“Маҳалла еттилиги” билан ишлаш, аҳоли муаммоларини ҳал қилишда Сенат томонидан қабул қилинган қарор мазмун-моҳияти

1.

“Маҳалла еттилиги” билан
ишлаш, аҳоли муаммоларини
ҳал қилишда Сенат
томонидан қабул қилинган
қарор мазмун-моҳияти”
Қ.Муқумов
Ҳудудий вакиллик органлари фаолиятини
ўрганиш маркази директори

2.

НАЗОРАТ-ТАҲЛИЛ
ФАОЛИЯТИ
1
Эшитувлар
2
Депутат сўрови
3
Кенгаш сўрови
4
Кенгаш текшируви
5
Назорат -таҳлил тадбири

3.

Ҳоким
Ҳоким
ўринбосарлари
Прокуратура
Адлия
2025 йилда
Молия
Ички ишлар
Солиқ
Тиббиёт
Омбудсман
13 414
3 920
ҳис обот
ах борот

4.

Доимий комиссия билан биргаликда таҳлил этилиши
Тегишли давлат органлари ва ташкилотларига чиқиб
ўрганилиши
Доимий комиссиянинг хулосаси асосида Кенгаш сессияси
муҳокамасига олиб чиқилиши лозим
Тегишли мансабдор шахснинг фаолиятига баҳо бериш
мақсадга мувофиқ

5.

муҳим
тегишл и ҳудуд д аги д авлат ҳокимия ти в а бошқ аруви орган ларининг
мансабдор шахсларига юборил ади
мумкин эмас
• маҳаллий Кен га шга ҳисобдор бўл маган марказий идора ла рга
• маиший в а инд ивидуал тусд аги масалалар юзасидан
• шахсий манфаатни кўзл аган ҳол д а
шарт
• сўровда бошқ ача муд д ат бел гил анмаган бўл са , сўров ол инган
кунд ан эътиборан 1 0 кунд а жавоб бериш
• сўровга жавобни сўров юборил ган мансабдор шахс ёки унинг
вазифаларини вақ тинча бажараётган шахс томонидан имзол аш

6.

2025 йилда
15 425
ЮБОРИЛГАН
1 179
БЕЛГИЛАНГАН
МУДДАТДА
ЖАВОБ
БЕРИЛМАГАН
90
УМУМАН
ЖАВОБ
БЕРИЛМАГАН
193-модда:
базавий ҳисоблаш
миқдорининг
3 бараваридан
7 бараваригача

7.

8.

тегишли ҳудуддаги давлат органлари ва
ташкилотларининг мансабдор шахсларига
қонунларнинг, ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий
ривожлантириш дастурларининг ижроси масалалари
ҳамда уларнинг ваколатларига кирадиган бошқа
муҳим масалалар юзасидан
Қ
асослантирилган тушунтириш бериш ёки нуқтаи
назарини баён этиш талаби

9.

тегишли ҳудуддаги давлат органлари ва
ташкилотларининг мансабдор шахсларига
қонунларнинг, ҳудудларни ижтимоий-иқтисодий
ривожлантириш дастурларининг ижроси масалалари
ҳамда уларнинг ваколатларига кирадиган бошқа
муҳим масалалар юзасидан
Қ
асослантирилган тушунтириш бериш ёки нуқтаи
назарини баён этиш талаби

10.

Кенгаш сўровига талаблар
Сўров матни
лўнда, оддий ҳамда равон тилда
ва расмий тил услубида
баён этилиши керак.
Кенгаш сўровида ҳудудий
хусусиятга эга муаммолар
назарда тутилади.

11.

Кенгаш сўрови таркибий қисмлари
Кириш
қисми
Кенгаш сўровининг предмети ва мақсади, тегишли соҳада
амалга оширилган ишларнинг қисқача мазмуни
Асосий
қисм
ҳуқуқни қўллаш амалиётида вужудга келган муаммолар
Якуний
қисм
қонунларнинг,
ҳудудларни
ривожлантириш
дастурларининг ижроси масалалари, кўрсатилган
муаммолар ечими ҳамда уларнинг ваколатларига
кирадиган
бошқа
муҳим
масалалар
юзасидан
асослантирилган тушунтириш бериш ёки нуқтаи
назарини баён этиш талаби, жавоб тақдим этиш шакли
ва муддати.

