жаратылыстану

1. Макро және микроәлем

МАКРО ЖӘНЕ
МИКРОӘЛЕМ
Макроәлем және микроәлем – т абиғатт ағы
нысандардың мөлшеріне байланысты
бөлінетін ұғымдар.
Макроәлем – адам көзімен көруге болатын ірі
нысандар әлемі.
Микроәлем – өте ұсақ, жай көзге көрінбейтін
нысандар әлемі.
Оларды зерттеу үшін әртүрлі құралдар
қолданылады.

2. Макроәлем нысандары

МАКРОӘЛЕМ НЫСАНДАРЫ
• Макроәлемге күнделікті өмірде кездесетін ірі нысандар жатады.
• Мысалы:
• Адам;
• Жануарлар;
• Өсімдіктер;
• Таулар;
• Өзендер;
• Ғимараттар;
• Жер планетасы;
• Күн жүйесі.
• Макроәлемдегі нысандардың мөлшері метр, километр және
одан да үлкен өлшемдермен өлшенеді.

3. Микроәлем нысандары

МИКРОӘЛЕМ НЫСАНДАРЫ
• Микроәлем – өте кішкентай нысандар әлемі.
• Оларға:
• Жасушалар;
• Бактериялар;
• Микроағзалар;
• Молекулалар;
• Атомдар жатады.
• Олардың көпшілігін жай көзбен көру мүмкін емес.
Сондықтан оларды зерттеу үшін микроскоп және басқа да
ғылыми құралдар пайдаланылады.

4. Мөлшер өлшемдері

МӨЛШЕР ӨЛШЕМДЕРІ
• Нысандардың мөлшерін анықтау үшін әртүрлі өлшем
бірліктері қолданылады:
• Километр – өте үлкен қашықтықтар;
• Метр – күнделікті заттардың мөлшері;
• Сантиметр – шағын заттар;
• Миллиметр – өте кішкентай заттар;
• Микрометр – жасушалар сияқты нысандар;
• Нанометр – молекулалар мен өте ұсақ бөлшектер.
• 1 микрометр = 0,001 мм.

5. қорытынды

ҚОРЫТЫНДЫ
• Табиғатта мөлшері өте үлкен де, өте кіші де нысандар
кездеседі. Макроәлемге таулар, жануарлар, өсімдіктер,
планеталар сияқты ірі нысандар жатады. Микроәлемге
жасушалар, бактериялар, молекулалар және атомдар
жатады. Олардың мөлшерін зерттеу арқылы ғалымдар
табиғаттың құрылысын жақсырақ түсінеді.
• Қорытынды: табиғаттағы барлық нысандар бір – бірімен
байланысты және әртүрлі өлшем деңгейінде орналасады.