Ергеш Н.С. 3-курс СИБ күз

1.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ
ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ
ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ДОКТОРАНТТЫҢ ҒЫЛЫМИ-ЗЕРТТЕУ ЖҰМЫСЫ БОЙЫНША ЕСЕП, 3-ОҚУ ЖЫЛЫ (2026–2027)
Қорғалған аутентификация схемаларын зерттеу және талдау
арқылы
ақпараттық жүйелердің қауіпсіздігін арттыру
Ергеш Нұрсұлтан Сағитянұлы
PhD докторанты, «8D06301 – Ақпараттық қауіпсіздік жүйелері»
Отандық ғылыми кеңесші:
Капалова Нурсулу Алдажаровна, т.ғ.к., қауымдастырылған
профессор
Шетелдік ғылыми кеңесші:
Мюслюм Арыджи, т.ғ.к., доцент, Коджаэли университеті,
Түркия
Алматы, 2026

2.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ЗЕРТТЕУДІҢ ӨЗЕКТІЛІГІ
Биометриялық белгіні парольдей ауыстыру мүмкін емес: шаблон бір рет ашылса, ол
пайдаланушының өмір бойғы осалдығына айналады.
Мәселе
Ғылыми қажеттілік
Зерттеу бағыты
Шаблон немесе оның шифрланған
жазбасы бір дерекқорда сақталады;
бір бұзылу бүкіл жазбаны береді.
Тану дәлдігін, шифрлауды, кілтті
басқаруды және сақтау
архитектурасын бірге бағалау
әдістемесі жоқ.
Қайтарылмайтын BioHash,
аутентификацияланған шифрлау
және шекті (k-of-n) тарату арқылы
сақтау.
2

3.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ЗЕРТТЕУДІҢ МАҚСАТЫ
Шекті (k-of-n) сақтау схемаларын криптоталдау негізінде жетілдіріп, бет-әлпеттің
биометриялық шаблонын тану дәлдігін төмендетпей, шифрлау кілті ашылған жағдайда да 128
биттен кем емес қауіпсіздікті ықшам үлестермен қамтамасыз ететін аутентификация моделін
әзірлеу.
1
Тану дәлдігі
сақтау қабаты шығынсыз болуы
тиіс (ΔHD = 0)
2
Кілт ашылғандағы беріктік
тиімді қауіпсіздік λ ≥ 128 бит
3
Ресурстық тиімділік
бір үлес көлемі жазба көлемімен
шамалас
3

4.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ЗЕРТТЕУ МІНДЕТТЕРІ
1
Шолу
2
Аутентификация мен шаблон қорғау әдістерін ISO/IEC
24745 және NIST SP 800-63B-4 бойынша жүйелеу
3
Модель
Шабуылдаушы мүмкіндіктерін формалдап, тиімді
қауіпсіздік λ өлшемін енгізу
4
BioHash, AEAD және k-of-n сақтау тізбегін құрып, оның
шығынсыздығын LFW-да тексеру
5
Жетілдіру
AONT-NPN/CRT схемасын (C), рандомизацияланған B
схемасын және үлестерді жаңарту хаттамасын әзірлеу
Қауіп моделі
Криптоталдау
A және B схемаларын табалдырықтың құлауы, тор
шабуылы және кілт ашылуы бойынша талдау
6
Бағалау
FaceVault прототипінде схемаларды салыстырып,
параметр таңдау әдістемесін ұсыну
4

5.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ЗЕРТТЕУ ОБЪЕКТІСІ, ПӘНІ ЖӘНЕ ГИПОТЕЗАСЫ
Объект
Бет-әлпет биометриясына негізделген қорғалған аутентификация жүйелері және олардағы шаблонды
таратып сақтау процесі.
Пән
Биометриялық шаблонды түрлендіру, шифрлау және шекті бөлу әдістері мен алгоритмдері, олардың
криптографиялық беріктігі мен ресурстық тиімділігі.
Гипотеза
Үлестерге бөлуден бұрын AONT түрлендіруін қолдану және блок ұзындығын табалдырықпен келісу
ramp-схеманың ықшамдығын сақтай отырып, кілт ашылған жағдайда да тиімді қауіпсіздікті 128
биттен жоғары деңгейге көтереді.
5

6.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ
Талдау
Модельдеу
Жобалау
Криптоталдау
Эксперимент
әдебиет, стандарттар,
қауіп моделі
T, W, B, HD, λ
формалдауы
AEAD, AONT, NPN/CRT,
сызықтық схема
CRT дәрежесі, LLL торы,
іріктеу
LFW, синтетикалық
деректер, FaceVault
Эксперименттер екі деңгейде жүргізілді: нақты бет бейнелеріндегі тану дәлдігі LFW деректер жиынында, ал сақтау қабатының
қасиеттері (дұрыстық, ағу, беріктік, ресурстар) деректерге тәуелсіз болғандықтан басқарылатын синтетикалық деректерде.
6

7.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ЗЕРТТЕУ СҰРАҚТАРЫ
№
Зерттеу сұрағы
Жауап беретін эксперимент
ЗС1
Шифрланған шаблонды k-of-n схемасымен сақтау қалпына келтірудің дұрыстығын
сақтай ма?
Нәтиже 1, 2; E1
ЗС2
Табалдырыққа жетпеген үлестерден қандай ақпарат ашылады?
Нәтиже 3; E7, E8
ЗС3
Кілт ашылып, k − 1 үлес ұсталса, схемалардың тиімді қауіпсіздігі қандай?
E4
ЗС4
Құпиялылық пен тексеру талаптары жады мен уақытқа қалай әсер етеді?
Нәтиже 5; E2, E3
ЗС5
Тораптар жоғалғанда немесе шабуылдаушы эпохалар бойы әрекет еткенде жүйе
қаншалықты сенімді?
Нәтиже 6; E5
7

