tzu-men-sheberdi-zara-ornalasuy-1

1. Түзу мен шеңбердің өзара орналасуы

2. Оқу мақсаты:

7.3.1.12
түзу мен шеңбердің, екі шеңбердің
өзара орналасу жағдайларын талдау;
7.3.1.9
шеңберге жанама және қиюшы
ұғымдарын біледі;

3. Бағалау критерийлері

• Шеңбердің элементтерін біледі;
.• Түзу мен шеңбердің өзара
орналасу жағдайларын анықтай
алады;
• Шеңберге жанама жүргізе алады.

4. Топтық жұмыс ережелері

Өзара сыйластық
Басқаның ойын бөлмей тыңдау
Өз ойын сауатты, анық жеткізу
Топ ішінде бәсең дауыспен сөйлесу
Өзара ынтымақта болу, көмектесу
Анықтамалар мен теоремаларды нақты
анық айту
Қарсы топты әділ бағалау

5.

1 – топ
Түзу мен шеңбердің ортақ нүктесі жоқ.
Түзу мен шеңбердің бір ғана ортақ нүктесі бар.
2 – топ
3 – топ
Түзу мен шеңбердің екі ортақ нүктесі бар.

6.

L
M
A
r
O
1.Түзу мен шеңбердің ортақ нүктесі жоқ.

7.

L
A
M
r
r
O
2.Түзу мен шеңбердің бір ортақ нүктесі бар.

8.

A
L
B
M
r
O
3.Түзу мен шеңбердің екі ортақ нүктесі бар.
C

9.

p
p
H
H
d=r
d<r
r
r
О
p
H
d>r
r
О
О

10.

p
H
A
d<r
r
О
B
егер шеңбердің
центрінен түзуге дейінгі
ара қашықтық
радиустан кіші болса
(d < r), онда түзу мен
шеңбер екі нүктеде
қиылысады.
р – ҚИЮШЫ түзу

11.

p
H
d=r
r
О
егер шеңбердің центрінен
түзуге дейінгі ара
қашықтық радиусқа тең
болса (d = r), онда түзу
мен шеңбер бір нүктеде
қиылысады
р - ЖАНАСУШЫ түзу

12.

p
H
d>r
r
О
егер шеңбердің центрінен
түзуге дейінгі ара
қашықтық радиустан
үлкен болса (d > r), онда
түзу мен шеңбер
қиылыспайды

13.

Сурет бойынша бос орындарды толтырайық:
а) Берілген шеңбердің центрі ...... нүктесі, радиусы - ......
кесіндісі.
b) Шеңбермен ортақ нүктелері жоқ түзу .........
с) d түзуі шеңбер үшін ..................................... деп аталады,
ал В нүктесі ...............................................
d) Шеңберге қиюшы болатын түзулер ................................
....... қиюшысы шеңбермен ....... және ........ нүктелерінде
қиылысады. Ал ......қиюшысы шеңберді
........ және ......... нүктелерінде қиып өтеді.
............ және ........... қиюшылары .......... нүктесінде
қиылысады.

14.

Түзу
Түзу
Шеңбердің
радиусы r
Шеңбердің
радиусы r
Шеңбердің
центрінен түзуге
дейінгі
арақашықтық d
Шеңбердің
центрінен түзуге
дейінгі
арақашықтық d
Радиус пен ара
қашықтықты
салыстыру
Радиус пен ара
қашықтықты
салыстыру
Шеңбер мен
түзудің өзара
орналасуы
Шеңбер мен
түзудің өзара
орналасуы

15.