АУРУХАНАЛЫУ

1.

АУРУХАНАІШІЛІК ИНФЕКЦИЯЛАР
(НОЗОКОМИАЛЬДІ ИНФЕКЦИЯЛАР)
Эпидемиологиясы, құрылымы, берілу жолдары және алдын алу шаралары

2.

АУРУХАНАІШІЛІК ИНФЕКЦИЯЛАР (АІИ)
АІИ-дің Ғылыми Анықтамасы
Ауруханаішілік инфекция (АІИ) — бұл науқастың емдеу мекемесіне түсуімен, емделуімен немесе
медициналық көмек алуымен байланысты дамитын кез келген жұқпалы ауру немесе клиникалық
белгілер жиынтығы.
• Негізгі шарт: Аурудың белгілері стационарға түскеннен кейін 48-72 сағаттан соң немесе одан кешірек (инкубациялық
кезеңді ескере отырып) байқалады.
• Қамту аясы: Тек стационардағы науқастар ғана емес, сонымен бірге медициналық көмек көрсету кезінде жұқтырған
медицина қызметкерлері де жатады.

3.

АУРУХАНАІШІЛІК ИНФЕКЦИЯЛАР (АІИ)
Проблеманың Өзектілігі мен Ауқымы
Экономикалық шығын
Әлеуметтік салдары
Жаһандық статистика
Емдеу мерзімін 7-15 күнге
ұзартады. Дәрі-дәрмекке,
қосымша зерттеулерге кететін
қаржылық шығындарды бірнеше
есе арттырады.
Науқастардың өмір сапасын
төмендетеді, мүгедектікке әкелуі
мүмкін және стационардағы
өлім-жітім көрсеткішін
айтарлықтай жоғарылатады.
ДДҰ мәліметі бойынша, дамыған
елдерде стационар
науқастарының 5-10%-ы, ал
дамушы елдерде 15-20%-дан
астамы АІИ жұқтырады.

4.

АУРУХАНАІШІЛІК ИНФЕКЦИЯЛАР (АІИ)
АІИ-дің Этиологиялық Құрылымы
Қоздырғыштардың басты ерекшелігі — олардың антибиотиктерге және дезинфекциялық құралдарға
өте төзімді болуы (Госпитальдық штаммдар).
1. Басқарушы бактериялар (80-85%): Стафилококтар (S. aureus), Стрептококтар, Синегнойная палочка (Pseudomonas aeruginosa),
Ішек таяқшасы (E. coli), Клебсиелла.
2. Вирустық infection: Тұмау, респираторлық вирустар, гепатит B, C, D (қан арқылы), сондай-ақ ротавирустық және норовирустық
инфекциялар.
3. Саңырауқұлақтар: Әсіресе иммунитеті төмендеген науқастарда жиі кездесетін Candida тектес саңырауқұлақтар және
аспергиллездер.

5.

АУРУХАНАІШІЛІК ИНФЕКЦИЯЛАР (АІИ)
Эпидемиологиялық Процесс: Инфекция Көзі
Науқастар
Аурудың жедел, созылмалы немесе жасырын (латентті)
түрімен ауыратын, сондай-ақ стационарда жатқан
бактерия тасымалдаушы науқастар.
Медицина Қызметкерлері
Денсаулық сақтау мекемесінің қоздырғыш
тасымалдаушысы болып табылатын немесе жеңіл
формада ауырып жүрген дәрігерлері, мейіргерлері мен
санитарлары.

6.

АУРУХАНАІШІЛІК ИНФЕКЦИЯЛАР (АІИ)
Жұғу Механизмдері мен Берілу Жолдары
• Тұрмыстық-қарым-қатынас жолы: Ең жиі кездесетін жол. Инфекция медицина қызметкерлерінің лас қолдары, науқас күтімі
заттары, төсек-орын және медициналық құрал-жабдықтар арқылы беріледі.
• Ауа-тамшылы (Аэрогенді) жол: Ауа-тамшы және ауа-тозаң арқылы респираторлық қоздырғыштардың, стафилококктардың
палата ішінде таралуы.
• Жасанды (Иаткрогенді / Парентеральды) жол: Стерилизациядан нашар өткен хирургиялық құралдар, шприцтер, катетерлер
және қан құю (гемотрансфузия) процедуралары кезінде жұғу.
• Алиментарлы жол: Емдәмдік тағамдардың, сүт қоспаларының немесе судың микробтармен ластануы нәтижесінде ас қорыту
жолы арқылы таралуы.

7.

