++Давлат_ижтимоий_суғурта_тизими_бўйича_тақдимот_2 (1)

1.

ДАВЛАТ ИЖТИМОИЙ СУҒУРТА ТИЗИМИ ДОИРАСИДАГИ
ИЖТИМОИЙ ТЎЛОВЛАРНИ ТАЙИНЛАШ ҲАМДА ТЎЛАШ ТАРТИБИ
2025 йил

2.

ҚАБУЛ ҚИЛИНГАН НОРМАТИВ-ҲУҚУҚИЙ ҲУЖЖАТЛАР
Норматив ҳужжатлар
“Давлат ижтимоий суғуртаси тўғрисида”ги
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
Қонуннинг асосий мақсади:
“Давлат ижтимоий суғуртаси
тўғрисида”ги
Ўзбекистон Республикасининг Қонуни
09.12.2025 йилдаги ЎРҚ-1101-сон
(а) фуқароларни вақтинча меҳнат қобилиятини йўқотганда ёки ишсиз
қолганида ижтимоий қўллаб-қувватлаш ва камбағалликка тушиш
хавфининг олдини олиш;
(б) тадбиркорларни ҳомиладорлик ва туғиш, вақтинчалик меҳнатга
лаёқатсизлик ҳамда ишдан бўшатиш нафақалари тўловлари бўйича
ортиқча юкламадан озод этиш.
(в) норасмий бандликни легализация қилишни рағбатлантириш.
Суғурта тўловларининг қуйидаги турлари белгиланди:
Давлат ижтимоий суғуртаси бўйича
тўловларни тайинлаш ва тўлаш
тизимини такомиллаштиришга оид
чора-тадбирлар тўғрисида
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
03.11.2025 йилдаги ПФ-206-сон Фармони
(а) ҳомиладорлик ва туғиш нафақаси;
(б) вақтинчалик меҳнатга лаёқатсизлик нафақаси;
(в) ишдан бўшатиш нафақаси.
Суғурталаш қуйидаги тартибда амалга оширилади:
Мажбурий асосда – меҳнат шартномаси бўйича банд ходимлар;
Аҳолига давлат ижтимоий суғуртаси
бўйича тўловларни амалга ошириш
тизимини такомиллаштиришнинг
қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида
Вазирлар Маҳкамасининг қарори
17.12.2025 йилдпги 796-сон
Ихтиёрий асосда – якка тартибдаги тадбиркорлар, ўзини ўзи банд
қилган, деҳқон хўжалиги ва томорқада ишловчилар, чет элда ёлланиб
ишлайдиган фуқаролар.
Суғурталаш қуйидаги тартибда амалга оширилади:
(а) ҳомиладорлик ва туғиш, вақтинчалик меҳнатга лаёқатсизлик
нафақалари – фуқаро мурожаатисиз «проактив» шаклда;
(б) ишдан бўшатиш нафақаси – фуқаронинг мурожаати асосида.

3.

Давлат ижтимоий суғурта
тизимининг мақсади
Давлат ижтимоий суғурта тизими қуйидаги мақсадларини ўз ичига олади:
фуқароларни вақтинча меҳнат қобилиятини йўқотганда ёки ишсиз қолганида ижтимоий қўллабқувватлаш ва камбағалликка тушиш хавфининг олдини олиш
норасмий бандликни легализация қилишни рағбатлантириш
тадбиркорларни ҳомиладорлик ва туғиш, вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик ҳамда ишдан бўшатиш
нафақалари тўловлари бўйича ортиқча юкламадан озод этиш
2026 йил 1 январдан
2026 йил 1 июлдан
2030 йил 1 январдан
Декретный ҳамда больничный нафақалар суғурталанган шахсларнинг мурожаати талаб
этилмаган ҳолда (“проактив шакл”да) “Рақамли ҳукумат” тизими орқали тегишли вазирлик
ва идораларнинг ахборот тизимларидан олинган маълумотларга асосан тайинланади
1

4.

Давлат ижтимоий
суғуртаси субъектлари
Ўзбекистон Республикаси “Давлат ижтимоий сўғуртаси тўғрисида”ги Қонунининг 5моддасига кўра, давлат ижтимоий суғуртаси қуйидагиларга нисбатан мажбурий ва
ихтиёрий асосда амалга оширилади:
Ихтиёрий асосда
Мажбурий асосда
2
меҳнат шартномаси асосида ишлаётган фуқаролар
ўзини ўзи банд қилган шахслар
юридик шахс раҳбарлари сифатида фаолият
юритаётган шахслар
деҳқон хўжалиги аъзолари (бошлиғи), мавсумий
ишчилар, шахсий томорқада ишловчи фуқаролар
фуқаролик-ҳуқуқий шартномалар асосида иш ёки
хизмат кўрсатаётган фуқаролар
ЯТТ, чет элда ёлланиб ишлайдиган фуқаролар,
ишламайдиган фуқаролар (*эри (хотини) учун тўланган)
09.12.2025 й. ЎРҚ–1101-сон

5.