12.

Кенгаш сўровига жавоб бериш
шакли
оғзаки
ёзма
Кенгаш сўровига жавоб бериш
муддати
Кенгаш қарорида
белгиланган
муддат
10 кун

13.

НАЗОРАТ -ТАҲЛИЛ ТАДБИРИ
Деп утат раҳбарлигид а ишчи гуруҳ тузиш
Ўрганиш с аволномаси ҳамд а режас ини ишлаб чиқиш
Жойига чиқиб ё к и камерал тартибд а ўрганиш ўтказиш
Я куни бўйича таҳлилий маъ лумотнома тайёрлаш . Унд а :
амалга оширилган ишлар,
кўрсаткичлар
муаммолар, сабаблари
таклифлар

14.

НАЗОРАТ -ТАҲЛИЛ ТАДБИРИ
Кенгаш қарори
лойиҳаси
Ўрганиш якуни
натижалари
Назорат
қилувчи
комиссия
Вазифалар, ижро
муддати ва
масъуллар
Доимий комиссия
мажлисида муҳокама
қилиб, масалани
исессияга олиб чиқиш
Кенгаш сессиясида
муҳокама қилиб, якуни
бўйича тегишли қарор
қабул қилиш

15.

2024 йил март
Ҳудудларни ривожлантиришга қаратилган чора-тадбирлар ва лойиҳаларни
манзилли ўрганиш ҳамда ижроси устидан самарали назоратни йўлга
қўйиш тизими
150
• Ўз б е к и с т о н Ре с п у бл и ка с и П р е з и де н т и ҳ у ж жа тл а р и ;
• Ол и й М а ж л и с С е н а т и в а С е н а т Ке н г а ш и қ а р о рл а р и ;
• Ҳ у к у м а т қ а р о рл а р и ;
• ол и й д а р а жа д а г и т а ш р и фл а рд а э р и ш и л г а н кел и ш у в л а р до и р а с и д а и ш л а б ч и қ и л г а н й ўл
х а р и т а л а р и д а б ел г и л а н г а н ч о р а - т а д б и рл а р ;
• т е г и ш и н ч а Қ о р а қ а л п о ғ и с т о н Ре с п у бл и ка с и Жў қ о р ғ и Ке н ге с и , х а л қ де п у т а тл а р и в и л о я т ,
То ш ке н т ш а ҳ а р Ке н г а ш и қ а р о рл а р и ;
• т е г и ш и н ч а Қ о р а қ а л п о ғ и с т о н Ре с п у бл и ка с и В а з и рл а р Ке н г а ш и , в и л о я т ,
• То ш ке н т ш а ҳ а р ҳ о к и м л и г и ҳ у ж жа тл а р и

16.

САМАРАЛИ НАЗОРАТНИ АМАЛГА
ОШИРИШ
Лойиҳалар ижросини ва аҳоли муаммоларини ўрганиш ва назорат қилиш
учун депутатларни манзилли бириктириш
01
02
03
5 685
9 452
20 406
депутатлар
маҳаллалар
лойиҳалар

17.

2026 йил
25 январгача
ҳудудни ривожлантириш бўйича белгиланган чора-тадбирлар ва
лойиҳаларни тўлиқ хатловдан ўтказиш
2026 йил
1 февралгача
белгиланган лойиҳаларни манзилли ўрганиш ва самарали
назоратни амалга ошириш режасини ишлаб чиқиш ҳамда
тасдиқлатиш
Туман Кенгаши
депутати
ҳар ҳафта “маҳалла еттилиги” билан биргаликда лойиҳалар
ижросини ўрганади
ҳар душанба ўрганиш натижаларини Кенгаш котибиятига
тақдим этиб боради

18.