АУРУХАНАІШІЛІК ИНФЕКЦИЯЛАР (АІИ)
Науқастардың Қабылдаушылығы
АІИ-ге сезімтал, қауіп-қатер тобына жататын контингенттер:
1. Шала туылған және жаңа туған нәрестелер (иммунитеті қалыптаспаған).
2. Егде жастағы және созылмалы аурулары (қант диабеті, обыр) бар науқастар.
3. Күрделі хирургиялық ота жасалған, инвазивті процедуралардан (ИВЛ, катетеризация) өткен адамдар.
4. Иммуносупрессивті терапия алатын немесе ұзақ уақыт антибиотик ішкен науқастар.

8.

АУРУХАНАІШІЛІК ИНФЕКЦИЯЛАР (АІИ)
АІИ-дің Клиникалық Жіктелуі
Іріңді-септикалық
Респираторлық
Операциядан кейінгі
жаралардың іріңдеуі, күйік
беттерінің инфекциялануы,
флегмоналар, абсцесстер
және сепсис.
Ауруханаішілік
(нозокомиальді) өкпе
қабынуы (пневмония),
бронхиттер, жоғарғы тыныс
жолдарының қабынуы.
Ішек инфекциялары
Сальмонеллез, шигеллез,
стафилококктық
энтероколиттер,
ротавирустық
гастроэнтериттер.
Зәр шығару жолдары
Зәр катетерін қоюмен
байланысты дамитын
уретрит, цистит, piелонефрит
аурулары.

9.

АУРУХАНАІШІЛІК ИНФЕКЦИЯЛАР (АІИ)
АІИ Дамуының Қауіп Факторлары
• Диагностикалық және емдік инвазивті процедуралардың көбеюі (эндоскопия, катетерлер).
• Стационарлардағы материалдық-техникалық базаның ескіруі, желдету жүйелерінің дұрыс жұмыс істемеуі.
• Медицина қызметкерлерінің санитарлық-эпидемиологиялық режимді (қол жуу, антисептика) бұзуы.
• Микробтардың антибиотиктерге төзімді полирезистентті госпитальдық штаммдарының қалыптасуы.

10.

АУРУХАНАІШІЛІК ИНФЕКЦИЯЛАР (АІИ)
Алдын Алу: Сәулеттік-жоспарлау шаралары
1. Аурухана ғимараттарын дұрыс аймақтарға бөлу (инфекциялық, хирургиялық, босану бөлімдерін оқшаулау).
2. Палаталардағы науқастардың тығыздығын азайту, бір және екі кісілік палаталар санын көбейту.
3. Ауа ағынын реттейтін заманауи ламинарлы желдету және ауа тазарту жүйелерін орнату.
4. Науқастар мен медициналық қызметкерлердің, лас және таза құралдардың қозғалыс ағындарын бөлу.

11.

АУРУХАНАІШІЛІК ИНФЕКЦИЯЛАР (АІИ)
Алдын Алу: Санитарлық-гигиеналық шаралар
• Дезинфекция және стерилизация: Медициналық құралдарды заманауи әдістермен (автоклавтау, плазмалық стерилизация)
өңдеу сапасын қатаң бақылау.
• Қол гигиенасы: ДДҰ стандарты бойынша медицина қызметкерлерінің қолдарын антисептикпен өңдеудің 5 сәтін мүлтіксіз
орындау.
• Бір реттік құралдар: Шприцтерді, катетерлерді, таңғыш материалдарды және қорғаныш киімдерін кеңінен қолдану.
• Палаталарды тазалау: Қазіргі заманғы дезинфекциялық ерітінділерді қолдана отырып, күнделікті ылғалды тазалау және
кварцтау жүргізу.

12.

АУРУХАНАІШІЛІК ИНФЕКЦИЯЛАР (АІИ)
Эпидемиологиялық Қадағалау Жүйесі
1. АІИ жағдайларын уақытылы тіркеу, есепке алу және оқиғаның туындау себептерін эпидемиологиялық талдау.
2. Аурухана ортасының (ауа, су, құралдар, медициналық персоналдың қолдары) микробиологиялық мониторингі.
3. Госпитальдық штаммдардың антибиотиктерге сезімталдығын үнемі зерттеп, емдеу хаттамаларын жаңартып отыру.
4. Стационардағы бактерия тасымалдаушыларды анықтау мақсатында медициналық қызметкерлерді мерзімді тексеруден
өткізу.

13.

АУРУХАНАІШІЛІК ИНФЕКЦИЯЛАР (АІИ)
Қорытынды
Ауруханаішілік infection-дармен күресу және олардың алдын алу — заманауи денсаулық
сақтау жүйесінің ең басты міндеттерінің бірі.
Әрбір медицина қызметкерінің асептика мен антисептика ережелерін қатаң сақтауы, қол гигиенасына
жауапкершілікпен қарауы және сапалы эпидемиологиялық бақылау жүргізілуі — науқастардың қауіпсіздігі мен
емдеу тиімділігінің кепілі болып табылады.
Назар аударғандарыңызға рақмет!