Эндокриндік бездер қызметінің бұзылуынан туындаған аурулар

1. «Додокаэдр» тәсілі бойынша жағымды психологиялық ахуал орнату

2. «Стикер» түсі бойынша топқа бірігеді

3. «Попкорн» тәсілі арқылы

ҮЙ ТАПСЫРМАСЫ
«Попкорн»
тәсілі арқылы

4. ТАҚЫРЫБЫ:

Эндокриндік бездер
қызметінің
бұзылуынан
туындаған аурулар
ПӘНІ:БИОЛОГИЯ
СЫНЫБЫ: 8

5.

• ОҚУ МАҚСАТЫ:
8.1.7.7 эндокриндік бездер қызметінің бұзылуынан
туындаған ауруларды атау
САБАҚТЫҢ МАҚСАТЫ:
• эндокриндік бездер қызметінің бұзылуынан туындаған
ауруларды атай алады;
• эндокриндік бездердің гормондарының ауытқуынан туындайтын
аурулардың себептері мен белгілерін атап бере алады;
• бездердің жұмысының бұзылуынан туындаған гипофункциясы
мен гиперфункцияның маңызын түсіндіріп, сипаттап бере алады;

6. ТОПТЫҚ ЖҰМЫС

1-ші топқа 1-тапсырма:
Эндокриндік бездер қызметінен туындағы ауруларды анықтау
Әсел соңғы уақытта тез шаршап, көңіл-күй жиі өзгереді. Ол қатты
шөлдей береді, ал денесінде себепсіз жаралар пайда бола бастады.
Соңғы айларда ол салмақ жоғалтып, біраз уақыт аштық сезімін
бастан кешіреді.
Сұрақтар:
• Әселдің жағдайын қандай эндокриндік аурумен байланыстыруға
болады?
• Бұл ауру қандай эндокриндік бездің дұрыс жұмыс істемеуінен
туындайды?
• Аурудың алдын алу немесе емдеу үшін қандай шаралар қабылдау
қажет?

7.

2-ші топқа Тапсырма 2:
Гормондардың ауруынан туындаған аурулардың себептері мен
белгілерін анықтау
Нұрланның ата-анасы оның бойының өз қатарластарынан қысқа
екенін байқады. Нұрлан өте баяу өсіп келеді, және оның физикалық
дамуының тежелуі байқалды.
Сұрақтар:
• Нұрланда қандай эндокриндік бездің гормоны жетіспеуі мүмкін?
• Бұл гормонның гипофункциясы қандай салдарға әкеледі?
• Егер бұл ауру ерте анықталса, қандай емдік шаралар болады?

8.

3-ші топқа 3-тапсырма:
Гипофункция мен гиперфункцияның маңызын түсіну
Айжан соңғы бірнеше айда ерекше шаршағыштықты, терлеуді ж
​ әне жүрек
соғысының жиілеуін байқап жүр. Оның дене салмағы тез төмендеп, мазасыздық
пайда болған. Ал Қанат болса жиі салмақ қосып, үнемі қан қысымының
төмендігі, әлсіздік пен ұйқышылдық пайда болды.
Сұрақтар:
• Айжан мен Қанаттың симптомдарын гипофункция немесе гиперфункцияның
қай түрімен байланыстыруға болады?
• Басқару жүйесінде эндокриндік бездің шамадан тыс жұмысы
(гиперфункция), алғаннан кейін әсер етуші қызмет (гипофункция)удан зардап
шегуі?
• Екі жағдайға да қандай медициналық тексерулер жүргізу керек және алдын
алу шаралары қандай?

9. Эндокринді бездер ағзаның басқа да мүшелері сияқты ауруға шалдығуы мүмкін. Олардың қызметінің бұзылуын үлкен екі топқа бөлуге

ЭНДОКРИНДІ БЕЗДЕР АҒЗАНЫҢ БАСҚА ДА
МҮШЕЛЕРІ СИЯҚТЫ АУРУҒА ШАЛДЫҒУЫ
МҮМКІН. ОЛАРДЫҢ ҚЫЗМЕТІНІҢ
БҰЗЫЛУЫН ҮЛКЕН ЕКІ ТОПҚА БӨЛУГЕ
БОЛАДЫ.
АҒЗАДА ГОРМОНДАР МӨЛШЕРІНЕН КӨП
БӨЛІНСЕ ГИПЕРФУНКЦИЯ, МӨЛШЕРІНЕН
АЗ БӨЛІНСЕ ГИПОФУНКЦИЯ ДЕП АТАЙДЫ.

10.

Гипофиз:
Соматотро
пин (өсу)
Қалқанш
а без
Ішкі
секреция
бездеріне
Айырша без
Қалқаншам
аңы без
Бүйрекүсті
без

11. Гипофиз- негізгі ішкі секреция безі. Ол аралық мидың астыңғы жағына жіңішке өсінді арқылы бекінеді. Оның пішіні үрмебұршақ

тәрізді,
ересек адамдарда салмағы 0,5-0,65
г-ға жетеді. Бұл без 25 түрлі гормон
бөледі. Соның ішіндегі
соматотропин яғни өсу горомоны
барлық ұлпа мен ағзаға әсер етеді.

12. Акромегалия

Ересек адамда
соматотропиннің шамадан
тыс бөлінуі дененің кейбір
мүшелерінің өсуіне алып
келеді. Адамның бас
сүйектері, қол, аяқ
сүйектері өседі.

13. Қалқанша без тироксин гормонын бөледі. Тироксин гормоны қалыпты түзілуі үшін ағзада йод жеткілікті болуы керек.

14.

15. Айырша без(тимус) кеуде қуысында кеңірдектің жоғарғы ұшын жауып орналасқан без.Адамның балалық шағында ірі болады, кейін

жыныстық
жетілуден кейін кішірейеді. Бұл без тимозин гормонын бөледі. Егерде
ағзада тимозин гормоны жетіспесе иммундық қасиет төмендейді.

16. Бүйрек үсті бездері – бүйректің жоғарғы ұшында орналасқан жұп эндокринді бездер. Олар екі қабаттан тұрады: сыртқы қыртысты және

ішкі ми қабаты.

17. Ұйқы безінің қызметін гипофиз безінің гормондары басқара алмайды. Ол гипофиз қызметіне тәуелсіз. Оның гормондары қанның

құрамындағы қанттың мөлшеріне байланысты
бөлінеді.

18.

1-ТАПСЫРМА
Ішкі секреция бездерінің гормондарынан пайда болатын ауру түрлерін
сәйкестендір
Ішкі секреция бездері
1.Гипофиз
аурулары
А.қантты диабет
В.ергейжейлілік
С.микседема
D. акромегалия
E.базедов ауруы
2.Қалқанша без
3.Ұйқы без
1
2
3

19.

2-ТАПСЫРМА
Цифрлық платформада тапсырма ұсынады
а) Эндокриндік аурулар
б) Бездердің орынын анықта
Эндокриндік аурулар
https://wordwall.net/resource/29530395
https://wordwall.net/resource/53322911

20.

§41 оку