8.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
НОРМАТИВТІК НЕГІЗ
Стандарт
Талап
Зерттеуде қолданылуы
ISO/IEC 24745:2022
Қайтарылмастық, байланыстырылмаушылық,
жаңартылғыштық
BioHash, D_sys бағалауы
ISO/IEC 19592-1:2016
Құпия бөлу схемаларының параметрлері
k-of-n схемалары, табалдырық шарты
NIST SP 800-38D
Аутентификацияланған шифрлау (GCM)
AEAD қабаты, өндірістік нұсқа
NIST SP 800-57 Part 1
Ең төменгі қауіпсіздік деңгейі 112/128 бит
λ көрсеткішін бағалау
NIST SP 800-63B-4 (2025)
AAL1–AAL3 деңгейлері, аутентификаторлар
Биометрия екінші фактор ретінде
ISO/IEC 30107 сериясы
Жалған ұсыну шабуылын анықтау (PAD)
Зерттеу шеңберінен тыс
8

9.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ӘДЕБИЕТКЕ ШОЛУ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМИ ОЛҚЫЛЫҚ
Бағыт
Негізгі жұмыстар
Шектеуі
BioHashing
Teoh және т.б., 2004
Токен ашылса, қорғаныс әлсірейді
Fuzzy vault
Juels, Sudan, 2006
Көмекші деректер арқылы ағу
Бет бейнесін визуалды бөлу
Muhammed және т.б., 2026
Табалдырықсыз; кілт ашылуы талданбаған
NPN/CRT шекті схемасы
Nyssanbayeva, Kapalova, Beisenova, 2026
17 биттік құпия; параметр шарттары жоқ
A және B схемаларын салыстыру
Kapalova, Yergesh, 2026
Кілт ашылуы мен параметр әсері бағаланбаған
Ғылыми олқылық: шекті биометриялық сақтаудың кілт ашылған жағдайдағы беріктігі мен параметрлерге тәуелді
осалдықтары сандық түрде зерттелмеген.
9

10.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ҚАУІП МОДЕЛІ
Сценарий
Шабуылдаушының мүмкіндігі
Тексерген эксперимент
Тораптардың бұзылуы
k − 1 тораптағы үлестерді оқиды немесе өзгертеді
Нәтиже 3, 4; E7, E8
Кілттің ашылуы
K кілті мен k − 1 үлесті қатар иеленеді
E4
Токеннің ұрлануы
BioHash токенін (salt) және бір үлесті иеленеді
Нәтиже 4
Мобильді шабуылдаушы
Әр эпохада әртүрлі k − 1 торапты бұзады
E5
Бұрмалау
Үлесті жалған немесе өзгертілген мәнмен ауыстырады
Нәтиже 4
10

11.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ЗЕРТТЕУ ШЕКТЕУЛЕРІ
1
Жалған ұсыну
шабуылдары
Камера алдындағы жалған бет (PAD) зерттеуге кірмейді, болашақ жұмыс ретінде
қалдырылды.
2
Кодерге тәуелділік
Тану дәлдігі бет кодеріне байланысты; басқа кодерде EER мәні өзгереді.
3
Дәлелдеу деңгейі
Табалдырықтан төмен қорғаныс алгебралық дәлелге сүйенеді; ақырлы сынақтар оны тек
растайды.
4
Криптографиялық модуль Прототипте AEAD қабаты SHAKE-256 және BLAKE2b-128 арқылы модельденген.
11

12.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ТІРКЕУ КЕЗЕҢІНІҢ АРХИТЕКТУРАСЫ
Бет бейнесі
Анықтау, туралау
Эмбеддинг
Нормализация
x
MTCNN, 5 нүкте
T ∈ ℝᵈ
T̂ = T / ‖T‖₂
Сақтау
k-of-n бөлу
AEAD шифрлау
BioHash
n тәуелсіз торап
S₁, …, Sₙ
R = IV ‖ C ‖ T, 60 B
B ∈ {0,1}²⁵⁶
Бөлек сақталады: K кілті (KMS/HSM), salt, alg_ver
Сақталмайды: бастапқы сурет, T, T̂, ашық B
12

13.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
АУТЕНТИФИКАЦИЯ КЕЗЕҢІНІҢ АРХИТЕКТУРАСЫ
Жаңа бет бейнесі
Эмбеддинг
BioHash
x_q
T̂_q
B_q = sign(W T̂_q)
HD(B, B_q) ≤
τ
k торап
Қалпына келтіру
AEAD тексеру
S_i1, …, S_ik
R = IV ‖ C ‖ T
B = ADec_K(R)
Тег сәйкес келмесе немесе кілт қате болса, ашу тоқтатылады және B қалпына келмейді.
13

14.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
BIOHASHING ТҮРЛЕНДІРУІН ФОРМАЛДАУ
Нормализация
Проекция матрицасы
Бинаризация
Параметр
Мәні
m (BioHash ұзындығы)
256 бит
salt
128 бит
seed
64 бит
τ
EER нүктесі
T̂ = T / ‖T‖₂
W = PRNG(SHA-256(salt)), W ∈ ℝᵐˣᵈ
Bᵢ = 1, егер (W T̂)ᵢ ≥ 0, әйтпесе 0
Хэмминг қашықтығы
HD(B, B_q) = (1/m) Σᵢ (Bᵢ ⊕ B_q,ᵢ)
Шешім ережесі
HD ≤ τ болса рұқсат, HD > τ болса бас тарту
14

15.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ҚОРҒАЛҒАН ЖАЗБАНЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ
IV
C (шифрмәтін)
T (тег)
12 байт
32 байт
16 байт
R = IV ‖ C ‖ T, жалпы 60 байт (30 блок × 16 бит)
Тораптарда
Бөлек қоймада
Сақталмайды
R жазбасының үлестері
K кілті (KMS/HSM)
бастапқы сурет
әр үлестің тұтастық тегі
salt және токен
T және T̂ векторлары
salt_id, alg_ver
ашық BioHash B
15

