озгерис инф

1. Бастауыш сыныптар бойынша

« Цифрлық сауаттылық» - «Цифрлық
сауаттылық және жасанды интеллект»
(Пәннің аты өзгерді)
ҚР Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 16 қыркүйектегі
№399 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы бұйрық
27-қосымша

2. 1 сынып бойынша бағдарламаның мазмұны

Қолданыста
4 бөлім – 17 сағат
▪ Ақпараттық этика
Денсаулық, айналамыздағы ақпарат, желідегі
қауіпсіздік.
▪ Менің алғашқы суретім
Фигуралар. Фигуралармен жұмыс жасау.
▪ Біздің өміріміздегі алгоритмдер
Алгоритм ұғымы.
▪ Бағдарламалау
Жоба
4 бөлім – 17 сағат
▪ Компьютермен танысу
Компьютермен танысу. Жұмыс үстелі.
▪ Менің алғашқы суретім
Фигуралар. Фигуралармен әрекет жасау.
Фигураларды түрлендіру.
▪ Біздің өміріміздегі алгоритмдер
Алгоритмдер. Scratch-пен танысу. Алғашқы
бағдарлама.
Жасанды интеллект
ЖИ не істей алады? Роботтар мен ақылды
бағдарламалар қалай жұмыс істейді?
Scratch-пен танысу, алғашқы бағдарлама.
Негізгі өзгеріс:1-сынып бағдарламасына «Жасанды интеллект» тақырыбы жаңа бөлім ретінде қосылған.

3. 2 сынып бойынша бағдарламаның мазмұны

Қолданыста
5 бөлім – 34 сағат
▪ Компьютерлер және бағдарламалар
Денсаулық, файлдар және бумалар.
▪ Шығармашылық және компьютер
Бағдарлама әзірлеу, алгоритмді орындау, кейіпкер
жасау.
▪ Мультимедиа және мәтін
Пернетақта, мәтінмен жұмыс, мультфильм.
▪ Біздің өміріміздегі роботтар
Роботпен танысу, қозғалыс, жанасу датчигі
▪ Робототехника: «Қозғалыстағы робот»
жобасы
Жобалық жұмыс.
Жоба
5 бөлім – 34 сағат
▪ Компьютерлер және бағдарламалар
Құрылғылар, Интернеттегі қауіпсіздік, файлдар
және бумалар.
▪ Шығармашылық және компьютер
Шешім қабылдаймыз: «Егер – онда – әйтпесе»,
бағдарлама әзірлеу.
▪ Мультимедиа
Пернетақта, кейіпкерлердің өзара әрекеттесуі,
дыбыс, мультфильм.
▪ Біздің өміріміздегі роботтар
Робот, қозғалыс, дыбыс, лабиринт.
Жасанды интеллект
ЖИ қауіпсіздігі, компьютер қателері, машиналық
оқыту, ЖИ-мен жұмыс.
Негізгі өзгеріс:2-сынып бағдарламасына «Жасанды интеллект» тақырыбы енгізілген. Сонымен қатар
робототехника мазмұны жаңартылып, мультимедиа тақырыптары кеңейтілген.

4. 3 сынып бойынша бағдарламаның мазмұны

Қолданыста
5 бөлім – 34 сағат
▪ Бағдарламалау
Желіде қарым-қатынас жасау, қайталау, циклдер,
кейіпкердің қозғалысы.
▪ Ойын құру
Сценарий, фондар, кейіпкерлер, костюмдерді
ауыстыру.
▪ Робототехника. Жоба
Идея, безендіру, иллюстрация, роботтың
қозғалысы.
▪ Презентациялар
Құру, дизайн, ауысулар, анимация.
▪ Мәтін, графика және презентация
Фотосуреттермен жұмыс, жобаны таныстыру.
Жоба
6 бөлім – 34 сағат
▪ Компьютер қалай жұмыс істейді
Қауіпсіз қарым-қатынас, ішкі құрылғылар,
бағдарламалық қамтамасыз ету.
▪ Жобаны әзірлеу
Идея, жобаны рәсімдеу.
▪ Ойын құру
Циклдер, фондар, кейіпкерлер, костюмдерді
ауыстыру.
Жасанды интеллект
ЖИ өмірді жеңілдетеді, ережелер, ертегі
генерациялау.
▪ Мәтін, графика және презентация
Құру, дизайн, фотосуреттер, презентация.
▪ Робототехника
Қолдың қозғалысы, цикл блогы, «роботшаңсорғыш».
Негізгі өзгеріс:3-сынып бағдарламасына «Жасанды интеллект» атты жаңа бөлім енгізіліп, компьютердің ішкі
құрылғылары мен жобалау дағдыларына арналған тақырыптар қосылған.

