Фридрих Ницше және сверхадам идеясы

1.

2.

Фридрих Ницше
(1844–1900)
XIX ғасырдағы неміс
философы.
Дәстүрлі моральды, дінді
және қоғам қалыптастырған
құндылықтарды терең сынға
алды.
Ницше адамды
жануар мен сверхадамның
арасындағы
өтпелі болмыс ретінде
қарастырды.

3.

Ницше «Құдай өлді» деп
жариялау арқылы еуропалық
мәдениеттегі абсолютті
құндылықтардың күйрегенін
көрсетті.
Бұл:
бұрынғы мағыналардың
жойылуы
сыртқы билікке сенімнің
әлсіреуі
адамның жалғыз қалуы
Енді адам өз өміріне өзі
жауапты.

4.

Адам дамуы мәселесі
Ницше сұрақ қояды:
Адам осы жағдайдан қалай өтеді?
Ол қалай жаңа мағына табады?
Жауап — адам рухани дамудың
үш сатысынан өтеді.

5.

Бірінші саты — Түйе
Түйе —
мойнына ауыр жүк артылған
адам бейнесі.
Бұл сатыда адам:
«керек», «тиіс», «солай болу
керек» деп өмір сүреді
қоғам, дін, отбасы талаптарын
қабылдайды
бағынуға және төзуге үйренген
Түйе —
тәртіпті, бірақ еркін емес адам.

6.

Екінші саты — Арыстан
Арыстан —
қарсылық пен еркіндіктің символы.
Бұл сатыда адам:
бұрынғы құндылықтарды жоққа шығарады
«жоқ» деп айтуға үйренеді
сыртқы билікке қарсы тұрады
Алайда арыстан:
тек жоя алады
бірақ жаңа құндылық жасай алмайды

7.

Үшінші саты — Бала
Бала —
Ницше философиясындағы ең жоғары саты.
Бұл сатыда адам:
өткенге өшпенді емес
өз өмірін саналы түрде қабылдайды
жаңа құндылықтарды өзі жасайды
Бала:
еркін
шығармашыл
өмірге «иә» деп айта алады

8.

Сатылар мен сверхадам
Сверхадам —
осы дамудың соңғы нәтижесі.
Ол:
түйе сияқты тек бағынбайды
арыстан сияқты тек қарсы тұрмайды
бала сияқты жасай алады
Сверхадам —
өз болмысын өзі қалыптастыратын адам.

9.

Қорытынды
Ницше философиясында адам —
дайын жаратылыс емес,
үздіксіз қалыптасу процесі.
Түйе — бағынады.
Арыстан — қарсы тұрады.
Бала — жасайды.
Сверхадам —
осы жолдың символы.