16.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
КОНФИГУРАЦИЯ A: ПОЗИЦИЯЛЫҚ ЕМЕС ПОЛИНОМДЫҚ ЖҮЙЕ (NPN/CRT)
Параметр
r₁ = S mod p₁(x)
(k, n)
r₂ = S mod p₂(x)
Блок
S = 2¹⁶ ∨ v
deg S = 16
Модульдер pᵢ
deg pᵢ
r₃ = S mod p₃(x)
r₄ = S mod p₄(x)
Мәні
(3, 5)
67, 87, 103, 109, 115
6
Блок ұзындығы
16 бит
Бір үлес
≈ 42 B
Түрі
ramp
r₅ = S mod p₅(x)
Қалпына келтіру: кез келген үш қалдықтан CRT арқылы GF(2)[x] сақинасында.
16

17.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
КОНФИГУРАЦИЯ B: КӨПАЙНЫМАЛЫ СЫЗЫҚТЫҚ СХЕМА
Үлес: yᵢ = Σⱼ aᵢⱼ sⱼ mod q, q = 2⁵²¹ − 1, aᵢⱼ = SHA-512(seed ‖ i ‖ j) mod q
Орама режим (мақалада)
s₁: R-дің 1/3 бөлігі
s₂: R-дің 1/3 бөлігі
s₃: R-дің 1/3 бөлігі
r₁: кездейсоқ
r₂: кездейсоқ
әр бөлік 160 бит, ал өріс элементі 521 бит
Рандомизацияланған режим
s₁ = R
r₁, r₂ өрістің толық ауқымынан алынады
Бір үлес
Тексеру тегтері
Қалпына келтіру
162 B (66 B + 3 × 32 B)
UH, signUH, SH (SHA-256)
k × k жүйені Гаусс әдісімен шешу
17

18.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
I БӨЛІМ
Жарияланған эксперименттер
Kapalova N., Yergesh N. Computers, 2026, 15(9), 604 (Scopus)
1
Эксперименттік орта және деректер жиыны
2
Қалпына келтіру дұрыстығы және тану дәлдігі
3
Ағу, шабуылдар, жады мен уақыт
4
Сенімділік, байланыстырылмаушылық, салыстыру
18

19.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ЭКСПЕРИМЕНТТІК ОРТА ЖӘНЕ ДЕРЕКТЕР ЖИЫНЫ
Көрсеткіш
Мәні
Деректер жиыны
Labeled Faces in the Wild (LFW), 13 233 сурет, 5 749 адам
Хаттама
View 2: 6000 жұп (3000 бір адам, 3000 әртүрлі адам), 10 бөлік × 600 жұп
Бетті өңдеу
MTCNN арқылы анықтау, 5 нүкте бойынша туралау
Кодер
Шекаралық айырмалы (margin-based) терең кодер
Шаблон
BioHash, m = 256 бит; ұқсастық: қалыпты Хэмминг қашықтығы
Сақтау сынақтары
1000 тіркеу; 2000, 5000 және 20 000 шабуыл сынағы; уақыт 200 қайталау
Платформа
Python 3.12.3; (k, n) = (3, 5); R = 60 B
19

20.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
НӘТИЖЕ 1. ҚАЛПЫНА КЕЛТІРУ ДҰРЫСТЫҒЫ
1 000
10 000
ΔHD = 0
тіркеу әр схема үшін
қалпына келтіру, C(5, 3) = 10 ішкі
жиын
ең үлкен Хэмминг айырмасы
Қорытынды: k-of-n сақтау қабаты BioHash шаблонын өзгертпейді, сондықтан тану дәлдігі тек кодер мен BioHash
түрлендіруімен анықталады.
Дереккөз: Computers, 2026, 15(9), 604, 5.2-бөлім.
20

21.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
НӘТИЖЕ 2. ТАНУ ДӘЛДІГІ (LFW)
LFW View 2: тең қателік деңгейі, %
3,0
Көрсеткіш
2,5
EER, %
2,0
Мәні
EER (қорғалған)
2,12 ± 0,57 %
95 % ДА
1,77–2,47 %
EER (базалық)
1,37 ± 0,62 %
95 % ДА
0,98–1,75 %
1,5
1,0
ДА: сенімділік аралығы. Айырма 0,75 пайыздық
тармақ, бинаризацияның бағасы.
0,5
0,0
1,37 %
2,12 %
Бастапқы эмбеддинг (косинус)
Қорғалған тізбек (BioHash, AEAD, k-of-n)
Дереккөз: Computers, 2026, 15(9), 604, 5.3-бөлім. Деректер: LFW View 2, 6000 жұп.
21

22.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
НӘТИЖЕ 3. ТАБАЛДЫРЫҚТАН ТӨМЕН АҚПАРАТ АҒУЫ
16 биттік блоктан ашылатын ақпарат, бит
16
16
12
бит
12
8
t
A: ашылатын бит
A: қалған нұсқа
0
0
65 536
1
6 (37,5 %)
1 024
2
12 (75 %)
16
6
Ашылатын биттер шифрмәтінге жатады.
Биометриялық құпиялылық K кілті мен токеннің
үлестерден бөлек сақталуына тәуелді.
4
0
0
0
0
0
Конфигурация A
1
2
Бұзылған үлестер саны t (k = 3)
3
Конфигурация B, рандомизацияланған режим
Дереккөз: Computers, 2026, 15(9), 604, 6.3-бөлім.
22