ИШ БЕРУВЧИНИНГ МАЖБУРИЯТЛАРИ
Иш берувчи меҳнат шартномаларини, шунингдек уларга доир ўзгартиш ва қўшимчаларни
Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган тартибда “Ягона миллий меҳнат тизими”
АТда ўз вақтида рўйхатга олиши шарт.
Меҳнат Кодексининг 25-моддаси
ВМҚ-796-сон қарори
Янги тартиб
2026 йил 1 январдан иш
берувчилар, шу жумладан якка
тартибдаги тадбиркорлик
субъектлари:
-меҳнат шартномаларини, уларга
доир ўзгартириш ва қўшимчаларни;
- ходимларнинг барча турдаги
таътилларга оид буйруқларни;
-фуқаролик-ҳуқуқий
шартномаларни
ўз
рўйхатга олиши шарт
тусдаги
вақтида
- ҳўжалик юритувчи субъектларда меҳнат
қилган ва нафақа тайинланган шахслар
бўйича йил якунида қайта ҳисобот
топшириш жараёнида ойлик иш ҳақини
ўзгартирилишига чеклов қўйилади;
- Жамғармага тегишли ахборот тизимлари
орқали юборилган (нотўғри) маълумотлар
тақдим
этилиши
сабабли
суғурта
нафақалари ортиқча ёки кам тўланиши
учун жавобгарлик вазирлик ва идораларга
(иш берувчиларга) юкланади.

6.

ИЖТИМОИЙ СУҒУРТА
ТИЗИМИ ОРҚАЛИ
НАФАҚАЛАРНИ
ТАЙИНЛАШ
2025 йил

7.

8.

Суғурта стажи
ва суғурта бадаллари
Қуйидагилар суғурталанган шахсларга давлат ижтимоий суғуртаси бўйича
тўловларни тайинлашда суғурта стажи сифатида ҳисобга олинади:
Жамғармага суғурта
бадаллари тўланган
тақдирда суғурта стажи
сифатида ҳисобга олинади
ягона ижтимоий
тўлов тўланган
тақдирда
2019 йил
1 январга
қадар
Пенсия жамғармасига
суғурта бадаллари
тўланган тақдирда
5
01.01.2019 31.12.2019 йй.
01.01.2020 –
31.12.2025 йй.
2026 й.
1 январдан
ижтимоий солиқ
тўланган тақдирда
2026 й. 1 январдан бошлаб суғурталанган шахсларга ҳисоблаш даврида амалда бўлган
МҲТЭКМнинг 0,5 бараваридан 1 бараваригача бўлган тақдирда, 2 ойлик меҳнат стажи
даври 1 ой суғурта стажига тенглаштирилган ҳолда ҳисобланади.
0,5 бараваридан < бўлса – инобатга олинмайди!

9.