5. 4 сынып бойынша бағдарламаның мазмұны

Қолданыста
4 сынып бойынша бағдарламаның мазмұны
5 бөлім – 34 сағат
▪ Бағдарламалау
Айнымалылар, костюмдерді ауыстыру, логикалық
операторлар, өз ойынын жасау.
▪ Робототехника. Лабиринттер және кегльринг
Жарық датчигі, ультрадыбыс, лабиринттен шығу
▪ Бейне жасау
Бейнемонтаж редакторы, бейнетүсірілім, монтаж.
▪ Презентация жасау
Ақпарат, дыбыс, бейне, анимация.
▪ Болашақтың роботтары мен компьютерлері
Деректерді беру, құпиясөздердің сенімділігі,
шағын жоба.
Жоба
5 бөлім – 34 сағат
▪ Бағдарламалау
Айнымалылар, костюмдерді ауыстыру, логикалық
операторлар, өз ойынын жасау
▪ Робототехника
Жарық датчигі, робот-бағдаршам, ультрадыбыс,
лабиринт, кегль-ринг.
▪ Презентациялар
Ақпарат, дыбыс, бейне, анимация («Бейне» бөлімі
жеке қарастырылмайды).
▪ Болашақтың компьютерлері
Деректерді беру, құпиясөз, жобалық жұмыс.
Жасанды интеллект
Генеративті модельдер, промпттар, оқу
үдерісіндегі ЖИ, жауаптарды тексеру, болашақ
мамандықтар.
Негізгі өзгеріс:4-сыныпта «Жасанды интеллект» жаңа тақырыбы енгізілген. Оның ішінде генеративті модельдер, промпт
құрастыру, ЖИ-ді оқуда пайдалану, ЖИ берген жауаптарды тексеру және болашақ мамандықтар қарастырылады.

6. «Жасанды интеллект» бөлімі

1 сынып
2 сынып
3 сынып
4 сынып
ЖИ мен танысу
Машиналық оқыту
және қауіпсіздік
ЖИ көмекші ретінде
Генеративті модельдер
ЖИ не жасай алады
Роботтар мен ақылды
программалар қалай
жұмыс жасайды
«ЖИ» пен «роботтың»
айырмашылығын үйрету
ЖИ арқылы қарымқатынас жасау кезіндегі
қауіпсіздік
ЖИ өмірді қалай
жеңілдетеді
Генеративті модельдер
деген не
Ақылды машиналармен
достық ережелері
​ЖИ-мен қалай дұрыс
сөйлесу керек
(промпттар)​
ЖИ пайдаланудағы
академиялық адалдық
ЖИ оқуда және өмірде
ЖИ жауаптарын тексеру
Болашақ мамандықтары
Компьютер қашан
қателесуі мүмкін
Компьютер қалай
«үйренеді» (Teachable
Machine)
ЖИ-мен бірге сурет
саламыз (Quick Draw,
Autodraw)
ЖИ көмегімен идеялар
мен мәтін құрастыру
(генерациялау)

7. 5 - 9 сыныптар бойынша

« Информатика» - «Информатика және жасанды
интеллект»
(Пәннің аты өзгерді)