23.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
НӘТИЖЕ 4. ШАБУЫЛ СЦЕНАРИЙЛЕРІ
Сценарий
Сынақ
Конфигурация A
Конфигурация B
Ұрланған токен және бір үлес
2 000
0 сәтті
0 сәтті
K кілті және k − 1 үлес (толық қалпына келтіру)
2 000
0 сәтті
0 сәтті
Зиянды үлесті ауыстыру
2 000
2 000 анықталды
2 000 анықталды
Ұсталған үлестен шаблонды инверсиялау
2 000
0 сәтті
0 сәтті
Бұрмаланған үлестерді қабылдамау
5 000
5 000 қабылданбады
5 000 қабылданбады
Кездейсоқ жалған үлес
20 000
0 қабылданды
Дереккөз: Computers, 2026, 15(9), 604, 6.2-бөлім. Деректер: кездейсоқ генерацияланған тіркеулер.
23

24.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
НӘТИЖЕ 5. ҮЛЕС КӨЛЕМІ ЖӘНЕ ОРЫНДАЛУ УАҚЫТЫ
Бір үлес көлемі, байт (R = 60 B)
Орындалу уақыты, мс (200 қайталау)
3,0
2,65
42
Конфигурация A
2,5
2,0
60
Шамир GF(2⁸)
1,49
1,5
1,0
60
Бір көшірме
0,5
162
Конфигурация B
0,34
0,075
0,0
Бөлу
0
30
60
90
120
150
180
Конфигурация A
Қалпына келтіру
Конфигурация B
Дереккөз: Computers, 2026, 15(9), 604, 5.5-бөлім.
24

25.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
НӘТИЖЕ 5 (ЖАЛҒАСЫ). ЖАДЫ ЖӘНЕ ЭНЕРГИЯ
Пик жады, KiB
5
4,45
4,25
4
Энергия, бір бөлу
Бағасы
Конфигурация A
шамамен 5,3 мДж
Конфигурация B
шамамен 1,1 мДж
3,33
3
Энергия 15 Вт ядро қуаты болжамымен есептелген,
тікелей өлшенбеген.
2
1
0,71
0
Бөлу
Қалпына келтіру
Конфигурация A
Конфигурация B
Дереккөз: Computers, 2026, 15(9), 604, 7.4-бөлім.
25

26.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
НӘТИЖЕ 6. ТОРАПТАР ЖОҒАЛҒАНДАҒЫ СЕНІМДІЛІК
Қалпына келу ықтималдығы Q(n, k, l)
Q = Σᵢ₌ₖⁿ C(n, i)(1 − l)ⁱ lⁿ⁻ⁱ
1,0
0,9
(n, k)
Q (l = 0,2)
(5, 3)
0,942
0,6
(7, 4)
0,967
0,5
(9, 5)
0,980
(9, 7)
0,738
Бір көшірме
0,800
0,8
Q
0,7
0,4
0,3
0,2
0,00
0,05
(5, 3)
0,10
0,15
0,20
0,25
Бір тораптың жоғалу ықтималдығы l
(7, 4)
(9, 5)
(9, 7)
0,30
0,35
0,40
Бір көшірме
Дереккөз: Computers, 2026, 15(9), 604, 5.6-бөлім. Аналитикалық есеп.
26

27.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
НӘТИЖЕ 7. БАЙЛАНЫСТЫРЫЛМАУШЫЛЫҚ
0,0615
D_sys: 0 толық байланыстырылмайды, 1
толық байланыстырылады
Шаблон жұбы
Ұқсастық
Бір адам, әртүрлі токен
0,501 ± 0,032
Әртүрлі адамдар
0,501 ± 0,032
Іріктеме
40 адам, 4 токен
Токен ауыстырылғанда шаблондар статистикалық тұрғыдан байланыспайды: ISO/IEC 24745 талабы орындалады.
Дереккөз: Computers, 2026, 15(9), 604, 6.4-бөлім.
27

28.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
БАЗАЛЫҚ ӘДІСТЕРМЕН САЛЫСТЫРУ
Әдіс
Бір үлес (R = 60 B)
k − 1 үлестегі ағу
Үлесті тексеру
60 B, бір торап
бір бұзылуда толық жазба
жоқ
Стандартты Шамир GF(2⁸)
60 B
жоқ
жоқ
Фельдман схемасы (VSS)
60 B және коммитменттер
жоқ
жария
Fuzzy vault, fuzzy commitment
көмекші деректер
көмекші деректер арқылы
жоқ
Конфигурация A
шамамен 42 B
12 бит / 16 биттік блок
тег, 4 B
162 B
жоқ
үш тег
Бір көшірмемен сақтау
Конфигурация B (рандомиз.)
Дереккөз: Computers, 2026, 15(9), 604, 7.3-бөлім.
28

29.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
II БӨЛІМ
Жаңа зерттеу: криптоталдау және FaceVault-2
Эксперименттер E1–E8, 2026 жылғы қазан, жарияланбаған нәтижелер
1
Деректер және әдістеме
2
A және B схемаларының осалдықтары (Ж1–Ж3)
3
Жаңа C схемасы және салыстыру (Ж4, Ж5)
4
Үлестерді жаңарту және таңдау әдістемесі (Ж6)
29

30.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ЖАҢА ЭКСПЕРИМЕНТТЕРДІҢ ДЕРЕКТЕРІ
Эксп.
Деректер
Көлемі
E1–E3
Синтетикалық 128 өлшемді эмбеддингтерден BioHash (256 бит),
AEAD жазба R = 60 B
1000 тіркеу; 200 уақыт өлшеуі
E4
Сол синтетикалық тіркеулер, K кілті мен екі үлес шабуылдаушыда
160 іріктеу; 1000 қате-тарату; 1000 сәйкестік сынағы
E5
Бір синтетикалық тіркеу, B-rand үлестері
100 эпоха; 1000 араластыру сынағы
E6
Синтетикалық эмбеддингтер, гаусстық шу σ = 0,2
600 бір адам жұбы, 6000 әртүрлі адам жұбы
E7
Кездейсоқ 60 байттық жазбалар
4 конфигурация, әрқайсысы 300 сынақ
E8
Кездейсоқ 32 байттық BioHash, AEAD жазба
4 режим, әрқайсысы 100 сынақ
Орта: Intel Xeon 2,8 GHz (2 vCPU), Python 3.13, NumPy 2.5, fpylll 0.6.4. Тұқым: 42 (E1–E6), 7 (E7), 8 (E8).
30