Нафақа тайинлашда юзага келиши мумкин бўлган муаммолар
Муаммо
Меҳнат муносабатлари ва иш ҳақи
ҳисоб-китобларига оид маълумотлар
давлат ахборот тизимларида турлича
акс этаётгани аниқланди. Хусусан:
•ходим
билан
тузилган
меҳнат
шартномаси
июль
ойида
бекор
қилинган;
•иш берувчи томонидан ходим билан
якуний ҳисоб-китоблар ўз вақтида
амалга оширилмаган, натижада солиқ
ҳисоботи ноябрь ойида тақдим этилган.
Ушбу ҳолат натижасида ахборот
тизимларида
қуйидаги
номутаносибликлар юзага келган:
•Солиқ
қўмитасининг
ахборот
базасида ходим учун июль ойи бўйича
ҳисобланган иш ҳақи 0 деб акс этган, иш
ҳақи ҳисобланиши ноябрь ойида қайд
этилган;
•Ягона
миллий
меҳнат
тизими
(ЯММТ)да эса ходимнинг меҳнат стажи
меҳнат шартномасига асосан июль
ойигача акс эттирилган.
Натижада, фуқаро бўйича иш ҳақи ва
меҳнат стажига оид маълумотларда
турли ахборот тизимларида ўзаро
номувофиқлик юзага келган.
Оқибатлар
Мажбурият
•фуқаронинг меҳнат ва суғурта
стажини нотўғри ҳисоблаш;
МК 172-модда. Иш берувчи томонидан
ходимга
тегишли
бўлган
барча
суммаларни тўлаш ходим билан меҳнат
шартномаси бекор қилинган кунда
амалга оширилади.
СК 384-модда. Солиқ агентлари учун
ҳисобот даври бир ойдир.
СК 470-модда. Солиқ ҳисоботи солиқ
тўловчи томонидан ҳисобот даври
якунлари бўйича ҳисобот давридан
кейинги ойнинг ўн бешинчи кунидан
кечиктирмай солиқ органига тақдим
этилади.
МЖтК 175-модда. Солиқ ҳисоботини
ўз вақтида тақдим этмаслик —
фуқароларга
базавий
ҳисоблаш
миқдорининг уч баравари миқдорида,
мансабдор шахсларга эса — ўн
баравари миқдорида жарима солишга
сабаб бўлади.
1751-модда. Бухгалтерия ҳисоби ва
молиявий
ҳисоботлар
маълумотларининг тўғрилиги ҳамда
ишончлилигини
таъминламаганлик
мансабдор
шахсларга
базавий
ҳисоблаш миқдорининг уч бараваридан
етти бараваригача миқдорда жарима
•давлат ижтимоий суғуртаси
доирасида
нафақалар
ва
тўловларни
тайинлашда
қийинчиликлар;
•фуқаролар томонидан асосли
шикоятлар келиб чиқиши;
•давлат ахборот тизимларидаги
маълумотлар ишончлилигига
салбий таъсир кўрсатилиши;
•ваколатли органлар томонидан
маълумотларни
тузатишга
қўшимча маъмурий юклама
юзага келиши.

10.

Давлат ижтимоий суғуртаси тизимини рақамлаштириш
“Ижтимоий ҳимоя ягона реестри” ахборот тизимида
“Ижтимоий суғурта” ахборот модули ишлаб чиқилади
1. Тегишли вазирлик ва идоралар билан ахборот алмашинуви йўлга қўйилади;
2. Нафақаларни фуқароларнинг мурожаати талаб этилмаган ҳолда (проактив) тайинлаш ва
тўлаш йўлга қўйилади;
3. Суғурталанган шахслар, уларнинг суғурта стажи ва бадаллари ҳисоби юритилади;
4. Суғурталанган шахслар томонидан ўзларининг суғурта стажлари ва амалга оширилган
суғурта бадаллари ҳисобини реал вақт режимида кузатиб бориш имконияти яратилади;
5. Давлат ижтимоий суғуртаси бўйича тўловларни суғурталанган шахсларга тўлаб
берилганлиги тўғрисида уларнинг иш берувчиларини хабардор қилиб бориш механизми
жорий этилади;
6. Жамғарманинг расмий веб-сайти жорий этилади. Бунда:
-
расмий сайтда фуқаролар учун мурожаат қилиш;
-
тайинланадиган нафақалар миқдорларини онлайн ҳисоблаш имкониятини яратилади
(калькулятор);
-
давлат ижтимоий суғуртасининг янги тизими бўйича автоматик маълумот ботини
жорий этилади (чат-бот);
-
фуқароларнинг давлат ижтимоий суғуртаси тизими доирасидаги мурожаатларини
Агентликнинг Call-маркази билан қамраб олинади.

11.

Нафақа миқдорини ҳисоблаш тартиби
Нафақа миқдори =
ЎОИҲ ÷ 25,3 х СК х КС
Суғурталанган шахсларга суғурта
ҳодисаси юзага келганда, уларга
тайинланадиган давлат ижтимоий
суғуртаси бўйича тўловлар миқдори
қуйидаги тартибда ҳисобланади:
6
Бунда:
ЎОИҲ – охирги ойлик ўртача ойлик иш ҳақи
25,3 – иш кунларининг ўртача ойлик сони
СК – суғурта стаж коэффициенти
КС – кунлар сони
Суғурталанган шахсга нафақа тайинлаш учун ҳисобга олинадиган ўртача ойлик иш ҳақи
миқдори минимал истеъмол харажатлари миқдоридан
кам бўлганда, мазкур шахснинг ўртача ойлик иш ҳақи миқдори
Меҳнатга
лаёқатсизлик
якшанба
ва Меҳнат
кодекснинг
минимал
истеъмолдавридаги
харажатлари
миқдорига
тенглаштирилади
208-моддасидаги ишланмайдиган байрам кунлари ҳисобга олинмайди

12.