8. 5 сынып бойынша бағдарламаның мазмұны

Қолданыста
4 бөлім – 34 сағат
1-тоқсан: Ақпаратты ұсыну
Айналамыздағы ақпарат, оны беру, шифрлау, екілік
жүйеде ұсыну
2-тоқсан: Компьютерлік графика
Растрлық және векторлық кескіндер, қисықтармен
жұмыс, салыстыру
​3-тоқсан​: Робототехника
Роботтардың түрлері, тарихы; гироскоп, бұрылыстар,
сызық бойымен қозғалу, робо-сумо (LEGO)​
4-тоқсан: Компьютер және қауіпсіздік
Эргономика, цифрлық тасымалдағыштар, Интернет
қауіптері, деректерді қорғау, мини-жоба
Жоба
4 бөлім – 34 сағат
1-тоқсан: Ақпарат және компьютер​
Эргономика, ақпарат түрлері, Интернетте іздеу, ЕТ
(есептеуіш техника) тарихы, БҚ (бағдарламалық
қамтамасыз ету) және ЖИ​
2-тоқсан: Цифрлық кескіндер
Графика түрлері, растрлық кескін құру, өңдеу
құралдары, графика және ЖИ
​3-тоқсан: Python тілінде бағдарламалау (turtle)​
Алгоритмдер мен ақылды жүйелер, turtle
кітапханасы, for циклі, if шартты өтулері
4-тоқсан: Мәтіндік құжаттар және цифрлық этика​
Мәтінді пішімдеу (форматтау), кескіндер мен
кестелер кірістіру, ЖИ-ді этикалық қолдану
НЕГІЗГІ ӨЗГЕРІС: Робототехника (LEGO) толығымен алынып тасталды. Python тілі turtle кітапханасымен 5-сыныптан бастап
енгізілді. Интернетте іздеу, БҚ мен графикадағы ЖИ, сондай-ақ цифрлық этика тақырыптары қосылды.

9. 6 сынып бойынша бағдарламаның мазмұны

Қолданыста
Жоба
1-тоқсан: Компьютерлік жүйелер мен желілер
1-тоқсан: Компьютерлік жүйелер мен қауіпсіздік
Эргономика, ЕТ (есептеуіш техника) тарихы,
компьютердің жұмыс істеу принципі, сымсыз желілер
Желідегі қауіпсіздік, ЖИ-дегі деректердің рөлі,
жүйелік блоктың құрылысы, файлдық жүйе
2-тоқсан: 3D-басып шығару (3D-печать)​
2-тоқсан: Векторлық графика
3D-редактор, құралдар, айналу денелері,
объектілердің моделдері, экспорттау және 3D-басып
шығаруды баптау
Векторлық редактор, векторлық кескіндерді құру
және өңдеу
3-тоқсан: Python тілінде бағдарламалау
IDE-мен танысу, алфавит және синтаксис, деректер
түрлері, арифметика, енгізу/шығару, сызықтық
алгоритмдер
​3-тоқсан: Python тілінде бағдарламалау
Алфавит, синтаксис, деректер түрлері (str, int, float,
bool), арифметика, енгізу/шығару, f-strings
​4-тоқсан: Презентациялар мен инфографика
4-тоқсан: Мәтіндік құжатпен жұмыс
Сілтемелер (сноски), гиперсілтемелер, мазмұны,
реферат, авторлық құқық
​Презентация құрылымы, диаграммалар,
инфографика, анимация, жобаны қорғау
НЕГІЗГІ ӨЗГЕРІС: 3D-модельдеу 7-сыныпқа ауыстырылды. Жаңа тақырыптар пайда болды: ЖИ-дегі деректердің
рөлі, презентациялар және инфографика. Векторлық графика 5-сыныптан 6-сыныпқа ауысты.– 34 сағат