31.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ЖАҢА ЭКСПЕРИМЕНТТЕРДІҢ ӘДІСТЕМЕСІ
Эксп.
E1
Мақсаты
Әдіс
A, B, B-rand, C схемаларының қалпына келтіру дұрыстығы
барлық 10 ішкі жиын, ΔHD
Үлес көлемі, уақыт, пик жады
perf_counter, tracemalloc
E4
Кілт ашылғандағы тиімді қауіпсіздік λ
нұсқаларды санау, масштабталған іріктеу
E5
Үлестерді проактивті жаңарту
эпохалық жаңарту, араластыру
E6
Хэмминг қашықтығының анықтамалық үлестірімі
EER нүктесі, τ
E7
NPN/CRT схемасындағы нақты табалдырық
k − 1 үлестен CRT
E8
B схемасына тор шабуылы
Каннан ендіруі, LLL
E2–E3
31

32.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
Ж1. NPN/CRT СХЕМАСЫНДАҒЫ ТАБАЛДЫРЫҚ: МЕХАНИЗМ
Үлестердің беретін және блокқа қажетті ақпарат, бит
Шарт
28
24
24
24
20
17
17
24
18
17
24
24
17
6t ≥ b + 1 болса, t үлес блокты толық
қалпына келтіреді.
b = 16 кезінде t = 3 жеткілікті, k-ға
тәуелсіз.
Қауіпсіз шарт: 6k − 5 ≤ b ≤ 6k − 1.
бит
16
12
12
8
6
4
0
t=1
t=2
t=3
t=4
Үлестер саны t
t үлес беретін ақпарат, 6t бит
Қажетті ақпарат, b = 16 (17 бит)
Қажетті ақпарат, b = 23 (24 бит)
32

33.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
Ж1. NPN/CRT СХЕМАСЫНДАҒЫ ТАБАЛДЫРЫҚ: ЭКСПЕРИМЕНТ
k − 1 үлеспен толық қалпына келтіру, %
100
100
100
100
%
80
60
40
20
0
0
0
(5, 3)
0
0
(7, 4)
(9, 5)
0
(n, k)
Нақты табалдырық, b =
16
Ереже b
Үлес, B
(5, 3)
3
17
41
(7, 4)
3
23
33
(9, 5)
3
29
29
(9, 7)
3
41
24
Ереже бойынша k − 1 үлес 0 %, k үлес 100 % нәтиже береді;
үлес 41 байттан 24 байтқа дейін кішірейеді.
(9, 7)
(n, k)
b = 16 (мақала)
b = 6k − 1 (ереже)
Деректер: кездейсоқ 60 байттық жазбалар, әр конфигурацияға 300 сынақ (E7, results_e7.json).
33

34.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
Ж2. ОРАМА РЕЖИМДЕГІ B СХЕМАСЫНА ТОР ШАБУЫЛЫ: МЕХАНИЗМ
Үлес
Тор құру
LLL
Нәтиже
y = Σ aⱼ sⱼ mod q
Каннан ендіруі, өлшемі k + t + 1
қысқа векторды табу
s₁, s₂, s₃, яғни R
Неге шешім жалғыз?
Түзету
sⱼ < 2¹⁶⁰, ал q шамамен 2⁵²¹.
Рандомизацияланған режим: s = (R, r₁, r₂).
Шағын шешімдер саны шамамен 2⁴⁸⁰ / 2⁵²¹, яғни бірден аз.
Үлес көлемі өзгермейді: 162 байт.
Мақаладағы q^(k−t) санауы бөліктер q-ға дейін біркелкі
болғанда ғана дұрыс.
Табалдырықтан төмен өзара ақпарат нөлге тең.
34

35.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
Ж2. ОРАМА РЕЖИМДЕГІ B СХЕМАСЫНА ТОР ШАБУЫЛЫ: ЭКСПЕРИМЕНТ
Үлестерден R жазбасын толық табу, %
100
100
Режим
100
80
60
Табылды
Уақыт
Орама, t = 1
100 / 100
0,24 мс
Орама, t = 2
100 / 100
0,86 мс
Рандомиз., t = 1
0 / 100
сәтсіз
Рандомиз., t = 2
0 / 100
сәтсіз
40
Салдары: орама режимде бір тораптың бұзылуы
шифрмәтінді толық ашады.
20
0
Орама, t = 1
Орама, t = 2
0
0
Рандомиз., t = 1
Рандомиз., t = 2
Деректер: кездейсоқ 32 байттық BioHash, әр режимге 100 сынақ (E8, results_e8.json, fpylll 0.6.4).
35

36.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
Ж3. КІЛТ АШЫЛҒАН ЖАҒДАЙДАҒЫ ТИІМДІ ҚАУІПСІЗДІК
Тиімді қауіпсіздік λ, бит (k = 3)
Есептеу
λ_A = (16 − 6(k − 1)) · 22 = 88
0
B, орама режим
λ_C = 4 · 38 = 152
88
Конфигурация A
128
NIST талабы
B орама режимінде бір үлестің өзі жазбаны ашады
(Ж2), сондықтан λ = 0.
152
Конфигурация C
521
B, рандомиз. режим
0
100
200
300
400
500
600
Деректер: синтетикалық тіркеулер (E4, results_c.json).
36