Ҳар чорак якунида
Ўрганишлар натижалари сессияда муҳокама қилинади,
масъулларнинг ҳисоботлар эшитилади ва улар фаолиятига баҳо
берилади, муаммоларни ҳал этиш бўйича қўшимча чоралар
белгиланади
Ҳар ой якунида
Ўрганишлар
жараёнида
даражасидаги
муаммоли
Сенатга киритиб борилади
аниқланган
масалалар
республика
(таклифлар)
Ҳудудий вакиллик
органлари фаолиятини
ўрганиш маркази
Республика даражасидаги муаммолар (таклифлар)
умумлаштирилиб, тегишлилиги бўйича Сенат
қўмиталарига киритилади
Сенат қўмиталари
Муаммолар мутасадди вазирлик ва идоралар
билан биргаликда ҳал этилади

19.

Ҳудудларни комплекс ривожлантириш бўйича “Йўл харитаси”да белгиланган
вазифалар ижроси устидан самарали депутатлик назоратни йўлга қўйиш
СХЕМАСИ
Ўрганиладиган
масалалар
Ўзбекистон Республикаси Президенти фармон ва қарорлари;
Президент раислигида ўтказилган мажлис баёнлари;
олий даражадаги ташрифлар давомида эришилган келишувлар юзасидан ишлаб чиқилган “йўл хариталари”;
Олий Мажлис Сенати ҳамда Сенат Кенгаши қарорлари;
Вазирлар Маҳкамаси қарорлари;
Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, маҳаллий Кенгашлар қарорлари;
Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоят, туман, шаҳар ҳокимликлари ҳужжатлари;
ташаббусли бюджет жараёнида ғолиб деб топилган лойиҳалар;
маҳаллий Кенгаш депутатларининг «маҳалла еттилиги» билан ўзаро ҳамкорлигидаги масалалар;
«маҳалла еттилиги»нинг коллегиал қарорлари асосида кўрсатиладиган ижтимоий ёрдам ва ажратиладиган субсидиялар.
Ўрганишга жалб
этиладиганлар
маҳаллий Кенгаш депутатлари, Маҳаллалар уюшмаси туман (шаҳар) бўлими раҳбари, туман (шаҳар) идора ва
ташкилотлари вакиллари, ўзи сайланган округдаги «маҳалла еттилиги» вакиллари
Босқичлар
Субъектлар
Тадбирлар
Ижро муддати
1-босқич
Халқ депутатлари вилоят,
туман (шаҳар) Кенгаши
котибияти
Маҳаллий Кенгаш депутатини «маҳалла еттилиги» билан ҳамкорликни
йўлга қўйиш учун у сайланган округдаги ҳудудларга (маҳаллаларга)
бириктиради.
2 кун
Халқ депутатлари туман
(шаҳар) Кенгаши котибияти
Тегишли ижро этувчи ҳокимият органларини жалб этган ҳолда ҳудудни
ривожлантиришга қаратилган дастурлар, чора-тадбирлар, лойиҳалар
(кейинги ўринларда дастурлар) тўлиқ хатловдан ўтказилишини ташкил
этади.
Ҳар йили
25 январгача
2-босқич

20.

Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳужжатлари, Олий Мажлис
Сенати, Сенат Кенгаши ва Ҳукумат қарорлари, олий даражадаги
ташрифлар давомида эришилган келишувлар доирасида ишлаб чиқилган
«йўл хариталари», ҳудудни ривожлантириш бўйича дастурларда
белгиланган чора-тадбирларнинг амалга оширилишини манзилли
ўрганиш ҳамда самарали назоратни амалга ошириш Режаси ишлаб
чиқилишини таъминлайди. Ушбу Режа Қорақалпоғистон Республикаси
Жўқорғи Кенгеси Раиси, халқ депутатлари вилоятлар ва Тошкент шаҳар
Кенгашлари раислари томонидан тасдиқланади (намунадаги шаклда).
Ҳар йили
1 февралгача
«Ташаббусли бюджет» жараёни бўйича халқ депутатлари туман
(шаҳар) Кенгаши қарори билан манзилли рўйхат тасдиқлангандан сўнг
режага ўзгартириш киритилади.
Манзилли рўйхат
тасдиқлангандан
сўнг 3 кунда
Режада белгиланган тадбирларнинг ўз вақтида ва сифатли
бажарилиши устидан назорат ўрнатади ҳамда амалий ёрдам кўрсатиб
боради, лойиҳаларнинг бажарилмаслиги ва ортда қолиш сабабларини
ўрганади ҳамда тегишли таклифларни шакллантиради
Ҳар ҳафта
Маҳаллаларда фуқаролар қабулини ташкил этади ҳамда «маҳалла
еттилиги» доирасида ҳал этиладиган масалалар бўйича тегишли
чораларни белгилайди.
Ҳар ойда
5-босқич
Халқ депутатлари туман
(шаҳар) Кенгаши депутати
Ўрганиш ва аҳоли билан мулоқот натижалари бўйича аниқланган
камчиликлар ҳамда уларни бартараф этиш бўйича таклифларни
маҳаллий Кенгаш котибиятига тақдим этади.
Ҳар ҳафта
душанба куни
6-босқич
Халқ депутатлари туман
(шаҳар) Кенгаши котибияти
Депутатлар томонидан тақдим этилган муаммолар ҳамда уларни
бартараф этиш бўйича таклифларни тегишли комиссиялар ўртасида
тақсимлайди.
Келиб тушгандан кейин
2 кун
3-босқич
4-босқич
Халқ депутатлари туман
(шаҳар) Кенгаши котибияти
Халқ депутатлари туман
(шаҳар) Кенгаши депутати,
«маҳалла еттилиги», сектор
штаби

21.

7-босқич
Халқ депутатлари туман
(шаҳар) Кенгаши
доимий комиссиялари
8-босқич
Халқ депутатлари туман
(шаҳар) Кенгаши котибияти
9-босқич
10-босқич
Халқ депутатлари туман
(шаҳар) Кенгаши
Халқ депутатлари туман
(шаҳар) Кенгаши котибияти
Тақдим этилган муаммоларни туман (шаҳар) даражасидаги мутасадди
идора ва ташкилотлар вакиллари билан биргаликда ўрганиб, ҳал этиш
чораларини кўради.
Ўрганиш натижалари бўйича ўз ечимини топмаган, туман (шаҳар)
даражасида ечиладиган муаммоларни Кенгаш сессияси муҳокамасига
киритади.
Доимий
Тегишли ижро этувчи ҳокимият органларини жалб этган ҳолда Режа
ижроси бўйича маҳаллалар кесимида мониторинг маълумотларини
тайёрлаб, маҳаллий Кенгаш раисига тақдим этади.
Ҳар ой якуни бўйича
кейинги ойнинг
10-санасигача
Аҳоли билан мулоқот жараёнида кўтарилган, сектор, «маҳалла
еттилиги» томонидан тақдим этилган муаммоларни сессия
бошланишидан олдин муҳокама қилади.
Доимий
Режа ижроси юзасидан тегишли идора ва ташкилотлар
раҳбарларининг ҳисоботларини эшитади ҳамда улар фаолиятига баҳо
беради.
Муаммолар масалаларни ҳал этиш бўйича қўшимча чораларни
белгилайди.
Ҳар чорак якуни
бўйича кейинги ойнинг
20-санасигача
Маҳаллий Кенгаш депутатларининг юқори даражада ҳал этиладиган
муаммоли масалалар ҳамда уларни ҳал этиш бўйича таклифларини
вилоят (Тошкент шаҳар) Кенгашига киритади.
Ҳар ой якуни бўйича
кейинги ойнинг
5-санасигача

22.