10. 7 сынып бойынша бағдарламаның мазмұны

Қолданыста
1-тоқсан: Ақпаратты өлшеу және жады; желілер
мен қауіпсіздік​
Өлшем бірліктері, жады түрлері, файлдар өлшемі,
желілер жіктелуі, антивирус, интерфейстер
эргономикасы​
2-тоқсан: Электрондық кестелерде есептер
шығару​
Мәтіндік процессордағы кестелер, пішімдеу
(форматтау), деректер түрлері, формулалар, шартты
пішімдеу, диаграммалар​
3-тоқсан: Python тілінде алгоритмдерді
бағдарламалау
​Файлдармен жұмыс, шартты өтулер, іштей
орналасқан және құрама шарттар​
4-тоқсан: Практикалық бағдарламалау
Есептің қойылуы, алгоритмді әзірлеу, бағдарламалау,
тестілеу​
Жоба
1-тоқсан: Ақпаратты өлшеу
​Тіркелгіні (учётная запись) қорғау, өлшем бірліктері,
алфавиттік тәсіл, ASCII/Unicode және монохромды
кескінді кодтау​
2-тоқсан: 3D-модельдеу
​3D-графика редакторы, объектілердің 3D-модельдері,
3D-анимация, негізгі кадрлар​
3-тоқсан: Python тілінде бағдарламалау​
if/elif/else шартты конструкциялары, логикалық
операциялар, функциялар (len, round, max...), ЖИ
арқылы шешім қабылдау жүйелері
​4-тоқсан: Электрондық кестелер
​Интерфейс, негізгі ұғымдар, деректер түрлері,
формулалар (абсолюттік/салыстырмалы), шартты
пішімдеу, диаграммалар​
НЕГІЗГІ ӨЗГЕРІС: 3D-модельдеу 6-сыныптан осы жерге ауыстырылды. Электрондық кестелер 2-тоқсаннан 4-тоқсанға
жылжытылды. Python-дағы функциялар мен ЖИ-ді пайдаланатын шешім қабылдау жүйелері қосылды.

11. 8 сынып бойынша бағдарламаның мазмұны

Қолданыста
Жоба
1-тоқсан: Компьютер мен желілердің техникалық
сипаттамалары; денсаулық және қауіпсіздік
Ақпаратты өлшеу, процессор, желілер, жағымсыз
аспектілер, желідегі қауіпсіздік​
1-тоқсан: Санау жүйелері
​ЖИ-дің алгоритмдік біржақтылығы (предвзятость),
сандарды санау жүйелері арасында ауыстыру,
позициялық жүйелердегі арифметика
2-тоқсан: Электрондық кестелерде ақпаратты өңдеу
​Статистикалық деректер, абсолюттік/салыстырмалы
сілтемелер, кірістірілген функциялар, деректерді талдау
​2-тоқсан: Электрондық кестелерде есептер шығару
Математикалық, логикалық және статистикалық
функциялар; деректер негізінде процестерді модельдеу
3-тоқсан: Python тілінде бағдарламалау
while циклі, for циклі, циклді басқару (continue, break,
else), трассировка​
3-тоқсан: Python тілінде бағдарламалау
​Файлдармен жұмыс, for/while циклдері, циклді басқару,
іштей орналасқан циклдер, болжамды тапсырмаларды
модельдеу​
4-тоқсан: Практикалық бағдарламалау
Мәселенің қойылуы, алгоритмді әзірлеу, бағдарламалау,
тестілеу
4-тоқсан: Компьютерлік желілер
​Желілердің жіктелуі, қауіпсіздік (брандмауэр), бұлттық
технологиялар, бірлескен жұмыс
НЕГІЗГІ ӨЗГЕРІС: Санау жүйелері 10-сыныптан ауыстырылды, ЖИ-дің алгоритмдік біржақтылығы, болжамды
тапсырмаларды модельдеу тақырыптары қосылды. Бұлттық технологиялар 9-сыныптан 8-сыныпқа ауыстырылды.