DMed АТ
Соғлиқни
сақлаш
вазирлигининг
Поликлиника,
ҚВП,
мед.учреждение
Ижтимоий суғурта доирасида нафақаларни тайинлаш ва тўлаш тартиби
Бошланиш
и
Вақтинча
меҳантга
лаёқатсизлик
варақасини киритади:
1) ПИНФЛ (ФИО, туғилган кун, жинси
автомат чиқади)
2) Варақа тури (серия ва рақами
автомат берилади)
3) Давомийлиги, имзоловчи врач, ташхис
4) Фуқаро телефони
ҳолат юзага келганда
1. Шахсий маълумотни верификация
қилади
2. Метамаълумотни тўлдиради (худуд,
туман, тиббиёт муассаси, ким томонидан
варақа киритилган, санаси)
3. Ягона реестр АТ га юборади
автоматик
Маълумотларни
олади
ИҲМА нинг
Ягона реестри АТ
Солиқ
қўмитаси
1.Ҳисобланган иш
ҳаққи
2.Тўланган
ижтимоий солиқ
ва даромад солиғи
Репроцессин
г маркази
Пластик карта
маълумотлари
Ойлик иш
ҳаққи > 10
МҲЭКМ?
Меҳнат
вазирлиги
1.Меҳнат стажи
2.Меҳнат ва
ижтимоий
таътиллари
Йўқ
РАД
ЭТИЛАДИ
Ҳа
Йўқ
Ойлик иш
ҳаққи 10
МҲЭКМ га
тенг олинади
Йў
қ
Ҳа
Ҳа
Суғурта
стажи >10
ой?
Декрет?
Ҳа
Иш ҳақи >
0,5 МҲЭКМ
Ҳа
Иш ҳақи >
1 МҲЭКМ?
Йў
қ
Йўқ
Қўшимча кунлар (ҚК)
14 ёшгача → + 20 кун
16 ёшгача → + 40 кун
Ногирон
фарзанд
парвариш
и?
ФХДЁ
Оила таркиби
Касаллик Ҳа
даври > 5
иш куни
Йў
қ
Нафақа тайинланади ва ҳисобланади.
Нафақа миқдори = коэф х охирги 12 ой иш ҳақи /
12
Коэф суғурта стажига кўра:
10 ой - 2 йил → 0,75; 2 - 5 йил → 0,85;
5 йилдан кўп → 100
Нафақа тайинланади ва ҳисобланади.
Нафақа миқдори = коэф х охирги 12 ой иш ҳақи /
12
Коэф суғурта стажига кўра:
6 ой - 8 йилгача → 0,6; 8 йилдан кўп → 0,8
Йў
қ
Жами
йиллик
касаллик >
182 + ҚК кун?
Ҳа
Йў
қ
2 ойлик давр 1 ойлик суғурта стажи
сифатида қабул қилинади
Жами йиллик
касаллик > 77
кун?
Коэф 0,9 га
кўпайтирилади (нафақа
миқдори 10 физга камроқ
бўлади)
Ҳа
РАД
ЭТИЛАДИ
АТ Халқ
банки
Жамғарма
Тўланиш бўйича ҳисоботниолади
ва базада сақлайди
Якун
Фуқарога СМС
юборилади
Ойнинг
охиригча
Ведомость – Халқ Банкига
платёжка – Жамғармага юборилади
Ойнинг охиригча
Ойнинг охиригча
Тўланмаган маблағларни
қабул қилади
Платёжкага асосан
маблағни Халқ банкига
ўтказади
Тўлов ойининг якунига қадар
Тўлов ойининг 4-санасигача
Тўловлар бўйича
ҳисоботни – Ягона
реестрга юборади
Тўланмаган маблағларни
– Жамғармага қайтаради
Нафақани фуқарони
пластик картасига ўтказиб
беради
Тўлов ойининг якунига қадар
Тўлов ойининг 5-27 -саналари

13.