Халқ депутатлари вилоят
(Тошкент шаҳар) Кенгаши
котибияти
Киритилган муаммоли масалалар ҳамда уларни ҳал этиш бўйича
таклифларни дастлабки тарзда кўриб чиқиш учун тегишлилиги бўйича
доимий комиссияларга тақдим этади.
Келиб тушган кундан
эътиборан
2 кун
12-босқич
Халқ депутатлари вилоят
(Тошкент шаҳар) Кенгаши
доимий комиссиялари
Тақдим этилган муаммоли масалаларни мутасадди идора ва
ташкилотлар вакиллари билан биргаликда ўрганади, муҳокама қилади
ҳамда ҳал қилиш чораларини кўради.
Муҳокама якунлари бўйича республика даражасида ҳал этиладиган
муаммоли масалалар юзасидан таклифларни котибиятга тақдим этади.
Келиб тушган кундан
эътиборан
1 ҳафта
13-босқич
Халқ депутатлари вилоят
(Тошкент шаҳар) Кенгаши
котибияти
Республика даражасида ҳал этиладиган муаммоли масалалар бўйича
таклифларни вилоят (Тошкент шаҳар) ҳокимлиги билан биргаликда кўриб
чиқиб, Олий Мажлис Сенатига Кенгаш раисининг имзоси билан
киритади.
Ҳар ой якуни бўйича
кейинги ойнинг
10 санасигача
14-босқич
Сенатининг Ҳудудий
вакиллик органлари
фаолиятини ўрганиш
маркази ва Ҳудудларни
ижтимоий-иқтисодий
ривожлантириш ва бюджет
масалалари бошқармаси
Республика даражасида ҳал этиладиган муаммоли масалалар бўйича
ҳудудлардан юборилган таклифларни умумлаштириб, Сенатнинг
тегишли қўмиталарига тақдим этади.
Келиб тушган кундан
эътиборан
2 кун
Сенат қўмиталари
Таклифларни мутасадди вазирлик ва идоралар вакиллари билан
биргаликда ўрганади, муҳокама қилади ҳамда ҳал этиш чораларини
кўради.
Зарур ҳолларда, Сенатор сўрови, Парламент сўрови институтларидан
фойдаланади, Сенат ялпи мажлиси муҳокамасига киритади.
Келиб тушган кундан
эътиборан
2 кун
11-босқич
12-босқич

23.

Аҳоли муаммоларини ҳал этишда тизимли камчиликлар
1. Муаммолар ва таклифларни туман (шаҳар) Кенгаши котибиятларида
доимий комиссиялар ўртасида тақсимлаш амалиёти тўғри йўлга
қўйилмаган.
2. Ҳудудни ривожлантириш дастурларида белгиланган чоратадбирлар ижросини манзилли ўрганиш ва самарали назорат қилиш
режаси ижроси доимий мониторинг қилинмаяпти.
3. Доимий комиссиялар томонидан муаммоларни мутасадди
идоралар иштирокида ўрганиш, аниқ ечимлар ишлаб чиқиш ишлари
етарли даражада олиб борилмаяпти.

24.

Муҳокамалар ва ҳисоботлар етарли эмас
4. Туман (шаҳар) Кенгаши сессияларида муҳокамалар талаб
даражасида ўтмаяпти, айрим ҳудудларда йил давомида бирор марта
ҳам муҳокама қилинмаган.
5. Муаммолар муҳокама қилинган сессияларда ҳам “Маҳалла
уюшмаси”нинг маҳалладаги муаммоларни ҳал этиш бўйича амалга
оширган ишлари ҳақида ҳисоботлари тўлиқ эшитилмаяпти ва улар
фаолиятига холис баҳо берилмаяпти.

25.

Қарорлар ва босқичли ечим механизми ишламаяпти
6. Муҳокамалар якуни бўйича қабул қилинган қарорларда
муаммоларни бартараф этиш юзасидан масъул органларга аниқ
вазифалар ва шахсий жавобгарлик белгиланмаяпти, қарорлар умумий
характерда қолмоқда.
7. Маҳаллада аниқланган муаммоларни туман → вилоят →
республика даражасигача олиб чиқиш механизми мавжуд бўлсада,
муаммоли масалалар юқори босқичларга чиқмаяпти ва вилоят ҳамда
республика Кенгашларида муҳокама қилинмаяпти.

26.

ЭЪТИБОРИНГИЗ УЧУН РАҲМАТ