HLA жүйесі, құрылысы, қызметтері Трансплантациялық иммунитет негіздері
Негізгі гистосәйкестік комплексі (НГК) (Major Histocompatibility Соmplex - MHC) – жасушалық иммундық реакцияларда маңызды қызмет атқаратын организмнің жа
Хромосоманың құрылысы
HLA генінің 6 хромосомада орналасуы
НГК-нің қызметтері: 1) иммундық жауап кезінде жасуша аралық әрекеттесуді іске асырады. НГК молекулаларының көмегімен бөгде антигендік мате
НГК-нің қызметтері: 2) HLA-аймақ организмнің жалпы иммунологиялық реактивтілігіне жауапты болып табылады. HLA-аймақта организмді белгілі анти
Гистосәйкестік гендері екі топқа бөлінеді:
Гистосәйкестік генінің I-тобы:
I-топтағы HLA молекуласының структурасы
HLA I молекуласының көрінісі
HLA I молекуласының антигенді таныстыру (презентация) механизмі
HLA I тобының молекуласы антигеннің пептидтерін Т-лимфоцит-киллер/супрессорларға таныстырады (презентация)
Гистосәйкестік гендерінің II-тобы: HLA II-тобы В-лимфоциттерде, макрофагтарда және дендриттік жасушаларда (яғни антигенді презентациялаушы ж
HLA II-тобы молекуласының структурасы
HLA II молекуласының көрінісі
HLA II молекуласының антигенді таныстыру (презентация) механизмі
HLA II-тобының молекуласы антигеннің пептидін Т-лимфоцит-хелперлерге таныстарды.
HLA жүйесі антигендерінің сипаттамасы
Трансплантациялық иммунитет
Трансплантацияның түрлері
Трансплантаттың кері тебілу түрлері
Аса жедел кері тебілудің ерекшеліктері
Жедел кері тебілудің ерекшеліктері
Созылмалы кері тебілудің ерекшеліктері
416.50K
Categories: medicinemedicine biologybiology

HLA жүйесі, құрылысы, қызметтері трансплантациялық иммунитет негіздері

1. HLA жүйесі, құрылысы, қызметтері Трансплантациялық иммунитет негіздері

2. Негізгі гистосәйкестік комплексі (НГК) (Major Histocompatibility Соmplex - MHC) – жасушалық иммундық реакцияларда маңызды қызмет атқаратын организмнің жа

Негізгі гистосәйкестік комплексі (НГК) (Major
Histocompatibility Соmplex - MHC) – жасушалық иммундық
реакцияларда маңызды қызмет атқаратын организмнің
жасушаларындағы беткей ақуыздар тобы.
Адамның НГК-сі HLA (Human Leukocyte Antigen) деп
аталады. HLA 1952 жылы лейкоциттер антигендерін зерттеу
кезінде ашылған.
HLA антигендері жасушалардың бетінде орналасқан

3. Хромосоманың құрылысы

4. HLA генінің 6 хромосомада орналасуы

5. НГК-нің қызметтері: 1) иммундық жауап кезінде жасуша аралық әрекеттесуді іске асырады. НГК молекулаларының көмегімен бөгде антигендік мате

НГК-нің қызметтері:
1) иммундық жауап кезінде жасуша аралық
әрекеттесуді іске асырады.
НГК молекулаларының көмегімен бөгде антигендік
материал Т-жасушалық антигенді танушы
рецепторларға таныстырылады (презентация).

6. НГК-нің қызметтері: 2) HLA-аймақ организмнің жалпы иммунологиялық реактивтілігіне жауапты болып табылады. HLA-аймақта организмді белгілі анти

НГК-нің қызметтері:
2) HLA-аймақ организмнің жалпы
иммунологиялық реактивтілігіне жауапты
болып табылады.
HLA-аймақта организмді белгілі антигенге қарсы
иммундық жауап түзуге қабілетті ететін арнайы
иммундық жауап гені (Ir - immune response) болады,
және бұл қызмет ауруларға бейімділікті анықтайды.

7. Гистосәйкестік гендері екі топқа бөлінеді:

I-топ
II-топ

8. Гистосәйкестік генінің I-тобы:

Қалыпты жағдайда HLA жүйесінің
I-топтағы антигендері барлық ядросы
бар жасушаларда болады.

9. I-топтағы HLA молекуласының структурасы

Альфа-полипептидті тізбектері:
340 аминоқышқыл қалдықтарынан құралып, жасушадан
тыс үш доменнен (альфа1, альфа2, альфаЗ), бір
трансмембраналық бөліктен және цитоплазма ішілік
«құйрықтан» тұрады.
Бета-тізбегі 100 аминқышқылынан құралған жасушадан тыс
домені бар бета-2-микроглобулин болып табылады.
«Пептидті байланыстырушы жүлге» екі альфа-спиральдан
(«қабырға») және антипараллельді бета-қатпардан («түбі»)
пайда болады.