37.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
Ж3. ЕСЕПТІ ТЕКСЕРУ: МАСШТАБТАЛҒАН ІРІКТЕУ
u
Іріктеу кеңістігі
A: табылды
C: табылды
Толық шабуыл
Бағасы
1
2⁴
60 / 60
60 / 60
A: 2⁸⁸ болжам
10⁷ жыл*
2
2⁸
60 / 60
60 / 60
C: 2¹⁵² болжам
10²⁶ жыл*
3
2¹²
60 / 60
60 / 60
4
2¹⁶
20 / 20
20 / 20
A схемасы практикада бұзылмайды, бірақ 88 бит NIST SP 800-57 бойынша ең төменгі 112 биттік деңгейден төмен.
* секундына 10¹² болжам жасалады деп есептелген. Бір болжам Python-да шамамен 5 мкс (A) және 12 мкс (C).
37

38.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
Ж4. КОНФИГУРАЦИЯ C: AONT-NPN/CRT СХЕМАСЫ
R жазбасы
Кілт K′
Пакет
Бүркеме
NPN/CRT
60 B
128 бит, кездейсоқ
c = R ⊕ SHAKE-256(K′)
d = K′ ⊕ SHA-256(c)
5 үлес, 50 B
Неге кілт ашылса да қорғайды?
• K′ табу үшін c пакетінің барлық биттері қажет: бір бит белгісіз болса, K′ белгісіз.
• k − 1 үлесте әр блоктың 4 биті белгісіз, 38 блок бірге 2¹⁵² нұсқа береді.
• Қате болжам бүкіл R-ді бұзады, сондықтан ішінара тексеру мүмкін емес.
38

39.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
Ж4. C СХЕМАСЫНЫҢ ҚАСИЕТТЕРІ
BioHash-тағы қалыпты Хэмминг қашықтығы
Көрсеткіш
A
C
Бір блок қате, HD
0,034
0,499
0,4
Тег қабылданбады
1000
1000
0,3
Сәйкестік шабуылы, HD
0,500
0,501
0,2
Анықтамалық τ
0,435
0,435
0,6
0,499
0,5
0,500
0,501
0,1
0,034
0,0
Бір блок қате
Конфигурация A
Іздеусіз сәйкестік шабуылы
Конфигурация C
Деректер: синтетикалық тіркеулер, әр көрсеткішке 1000 сынақ (E4, E6, results_c.json).
39

40.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
Ж5. A, B-RAND ЖӘНЕ C СХЕМАЛАРЫН САЛЫСТЫРУ: КӨЛЕМ
Бір үлес көлемі, байт (R = 60 B)
Схема
Дұрыстық (E1)
λ (K, 2 үлес)
150
A
10 000 / 10 000
88 бит
120
C
10 000 / 10 000
152 бит
B-rand
10 000 / 10 000
521 бит
180
162
90
60
42
50
30
0
A
C
B-rand
Деректер: синтетикалық тіркеулер, 1000 тіркеу × 10 ішкі жиын (E1, E2, results_c.json).
40

41.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
Ж5. A, B-RAND ЖӘНЕ C СХЕМАЛАРЫН САЛЫСТЫРУ: УАҚЫТ ЖӘНЕ ЖАДЫ
Орындалу уақыты, мс (200 қайталау)
2,5
Схема
Пик жады: бөлу
Қалпына келтіру
A
4,02 KiB
0,71 KiB
C
4,76 KiB
0,92 KiB
B-rand
2,69 KiB
4,28 KiB
2,16
2,0
1,5
1,15
1,27
1,0
0,5
0,26
0,32
0,04
0,0
Бөлу
Қалпына келтіру
A
C
B-rand
Деректер: синтетикалық тіркеу, 200 қайталау (E3, results_c.json). Құрылғы: Intel Xeon 2,8 GHz.
41

42.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
Ж6. B-RAND ҮЛЕСТЕРІН ПРОАКТИВТІ ЖАҢАРТУ
Эпоха e
Жаңарту
Эпоха e + 1
үлестер yⱼ
yⱼ + Σᵢ ⟨aⱼ, (0, dᵢ₁, dᵢ₂)⟩
жаңа үлестер y′ⱼ
100 / 100
0 / 1000
0,095 мс
1320 B
эпохадан кейін R дұрыс
эпохаларды араластыру сәтті
бір эпохаға есептеу
бір эпохадағы трафик
Деректер: бір синтетикалық тіркеу, 100 эпоха, 1000 араластыру сынағы (E5, results_c.json). Трафик n(n − 1) · 66 B.
42

43.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
FACEVAULT-2: КОНФИГУРАЦИЯНЫ ТАҢДАУ ӘДІСТЕМЕСІ
Пайдалану жағдайы
Ұсынылатын схема
Негіздеме
Кілт пен токен бөлек сақталады, жады шектеулі
A (k = 3) немесе A (b = 6k − 1)
42 B (k = 3), 24–33 B (k = 4–7)
Кілт ашылу қаупі бар, жады шектеулі
C (AONT-NPN/CRT)
50 B, λ = 152 бит
Ұзақ сақтау, мінсіз құпиялылық
B-rand және жаңарту
162 B, I = 0, мобильді шабуылдаушыдан
қорғау
Қолдануға болмайды
B орама режимі; A (b = 16, k > 3)
тор шабуылы; табалдырықтың құлауы
Барлық ұсынылған схемада сақтау қабаты шығынсыз, тану дәлдігі LFW деңгейінде (EER 2,12 %) сақталады.
43

