пед5

1.

«Педагогика»
Тақырып 5. Педагогтың тұлғасы және оның кәсіби
құзыреттілігі
Білім беру бағдарламасы: «6В01403 – Физическая культура и спорт»
Авторы: Аяған Е.С. п.ғ.к., Бастауышты оқыту педагогикасы мен
әдістемесі кафедрасының профессоры
Сабақ түрі: дәріс
Қарағанды 2024

2.

Жоспар
1. Құзыреттілік ұғымына түсінік
2. Педагогтың кәсіби құзыреттлігі, оның
құрлымы
2. Педагогті үздіксіз кәсіби жетілдіру

3.

1. Ахметова Г. К., Исаева З. А., Әлқожаева Н.С.Педагогика: оқулық.
– Алматы:Қазақ ун-ті, 2006. – 218 б.
2. Әбиев Ж.Ә., Бабаев А.М., Құдиярова А.М. Педагогика:оқу
құралы. – Алматы: Дарын, 2004. – 443 б.
3. Әленұлы Ш. Педагогика: ұлттық мектепке негізделген оқу
құралы. – Алматы: РОСТ, 2002. – 302 б.
4. Беркімбаева Ш.К. Педагогика тарихы: білім беру және
педагогикалық ойлар тарихы: оқулық. – Алматы: ҚазМемҚызПУ,
2009. – 397 б.
5. Құсайынов А.Қ., Ы.А.Нәби., Ш.Т.Таубаева. Педагогика және
психология саласындағы диссертациялар: Анықтамалық талдама
шолу. – Алматы: РОНД, 2004. – 168 б.

4.

1. Құзыреттілік ұғымына түсінік.
“Құзыреттілік” түсінігі білім беру саласында 1960-1970
жылдардағы шетел әдебиеттерінде, ал 1980 жылдардың соңында
отандық әдебиеттерде кездесті. «Құзыреттілік» терминін ХХ
ғасырдың ортасында Н.Хомский енгізген болатын, алғашында ол ана
тілінде нақты тілдік қызметті орындау үшін қажет қабілеттіктер
ұғымын берген
«Құзыреттілік » термині әдетте белгілі бір әлеуметтік-кәсіби
статус иесіне байланысты қолданылады және оның сол істі
атқарудағы түсінігі, білімі, білігінің орындалуға тиіс мәселенің нақты
өз деңгейінде шешілуімен сәйкестілігі арқылы сипатталады.
«Методикалық терминдер сөздігінде» «Құзыреттілік (латынның
competentis-бейім сөзінен)–қандай да бір оқу пәнін оқыту үдерісінде
қалыптасатын білім, білік, дағдылар жиынтығы, сонымен қатар,
қандай да бір қызметті орындай алу қабілеттілігі», – делінген.
Орыс тілінің сөздігінде « құзыреттілік » термині «әлдекімнің
жақсы хабардар болуы мәселесі төңірегінде» берілген.
Латынның «compete» деген термині «білу», «жасай алу»,
«дегеніне жету» деген мағыналарды береді. Бұл жалпы алғанда
құзыреттіліктің мәнін анықтайды.

5.

түйінді
құзыреттер
өмірлік
дағдылар
Құзыреттілік
тәсілді жүзеге
асыру
жалпыланған
пәндік
біліктіліктер
қолданбалы
пәндік
біліктіліктер

6.

Құзыреттіліктің мазмұны жеке кәсіптік, интегралдық
сипаттама ретінде төмендегі қызметтерді жүзеге
асырумен анықталады:
➢Болжау
➢Ұйымдастыру
➢Бақылау
➢Реттеу
➢Үйлестіру
➢Сәйкестендіру
➢Белсенділігін арттыру.

7.

2. Педагогтың кәсіби құзыреттілігі, оның құрылымы
«Кәсіби
құзыреттілік » ұғымы «кәсіби қызметке даярлық»
(В.А.Сластенин,
Н.Н.Лобанова,
А.И.Панарин
және
т.б.)
және
«педагогикалық кәсібилік» (А.И.Пискунов, В.В.Косарев және т.б.)
ұғымымен теңестіріледі.
Кәсіби
құзыреттілікті
зерттеуде Н.В.Кузьмина арнайыпедагогикалық,
ғылыми-педагогикалық,
әлеуметтік-психологиялық
құзыреттілік,
әдістемелік
құзыреттілік,
дифференциалдыпсихологиялық және аутопсихологиялық
құзыреттілік
сияқты
түрлеріне, А.А.Реан, Е.С.Алешина-дифференциалдық-психологиялық
құзыреттілікке,
М.В.Прохорова-басқарушылық
құзыреттілікке,
Т.Б.Руденко дидактикалық-әдістемелік құзыреттілікке назар аударса,
Ю.В.Варданян, В.И.Журавлев, Т.В.Новикова, Н.Ф.Талызина-мұғалімнің
кәсіби
құзыреттілігін
кәсібиліктің бір баспалдағы, А.А.Вербицкий,
А.К.Маркова - мұғалімнің педагогикалық қызметін жүзеге асыру үшін
қажетті білім, білік, дағды және қабілеттіліктің, психологиялық
сапалардың жүйесі, Е.М.Павлютенков - білім және мұғалімнің тұлғалық
қасиеттерінің негізінде педагогикалық қызметті орындау формасы
ретінде қарастырған.