ҲОМИЛАДОРЛИК НАФАҚАСИ МИҚДОРИНИ ҲИСОБЛАШ
Амалдаги тартиб
Бир ойлик ўртача
ойлик иш ҳаққи
бўламиз
1 ойлик иш
кунлари
1 кунлик
иш ҳаққи
кўпайтира
миз
Туғриқ
таътили
кунлари
Декрет нафақа
суммаси
Иш стажи
12 ойгача
75 %
15000000
➗
25,3
592885
✖
108
64031620
4823715
Янги тартиб
Янги тартиб
бўйича МХТЭКМ
10 бараваридан
ошмаган ҳолда
ҳисоблаш
бўламиз
1 ойлик
иш
кунлари
1 кунлик
иш ҳаққи
кўпайти
рамиз
Туғриқ
таътили
кунлари
Декрет нафақа
суммаси 5 йилдан
ортиқ 100 %
2 йилдан
5 йилгача
85 %
10 ойдан
2 йилгача
75 %
12710000
➗
25,3
502371
✖
108
54256126
46 117 657
40 692 051
Бир ойлик
ўртача ойлик
иш ҳаққи
бўламиз
2 йилдан
5 йилгача
85 %
10 ойдан
2 йилгача
75 %
5000000
1 ойлик
иш
кунлари
1 кунлик
иш ҳаққи
➗
25,3
197628
Бир ойлик
ўртача ойлик
иш ҳаққи
бўламиз
1 ойлик
иш
кунлари
1 кунлик
иш ҳаққи
2000000
➗
25,3
79051
кўпайтир
амиз
Туғриқ
таътили
кунлари
Декрет нафақа
суммаси 5 йилдан
ортиқ 100 %
✖
108
21343873
18142292
16007904
кўпайтир
амиз
Туғриқ
таътили
кунлари
Декрет нафақа
суммаси 5 йилдан
ортиқ 100 %
2 йилдан
5 йилгача
85 %
10 ойдан
2 йилгача
75 %
✖
108
8537509
7256882
6403131

14.

Давлат ижтимоий суғуртаси тизимини рақамлаштириш
ҲОМИЛАДОРЛИК ВА ТУҒИШ НАФАҚАСИ МИҚДОРИНИ ҲИСОБЛАШ
1-ҳолат
№
Меҳнатга
лаёқатсизлик
Иш ҳақига айлантириб ҳисоблангани
Суғурта стаж
Иш
давридаги кунлар
(Тўлаган ихтиёрий суғурта бадали *
коэффициенти
2026 йилда камида ўн ойда
кунласони (якшанба ва
100/5)
(10 ойдан 2 йилгача ихтиёрий тўлаган суғурта бадали
рининг
1
кунлик
МКнинг 208Бироқ, кўпи билан
75%,
Нафақа миқдори
ўртача
иш
ҳаққи
моддасидаги
12 млн. 710 минг сўм (10 * МҲТЭКМ)
2 йилдан 5 йилгача ойлик
ишланмайдиган
85%, 5 йилдан
сони
байрам кунлари
юқори - 100%)
ҳисобга
Бир ойлик
Жами ўн ойлик
Жами
Ҳисобга олингани
олинмайди)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10=5/6*7*(8%)*9
1
65 000
650 000
13 000 000
1 300 000
25,3
10
75
102
3 930 830
2
75 000
750 000
15 000 000
1 500 000
25,3
10
75
102
4 535 573
3
100 000
1 000 000
20 000 000
2 000 000
25,3
10
75
102
6 047 431
4
500 000
5 000 000
100 000 000
10 000 000
25,3
10
75
102
30 237 154
5
600 000
6 000 000
120 000 000
12 000 000
25,3
10
75
102
36 284 585
6
700 000
7 000 000
140 000 000
12 710 000
25,3
10
75
102
38 431 423
Суғурта
стажи
(ойда)
Суғурта стаж
коэффициенти
Меҳнатга лаёқатсизлик
давридаги кунлар сони
2-ҳолат
Иш ҳақига айлантириб ҳисоблангани
№
2026 йилда
Аввалги даврда
65 минг сўмдан 6
ишлаган
ой ихтиёрий
6 ойлик ўртача
тўлаган суғурта
иш ҳақи
бадали
(Тўлаган ихтиёрий суғурта бадали * 100/5)
Бироқ, кўпи билан
12 млн. 710 минг сўм (10 * МҲТЭКМ)
Ихтиёрий
тўлаганни иш
ҳақига
айлантирилгани
Жами
ҳисобланган иш
ҳақи
Иш
кунларининг
ўртача
ойлик
сони
(якшанба ва МКнинг 208-
(10 ойдан 2 йилгача - 75%,
моддасидаги ишланмайдиган
2 йилдан 5 йилгача - 85%, 5 йилдан юқори байрам кунлари ҳисобга
100%)
Нафақа миқдори
олинмайди)
1
2
3
4=3*100/5
5=2+4
6
7
8
9
10=5/6*7*(8%)*9
1
2 000 000
390 000
7 800 000
9 800 000
25,3
10
75
102
29 632 411