44.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ДИССЕРТАЦИЯЛЫҚ ЖҰМЫСТЫҢ ҒЫЛЫМИ ЖАҢАЛЫҒЫ
Шекті схемалардың параметрге тәуелді осалдықтары
1
NPN/CRT схемасында табалдырықтың құлауы және орама B схемасына тор шабуылы анықталды, қауіпсіз параметр шарты
берілді.
Кілт ашылғандағы тиімді қауіпсіздік өлшемі
2
λ көрсеткіші енгізілді: A схемасы 88 бит, C схемасы 152 бит, B-rand 521 бит.
AONT-NPN/CRT схемасы (C)
3
Бір үлес 50 байт, кілт ашылса да 128 биттен жоғары қауіпсіздік.
Үлестерді жаңарту және таңдау әдістемесі
4
B-rand үшін проактивті жаңарту хаттамасы және схеманы таңдау ережелері.
44

45.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ҚОРҒАУҒА ҰСЫНЫЛАТЫН ТҰЖЫРЫМДАР
1
BioHash, AEAD және k-of-n сақтау моделі шығынсыз: ΔHD = 0, ал LFW-дағы EER (2,12 %) тек BioHash
түрлендіруіне тәуелді.
2
NPN/CRT схемасында 6(k − 1) + 1 ≤ b ≤ 6k − 1 шарты орындалмаса, k − 1 үлес жазбаны толық ашады; көпайнымалы
схеманың орама режимі тор шабуылына осал.
3
AONT-NPN/CRT схемасы бір үлеске 50 байт жұмсап, кілт ашылып, k − 1 үлес ұсталған жағдайда тиімді қауіпсіздікті
152 бит деңгейінде сақтайды.
4
B-rand үлестерін проактивті жаңарту мобильді шабуылдаушыдан қорғайды: 100 эпохадан кейін дұрыстық 100 %,
эпохаларды араластыру сәтсіз.
45

46.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ПРАКТИКАЛЫҚ МАҢЫЗЫ ЖӘНЕ ҚОЛДАНУ САЛАЛАРЫ
Мемлекеттік жүйелер
Қаржы секторы
eGov порталдары, ведомстволық жүйелер
клиентті қашықтан сәйкестендіру
Білім беру
Корпоративтік орта
онлайн емтихан, LMS, зертханаға кіру
VPN, қызметкерді растау
FaceVault-2 бұлтты, edge және децентрализацияланған сақтау орталарына сай: үлестер тәуелсіз тораптарда, кілт
KMS/HSM-да.
46

47.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
БАҒДАРЛАМАЛЫҚ ІСКЕ АСЫРУ ЖӘНЕ MIT ЛИЦЕНЗИЯСЫ
Көрсеткіш
Файл
Мәні
Мақсаты
Репозиторий
github.com/yergeshnursultandev/FACEID
schemes.py
A және B схемалары
Лицензия
MIT License, © 2026 The Authors
experiment_full.py
мақаладағы бағалау
Мұрағат
Zenodo, DOI 10.5281/zenodo.22165828
run_lfw_benchmark.py
LFW хаттамасы
Мақалада
Data Availability бөлімі
facevault_c.py (жаңа)
C схемасы, B-rand, жаңарту
run_experiments.py (жаңа)
E1–E6
run_e7.py, run_e8_lattice.py
E7, E8 криптоталдау
MIT лицензиясы
Мазмұны
Рұқсат
пайдалану, өзгерту, тарату
Шарт
авторлық ескертуді сақтау
47

48.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ШЕТЕЛДІК ҒЫЛЫМИ ТАҒЫЛЫМДАМА: КОДЖАЭЛИ УНИВЕРСИТЕТІ
Параметр
Мәлімет
Орны
Kocaeli Üniversitesi, Инженерия факультеті, Түркия
Кезеңі
15.07.2026–15.08.2026, 10 кредит
Кеңесші
Prof. Dr. Müslüm Arıcı
14 халықаралық дереккөзге жүйелі шолу
ISO/IEC 24745:2022 және NIST SP 800-63B-4 талаптарын талдау
Диссертацияның ғылыми аппаратын нақтылау
Бірлескен жарияланымның құрылымын келісу
Коджаэли университеті, 2026 жылғы шілде–тамыз
48

49.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ҒЫЛЫМИ ЖАРИЯЛАНЫМДАР: SCOPUS ЖӘНЕ ККСОН
№
Мақала, авторлар
1
Protecting Facial Biometric Templates with Threshold
Secret Sharing: A Comparative Resource-Aware Study
Kapalova N., Yergesh N.
2
Қорғалған аутентификация схемалары: әдістері
және қауіпсіздік талдауы
Капалова Н.А., Ергеш Н.С.
3
Басылым
Computers (MDPI), 2026, 15(9), 604
DOI 10.3390/computers15090604
Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы, физикаматематика сериясы, Т. 93, №1, 2026, 205–217
б.
Мәртебесі
Диссертациядағы
рөлі
Scopus
Модель,
эксперименттер
ККСОН
Әдебиетке шолу
ККСОН
Әдістерді салыстыру
DOI 10.51889/2959-5894.2026.93.1.018
Ақпараттық қауіпсіздік жүйелерінде биометриялық
Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы, физикашаблондарды қорғаудың криптографиялық
математика сериясы, №3, 2026
әдістерін талдау
Ергеш Н.С., Капалова Н.А.
Барлығы 6 жарияланым: Scopus 1, ККСОН 2, халықаралық конференция 3. Zenodo мұрағаты: 10.5281/zenodo.22165828.
49

50.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ҒЫЛЫМИ ЖАРИЯЛАНЫМДАР: ХАЛЫҚАРАЛЫҚ КОНФЕРЕНЦИЯЛАР
№
Мақала, авторлар
4
Ақпараттық жүйелерде қорғалған аутентификация:
модельдеу және талдау
Theoretical Hypotheses and Empirical Results,
№12, Осло, 18–19.12.2025
Ергеш Н.С., Капалова Н.А.
Жинақ DOI 10.5281/zenodo.18080503
5
Бет-әлпетінің биометриялық эталондарын
генерациялаудағы Privacy-preserving алгоритмдері
Ергеш Н.С.
6
Басылым
Scientific Results, 13th International Scientific
Conference, Рим, 23–24.04.2026
Ақпараттық қауіпсіздік жүйелерінде табалдырықты
CSAM 2026, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ,
криптографияны қолданудың тиімділік
Алматы, 7–11.10.2026, Т. 2
көрсеткіштері
Мәртебесі
Диссертациядағы
рөлі
Конференция
Апробация
Конференция
Шаблон генерациясы
Конференция
Тиімділік
көрсеткіштері
Ергеш Н.С., Капалова Н.А.
Publisher Agency жинақтары және CSAM 2026 (ҚазҰУ).
50