12. 9 сынып бойынша бағдарламаның мазмұны

Қолданыста
Жоба
1-тоқсан: Компьютерлік желілер
1-тоқсан: Ақпаратпен жұмыс; компьютерді
таңдаймыз​
Ақпараттың қасиеттері, бірлескен жұмыс, желілік этикет,
ДК конфигурациясы, БҚ таңдау, құнын есептеу
​2-тоқсан: Дерекқорлар (Базы данных)
​Дерекқор ұғымы, өріс, жазба; кестелерде ДҚ құру, іздеу,
сұрыптау, сүзгілеу​
​ЖИ қолдану этикасы, IP-мекенжай, ішкі желі
маскасы, DNS, хаттамалар (IP/TCP/IP/FTP/HTTPS),
өткізу қабілеті​
2-тоқсан: Компьютердің логикалық негіздері​
Логикалық операциялар, ақиқаттық кестелері,
логикалық элементтер
(ЖӘНЕ/НЕМЕСЕ/ЕМЕС/XOR), схемалар, ЖИ-дің
ықтималдық принциптері​
3-тоқсан: Python тілінде бағдарламалау​
Бірөлшемді және екіөлшемді массивтер, іздеу, орын
ауыстыру, сұрыптау, элементтерді өшіру/кірістіру
3-тоқсан: Python тілінде бағдарламалау
4-тоқсан: Python тілінде 2D-ойын құру​
4-тоқсан: Python тілінде 2D-ойын құру
PyGame, фон және кейіпкерлер, анимация, шарттар,
нәтижелерді есептеу
(PyGame)​PyGame-дегі геометриялық фигуралар, фон
және спрайттар, қозғалыс, шарттарды бағдарламалау,
қорытынды жоба
Жолдарды өңдеу (.find, .replace), қиындылар (срезы),
тізімдер, сұрыптау, кортеждер​
НЕГІЗГІ ӨЗГЕРІС: ЖАҢА: компьютердің логикалық негіздері (схемалар, ақиқаттық кестелері), желілік хаттамалар (IP, DNS),
ЖИ этикасы.АЛЫНЫП ТАСТАЛДЫ: дерекқорлар, массивтер (олар тізімдер мен кортеждерге ауыстырылды).

13. «Жасанды интеллект» бөлімі

5 сынып
6 сынып
7 сынып
8 сынып
9 сынып
Танысу
ЖИ үшін деректер
Қолдану
Біржақтылық
(Предвзятость)
Этика және талдау
ЖИ және заманауи
технологиялар
Өзгерістер мен
іздеу жүйелерінің
алгоритмдері
Деректер / ақпарат /
білім
айырмашылығы
ЖИ-дегі графика
ЖИ модельдерін
оқытудағы
деректердің рөлі
Тәжірибелік
тапсырмалардағы
ЖИ рөлі
Сұраныс
тұжырымдамасыны
ң нәтижеге әсері
​ЖИ-дегі
ықтималдық
табиғаты
ЖИ модельдері:
болжау және
ұсыныстар
ЖИ-ді медицинада,
білім беруде, қаржы
саласында қолдану
Болжамды
тапсырмаларды
модельдеу
Жауапкершілік,
әділдік, ашықтық
Деректер негізінде
шешім қабылдаудың
қадамдық жүйелері
Алгоритмдік
біржақтылық (bias)
ЖИ-ден алынған
кодты тексеру
Білім ереже ретінде
немесе модель
ретінде

14.

10-11 сыныптар бойынша
« Информатика» - «Информатика және жасанды
интеллект»
(Пәннің аты өзгерді)
10 – 11 сыныптарда гуманитарлық, жаратылыстану – математика
бағыттарында бірдей бағдарламамен, бірдей оқулықпен
оқытылады. Апталық жүктеме бәрінде 2 сағаттан болады.