8.

Маманнның кәсіби құзыреттілігінің түрлері
Арнайы
Әлеуметтік
Арнайы - өзінің
мамандығына сәйкес
Әлеуметтік – тіл
білімі, біліктілігі,
дағдысы, жаңа білім мен туралы білімінің,
коммуникативті
білікті өз бетімен
мәдениетінің, басқамен
меңгеру, өз еңбегінің
ынтымақтастыққа
нәтижесін бағалау,
қабілеттілігінің, өзінің
біліктілігінің болуы.
іс-әрекетінің
нәтижесіне, қоршаған
ортаға дайындығының
болуы.
Тұлғалық
Тұлғалық - өзін-өзі
тану бойынша біліктілік,
дағдысын жетілдіруге
кәсіби іс-әрекет
тұлғаның дамуына
дайындығының болуы

9.

Мұғалімнің кәсіби құзыреттілігінің компоненттері:
-субъектілік компонент: мұғалімнің мақсат қоя
білушілік, шығармашылық және өзін дамыту
барысында өзіндік диагностиканы, өз ісіне талдау
жасай отырып, өзіне сыни тұрғыдан қарай алу
шеберлігі жатады;
- нысандық компонент: кәсіби іс-әрекет жүйесін
және мұғалімінң әрекетіндегі қойылған мінедттерді
шешудегі стратегиялық іскерлік;
-пәндік компонент: өз білімін жетілдіру
мақсатында қажеттеліктерін қанағаттандыру.

10.

3. Педагогті үздіксіз кәсіби жетілдіру.
Қазақстан
Республикасының
Конститутциясы
мен
« Білім
беру заңында»: « Білім
беру – қоғам мүшелерінің
адамгершілік, интеллектуальдық, мәдени дамуының жоғары деңгейін
және
кәсіби
біліктілігін
қамтамасыз
етуге
бағытталған
тәрбие беру мен оқытудың үздіксіз процессі» - деп жазылған.
Үздіксіз білім беру жүйесі – еліміздің бәсекеге қабылеттілігін
қамтамасыз ететін маңызды сала. Сондықтан осы стратегиялық
салада халықаралық стандарттар талабына сай кәсіби мамандар
даярлау және халықаралық
білім
кеңістігіне ену бағытындағы
жұмыстарды кең көлемде жалғастыра алады. Тәуелсіз елімізде
жастарды бүгінгі күн талабына сай тәлім – тәрбие беруде
халқымыздың педагогикалық – ой пікірлерін, жинақталған ұлттық
құндылықтарды зерттеп, жүйелеп
үздіксіз
білім
беруде
пайдаланудың маңызы бар.
Кәсіби мамандыққа көзқарас. Педагогтардың білім жетілдіру
сапасы. Мұғалімнің кәсіби деңгейге көтерілуінің психологиялық
критерийлері.

11.

Түйіндеме
1. Мұғалім тұлғасына қойылатын қазіргі талаптар
2. Педагогтың жалпы және кәсіби мәдениеті: мәні,
өзгешелігі, өзара байланысы
3. «Құзыреттілік», «құзырет», «құзыреттілік тәсілі»,
«мұғалімнің кәсіби-педагогикалық құзыреттілігі»
ұғымдарының мәні
4. Мұғалімнің кәсіби-педагогикалық өсуінің қазіргі
заманғы формалары

12. Бақылау сұрақтары

«Құзыреттілік», «құзырет», «құзыреттілік
тәсілі», «мұғалімнің кәсіби-педагогикалық
құзыреттілігі» ұғымдарының мәні.
Педагогтың кәсіби құзыреттілігінің
компоненттері.
Кәсіби құзыреттілік және педагогикалық
шеберлік.
Мұғалім тұлғасына қойылатын қазіргі
талаптар.