бұл аталған қағиданың мәнісі, ҚОЖ -ін жүзеге
асыруға болатын көріністердің дидактикалық
үлгілерін құрайтын теориялық
тұжырымдамаларды талдаудан бастау қажет
екендігінен тұрады.
3. Педагогикалық мақсатқа лайықты жаңа
ақпараттық технологияларды қолдану
қағидалары.
Ол жобалаудың әрбір қадамының тиімділігіне
және ҚОЖ жасауға педагогикалық баға беруді
талап етеді. Сондықтан да, ең бірінші жоспарға
техниканы енгізуді емес, білім беруге қызмет
ететін және оқу курстарының сәйкес мазмұнды
толықтыруларын қою қажет.
4. Білім беру мазмұнын таңдау
қағидалары.
ҚО жүйесінің білім мазмұны ҚР–ның
Мемлекеттік білім беру стандартымен
сәйкес келуі тиіс.
5. ҚОЖ –де таралатын ақпараттардың
қауіпсіздігін қамтамасыз ету қағидалары.
Ұйымдастырушылық және техникалық
тәсілдердің қажеттілігі жағдайында керекті
мәліметтерді қауіпсіз және құпиялы сақтауды,
қолдану мен беруді қарастыру, оның қауіпсіздігін
сақтау, беру мен қолдану кезінде қамтамасыз ету
қажет.
6. Білім беру деңгейінің бастапқы қағидасы.
ҚОЖ-де тиімді оқыту білім, білік, дағдыларының
нақты жиынтығын талап етеді.

11. Қашықтан оқыту жүйесін құру қағидалары:

7. Оқыту технологиясының сәйкестендіру қағидалары.
Оқыту технологиясы қашықтан оқыту үлгілерімен сәйкес болуы қажет. Сонымен, дәстүрлі пәндік үлгіде
оқытуда ұйымдастыру түрін оқыту ретінде дәрістер, семинар және практикалық сабақтарда, боямалы
немесе іскерлік ойындар, зертханалық сабақтар, өзіндік жұмыстар, өндірістік тәжірибелер, курстық және
дипломдық жұмыстар, білімдерінің меңгерілуін бақылау қолданылады.
8. Оқытудың ұтымды қағидалары. ҚО жүйесі жобасы қажетті әлеуметтік және экономикалық тиімділік
шарты бойынша, егер Бұл білім алушының оқып жүрген оқу орнында сәйкес қызмет көрсетулер болмаған
жағдайда, қажетті бағыттағы өзінің білім беру бағдарламасын түзетуге немесе толықтыруға ықпал ететін
ақпараттық жүйелерді және қашықтан оқыту үшін берілген білім базалары мен банктерін құруда жасалады.
9. Білім берудің ҚО қолданылатын түрлеріне қайшы емес қағидалары.
Егер жасалған және енгізілген ақпараттық технологиялар жоғары білім берудің дәстүрлі жүйесінде бөтен
емес элемент болып, яғни оған біріктірілетін табиғи бейнеде болса, ҚО жобасы қажетті әлеуметтік және
экономикалық тиімділігін бере алады.
10. Білім берудің алдына шығу қағидалары.
Бұл оқытудың қағидасы өткен ұрпақтан қалып жинақталған ғылыми және мәдени мұраларын кейінгі
буындарға жеткізу ғана емес, сонымен қатар, қазіргі ұрпақтың өзгеріп отыратын заманға тез бейімделіп,
оның сана –сезімі мен дүниетанымын қалыптастыруға көмек жасау болады.