15. 10 сынып бойынша бағдарламаның мазмұны

Қолданыста
1-тоқсан: Желілер және деректерді ұсыну​
IP-мекенжайлар, DNS, санау жүйелері (аударып
түрлендіру), логикалық операциялар (ЖӘНЕ, НЕМЕСЕ,
ЕМЕС), ақиқаттық кестелері, ASCII/Unicode кодтаулары.​
2-тоқсан: Алгоритмдеу және бағдарламалау​
Пайдаланушы функциялары, жолдарды өңдеу,
файлдармен жұмыс, сұрыптау, графтарда іздеу негіздері.​
3-тоқсан: Веб-жобалау
HTML-тегтері, тізімдер, кестелер, скриптер мен
мультимедианы енгізу, CSS негіздері
4-тоқсан: Ақпараттық жүйелер
BigData, бастапқы кілт, SQL арқылы кестелер, формалар
мен есептерді құру, ДБ-ны веб-бетпен байланыстыру.
Жоба
1-тоқсан: Жасанды интеллект
​ЖИ тарихы, машиналық оқыту ұғымдары.
Перцептронды модельдеу. Кестелердегі машиналық
оқыту алгоритмдері: k-means, k-NN, сызықтық
регрессия.
2-тоқсан: Алгоритмдеу және бағдарламалау(Python)​
Рекурсия ұғымы, сұрыптау алгоритмдері (көпіршікті,
таңдау арқылы, кірістіру арқылы).
3-тоқсан: Web-жобалау
HTML/CSS версткасы (Flexbox/Grid қоса алғанда).
Python арқылы серверлік логиканы құру (Flask
микрофреймворгі + SQLite3).
​4-тоқсан: Деректер базасы және Full-stack
​SQL-манипуляциялар (CREATE, INSERT, UPDATE,
SELECT), сүзгілеу. Python арқылы HTML-формаларды
ДБ-мен байланыстыру. Қорытынды Full-stack жобаны
әзірлеу.
НЕГІЗГІ ӨЗГЕРІС: Логика негіздері мен санау жүйелерін аудару 10-сыныптан толығымен алынып тасталды. Биыл бірінші
тоқсан толықтай машиналық оқытудың математикалық моделдеріне арналған. Веб-әзірлеуге заманауи тәсіл енгізілді.

16. 11 сынып бойынша бағдарламаның мазмұны

Қолданыста
1-тоқсан: Жасанды интеллект​
Машиналық оқыту мен нейрожелілердің принциптері,
қолдану салалары, мұғаліммен оқыту (кейінгі
бақылаумен оқыту).​
2-тоқсан: 3D-модельдеу және Аппараттық
қамтамасыз ету
​Виртуалды және толықтырылған шынайылық
(денсаулыққа әсері), 3D-панорамалар жасау. Виртуалды
машиналар.​
3-тоқсан: Заттар интернеті және мобильді
қосымшалар. IT StartUP
Ақылды үй (датчиктерді бағдарламалау), конструкторда
мобильді қосымша жасау. IT StartUp.
​4-тоқсан: Цифрлық сауаттылық
E-gov, Blockchain технологиясы, электронды цифрлық
қолтаңба (ЭЦҚ), құқықтық қорғау.
Жоба
1-тоқсан: Жасанды интеллект
​Нейрондық желілердің архитектурасы, белсендіру
функциялары (Sigmoid, ReLU), тапсырмаларды жіктеу,
шығындар функциясын есептеу (MSE), қатені тура және
кері тарату принципі (backpropagation).​
2-тоқсан: Графтардағы алгоритмдер (Python)
Ені бойынша іздеу (BFS), рекурсия арқылы тереңдік
бойынша іздеу (DFS), ең қысқа жолды табу
алгоритмдері, тиімділікті бағалау.​
3-тоқсан: Қауіпсіздік және Архитектура​
Қауіптер, асимметриялық шифрлау математикасы (RSA),
Python-да кілттерді генерациялау, Blockchain хештеу
(XOR), VPN принциптері. ДК логикалық негіздері, CISC
(x86) және RISC (ARM) архитектуралары
4-тоқсан: IT-Startup және Мобильді қосымшалар
​Интерфейсті жобалау (UI/UX), оқиғаға бағытталған
бағдарламалау, мобильді стартапты әзірлеу және
жылжыту.
НЕГІЗГІ ӨЗГЕРІС: 3D-модельдеу мен виртуалды турлар толығымен алынып тасталды. ЖИ туралы жалпы сөздердің орнына
нейрожелілердің математикалық аппараты мен күрделі графтық алгоритмдерді тереңдетіп оқыту енгізілді. Ақылды үй (IoT)
алынып тасталды. Ақпараттық қауіпсіздік практикалық бөлімге көшірілді.