51.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ДИССЕРТАЦИЯНЫҢ ОРЫНДАЛУ БАРЫСЫ
Кезең
Нәтиже
Мәртебесі
Әдебиетке шолу
ҚазҰПУ Хабаршысы, №1 және №3
Аяқталды
Қауіп моделі және архитектура
BioHash, AEAD, k-of-n моделі
Аяқталды
A және B схемаларын салыстыру
Computers, 2026 (Scopus)
Аяқталды
Шетелдік тағылымдама
Коджаэли университеті
Аяқталды
Криптоталдау және C схемасы
E1–E8, FaceVault-2
Аяқталды
Теориялық дәлелдер
λ_C және B-rand теоремалары
Жүргізілуде
AES-256-GCM-мен тексеру
Өндірістік өлшеулер
Жүргізілуде
Жаңа мақала
Scopus журналы
Жоспарланған
Диссертация мәтіні
Қолжазба
Жоспарланған
Алдын ала қорғау
Кафедра отырысы
Жоспарланған
51

52.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ҚОРЫТЫНДЫ
1
Бет-әлпет шаблонын BioHash, AEAD және шекті тарату арқылы
қорғайтын модель құрылып, оның шығынсыздығы LFW деректерінде
расталды.
2
Жарияланған схемалардың параметрге тәуелді осалдықтары
анықталып, олардың себептері мен түзету шарттары берілді.
3
FaceVault-2 ұсынылды: C схемасы 50 байттық үлеспен кілт ашылса да
152 биттік қауіпсіздік береді.
Келесі кезең
теоремаларды формалды дәлелдеу
C схемасын LFW-да толық тексеру
AES-256-GCM-мен өлшеу
Scopus мақаласын жариялау
52

53.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Kapalova N., Yergesh N. Protecting Facial Biometric Templates with Threshold Secret Sharing // Computers. 2026. Vol. 15(9). 604.
Nyssanbayeva S., Kapalova N., Beisenova S. Modified Shamir Threshold Scheme for Secure Storage of Biometric Data // Computers. 2026. Vol.
15(4). 228.
Teoh A.B.J., Ngo D.C.L., Goh A. Biohashing: two factor authentication featuring fingerprint data and tokenised random number // Pattern
Recognition. 2004. Vol. 37(11). P. 2245–2255.
Juels A., Sudan M. A fuzzy vault scheme // Designs, Codes and Cryptography. 2006. Vol. 38(2). P. 237–257.
Rivest R.L. All-or-nothing encryption and the package transform // FSE 1997. LNCS 1267. P. 210–218.
Krawczyk H. Secret sharing made short // CRYPTO 1993. LNCS 773. P. 136–146.
Lenstra A.K., Lenstra H.W., Lovász L. Factoring polynomials with rational coefficients // Math. Ann. 1982. Vol. 261. P. 515–534.
53

54.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР (ЖАЛҒАСЫ)
Kannan R. Minkowski’s convex body theorem and integer programming // Math. Oper. Res. 1987. Vol. 12(3). P. 415–440.
Herzberg A., Jarecki S., Krawczyk H., Yung M. Proactive secret sharing or: how to cope with perpetual leakage // CRYPTO 1995. LNCS 963. P.
339–352.
Huang G.B., Ramesh M., Berg T., Learned-Miller E. Labeled Faces in the Wild. Univ. of Massachusetts, Tech. Rep. 07-49, 2007.
Deng J., Guo J., Xue N., Zafeiriou S. ArcFace: Additive angular margin loss for deep face recognition // CVPR 2019. P. 4690–4699.
Zhang K., Zhang Z., Li Z., Qiao Y. Joint face detection and alignment using multitask cascaded convolutional networks // IEEE SPL. 2016. Vol.
23(10). P. 1499–1503.
ISO/IEC 24745:2022; ISO/IEC 19592-1:2016; ISO/IEC 30107 сериясы.
NIST SP 800-38D (2007); NIST SP 800-57 Part 1 Rev. 5 (2020); NIST SP 800-63B-4 (2025).
54

55.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
БАЙЛАНЫС
Назарларыңызға рақмет!
Ергеш Нұрсұлтан Сағитянұлы
yergesh.nursultan@almatyedu.kz
github.com/yergeshnursultan-dev/FACEID
55

56.

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖӘНЕ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ФАКУЛЬТЕТІ
КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КРИПТОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
ШЖҚ РМК «АҚПАРАТТЫҚ ЖӘНЕ ЕСЕПТЕУІШ
ТЕХНОЛОГИЯЛАР ИНСТИТУТЫ»
ҚОСЫМША А. РЕПОЗИТОРИЙДЕГІ ҚОСЫМША ӨЛШЕУЛЕР
Қалпына келтіру уақыты, мс
Көрсеткіш (R = 76 B)
мс
30
A
B
25
Бір үлес
50 B
194 B
20
Бөлу, мс
0,229
0,040
15
Қалпына келтіру, мс
1,005
2,075
10
Синтетикалық EER
4,92 %
4,92 %
5
0
256
512
1024
BioHash ұзындығы, бит
Конфигурация A
2048
4096
Конфигурация B
Деректер: синтетикалық 128 өлшемді эмбеддинг (results_full.json, results_r2.json, тұқым 42).
56