8 дәріс

1.

ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ ҚЫЗДАР ПЕДАГОГИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
8 – дәріс
Академиялық жұмыстар және
академиялық мәтін түрлері.
Академиялық эссенің мақсаты
Академиялық жазылым – ғылыми білімді
өндірудің, бекітудің және таратудың негізгі
тетігі. Академиялық мәтін тек оқу
тапсырмасы емес, ғылыми қауымдастықпен
кәсіби коммуникация жасау құралы болып
табылады. Бұл тақырып академиялық
жұмыстардың табиғатын, мәтін түрлерінің
жүйесін және эссенің сол жүйедегі орнын
түсіндіруге бағытталған.

2.

Академиялық жұмыс ұғымы
• Академиялық жазылым – ғылыми және білім беру ортасында қолданылатын
жазбаша коммуникация түрі.
Негізгі ерекшеліктері:
• ғылыми стиль
• дәлелді пікір
• логикалық құрылым
• дереккөздерді пайдалану
• Академиялық жазылым – ғылыми ақпаратты жүйелі, нақты және дәлелдерге
сүйене отырып жеткізу тәсілі. Ол реферат, эссе, ғылыми мақала, курстық және
дипломдық жұмыстарда қолданылады. Академиялық жазу кезінде автор жеке
пікірін білдіргенімен, оны ғылыми деректермен негіздеуі қажет.

3.

Академиялық жұмыстардың негізгі түрлері
Академиялық жұмыстар мақсат пен күрделілік деңгейіне қарай
жіктеледі:
• реферат
• академиялық эссе
• аннотация
• ғылыми мақала
• курстық жұмыс
• дипломдық жұмыс
• диссертация
• Академиялық жұмыстар – білім беру және ғылыми зерттеу
барысында жазылатын ғылыми мәтіндер. Бұл жұмыстардың
әрқайсысының мақсаты мен құрылымы әртүрлі. Мысалы,
реферат ақпаратты жинақтап баяндауға бағытталса, ғылыми
мақала зерттеу нәтижелерін жариялау үшін жазылады.

4.

Академиялық мәтін ұғымы және ерекшеліктері
Академиялық мәтіндердің негізгі түрлері:
• Сипаттамалық мәтін
• Талдау мәтіні
• Салыстырмалы мәтін
• Дәлелдеу мәтіні
• Зерттеу мәтіні
• Академиялық мәтіндердің әрқайсысы белгілі бір мақсатқа
бағытталған. Мысалы, сипаттамалық мәтін белгілі бір
құбылысты түсіндіреді. Ал талдау мәтіні ғылыми деректерді
сараптайды. Дәлелдеу мәтіні автордың ғылыми позициясын
негіздеуге бағытталады.

5.

Академиялық мәтіннің
ерекшеліктері
Академиялық мәтінге тән белгілер:
• нақтылық
• жүйелілік
• логикалық байланыс
• объективтілік
• ғылыми терминологияның қолданылуы
Академиялық мәтін қарапайым мәтіннен өзінің ғылыми
дәлдігімен ерекшеленеді. Мұнда эмоциялық сөздер аз
қолданылады. Автор негізгі ойды нақты және дәлелдер
арқылы жеткізуге тиіс.

6.

Академиялық эссе – мәтін түрі ретінде
• Академиялық эссе –
белгілі бір ғылыми мәселе
бойынша автордың көзқарасын дәлелдер арқылы
көрсететін шағын ғылыми мәтін.
Эссе – академиялық жазылымдағы ең кең тараған
жұмыстардың бірі. Ол студенттің тақырыпты түсіну
деңгейін, сыни ойлау қабілетін және ғылыми
аргумент келтіру дағдысын көрсетеді.

7.

Академиялық эссенің негізгі
мақсаты
• Академиялық эссенің негізгі мақсаттары:
• белгілі бір мәселені талдау
• ғылыми пікір қалыптастыру
• дәлел келтіру
• сыни ойлауды дамыту
• ғылыми деректермен жұмыс жасау
• Эссе жазу арқылы студент тек ақпаратты қайталап қоймай,
оны талдайды және өзінің ғылыми көзқарасын
қалыптастырады. Бұл процесс студенттің зерттеушілік
қабілетін дамытуға көмектеседі

8.

• Эссе мен басқа академиялық жұмыстардың
айырмашылығы
• Эссе:
• көлемі шағын;
• позицияға бағытталған;
• аналитикалық және аргументативті.
• Ғылыми мақала немесе диссертация:
• жүйелі зерттеу нәтижесіне негізделеді;
• әдіснама мен деректерді толық сипаттайды.
• Эссе – сол ірі жұмыстардың интеллектуалдық
іргетасы.

9.

• Академиялық эссенің құрылымы
• Эссе үш негізгі бөліктен тұрады:
• Кіріспе
• Негізгі бөлім
• Қорытынды
• Кіріспеде тақырыптың өзектілігі
көрсетіліп, негізгі мәселе қойылады.
Негізгі бөлімде дәлелдер мен мысалдар
беріледі. Қорытындыда автор өз пікірін
қысқаша жинақтайды.

10.

Қорытынды
• Академиялық жазылым – ғылыми коммуникацияның негізгі
құралы
• Академиялық жұмыстардың бірнеше түрі бар
• Академиялық эссе – студенттің ғылыми ойлауын дамытатын
маңызды жұмыс түрі
• Қорытындылай келе, академиялық жазылым университеттегі
оқу процесінің маңызды бөлігі болып табылады. Әсіресе
академиялық эссе студенттің сыни ойлауын, ғылыми талдау
қабілетін және зерттеу дағдыларын дамытуға мүмкіндік
береді.

11.

ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ ҚЫЗДАР ПЕДАГОГИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Назарларыңызға
рахмет