10. HLA I молекуласының көрінісі

11. HLA I молекуласының антигенді таныстыру (презентация) механизмі

12. HLA I тобының молекуласы антигеннің пептидтерін Т-лимфоцит-киллер/супрессорларға таныстырады (презентация)

HLA I тобының молекуласы
антигеннің пептидтерін Т-лимфоциткиллер/супрессорларға таныстырады
(презентация)

13. Гистосәйкестік гендерінің II-тобы: HLA II-тобы В-лимфоциттерде, макрофагтарда және дендриттік жасушаларда (яғни антигенді презентациялаушы ж

Гистосәйкестік гендерінің II-тобы:
HLA II-тобы В-лимфоциттерде, макрофагтарда
және дендриттік жасушаларда (яғни антигенді
презентациялаушы жасушаларда) болады.
Гамма-интерферон сияқты цитокиндердің
әсерімен HLA II-тобының молекулалары Тлимфоциттерде, эндотелиалды және

14. HLA II-тобы молекуласының структурасы

Альфа-тізбектері мен бета-тізбектері 230
аминқышқылының қалдықтарынан тұратын жасушадан
тыс екі доменнен (альфа 1 и альфа 2, бета 1 и бета 2) және
трансмембраналық бөлік пен плазма ішілік «құйрықтан»
құралған.
Пептидті байланыстырушы жүлге альфа және бета
полипептидті тізбектердің альфа 1 және бета 2
домендерінен түзілген: олардың альфа-спиральдері
«қабырғасы« және антипараллелді бета-қатпарлары «түбі»
болып табылады.

15. HLA II молекуласының көрінісі

16. HLA II молекуласының антигенді таныстыру (презентация) механизмі

17. HLA II-тобының молекуласы антигеннің пептидін Т-лимфоцит-хелперлерге таныстарды.

HLA II-тобының молекуласы
антигеннің пептидін Т-лимфоцитхелперлерге таныстарды.

18. HLA жүйесі антигендерінің сипаттамасы

Сипаттамасы
I топ
II топ
Генетикалық локустар
HLA – A, B, C
HLA – DP, DQ, DR
Ұлпаларда орналасуы
Ядросы бар барлық В-лимфоциттерде, моноцитжасушаларда
макрофагтарда, дендритті
жасушаларда, белсенген Тлимфоциттерде, эпителиалдық және
эндотелиалдық жасушаларда
Пептидтерді Тжасушаларға
таныстыруда қатысуы
Т-киллерлерге
T-хелперлерге
Т-жасушалардың беткей
молекулаларымен
байланысуы
CD8
молекуласымен
CD4 молекуласымен

19. Трансплантациялық иммунитет

20. Трансплантацияның түрлері

Аутотрансплантация - өз ұлпаларын
қондыру
Аллотрансплантация – бір биологиялық
түрдің ішінде мүшелер мен ұлпаларды
қондыру
Ксенотрансплантация - әртүрлі биологиялық
түрдің ішінде мүшелер мен ұлпаларды
қондыру
Изотрансплантация – ұқсас егіздер
арасындағы немесе генетикалық ұқсас
жануарлар арасындағы қондырулар

21. Трансплантаттың кері тебілу түрлері

Аса жедел – реципиенттің қан ағымына
трансплантатты қосқан бойда дамиды
Жедел – трансплантациялаудан кейін
бірінші аптада дамиды
Созылмалы – бірнеше айдан немесе
жылдан кейін дамиды

22. Аса жедел кері тебілудің ерекшеліктері

Реципиентте алдын ала антиденелердің
болуы
Гуморалдық иммундық жауаптың түзілуі
Иммундық жауапта комплемент жүйесінің
қатысуы
Гемокоагуляция механизмінің іске қосылуы
Фибрин түзіліп, қан тамырларында тромб
пайда болуы.

23. Жедел кері тебілудің ерекшеліктері

Иммунсупрессивтік емнің жетіспеушілігі
Жасушалық иммундық жауаптың түзілуі
Т-лимфоциттердің (Тк, Тх) қатысуы
Пептидтер донордың жасушаларымен
(лейкоцит-пассажир) таныстырылады
Донордың антигендері HLA I және HLA II
молекулаларында орналасады.

24. Созылмалы кері тебілудің ерекшеліктері

Иммундепрессиялық емнің
жетіспеушілігі
Гуморалдық иммундық жауаптың түзілуі
(антиденелер қатысады)
Қан тамырында фибриндік
тромбтардың ұзақ уақыт ішінде пайда
болуы (антиденелердің концентрациясы
төмен)
English     Русский Rules