Асептика, Антисептика Және Парентеральды Енгізу

1.

6.04.2026
Асептика,
Антисептика Және
Парентеральды
Енгізу
ОРЫНДАҒАН:
ДЖЕМБАЙ ҰЛДАНА
КЕРІМХАНҚЫЗЫ ТОЛҒАНАЙ
ЖАЙДАРХАНОВ БЕКТҰРСЫН
КЕНЕСБАЙ КЕНЖЕХАН
ӘБДІМАЖИТҰЛЫ ТЕМИРЛАН

2.

Асептиканың Анықтамасы
Асептиканың мақсаты
Негізгі қағидалары
Қолдану аясы
Асептика — жараға
Жарамен жанасатын барлық
Хирургияда және инвазивті
микроорганизмдердің түсуін
заттар стерильді болуы
процедураларда міндетті
болдырмау шаралары.
тиіс.
болып табылады.

3.

Медицинадағы Инфекция Қаупі
Инфекцияның Алдын Алу
Инфекция қаупін болдырмау үшін асептика мен антисептика қажет.
Инфекция Көздері
Микроорганизмдер жараға, теріге, ішкі қуыстарға түсуі мүмкін.
Парентеральды Енгізу Қаупі
Парентеральды енгізу кезінде стерильділік ережелерін сақтау маңызды.

4.

Асептиканың Негізгі Принциптері
Асептиканың
Мақсаты
Негізгі Ережелер
Қолдану Аясы
Асептика — микробтардың
Жарамен жанасатын
Хирургияда, инвазивті
жараға түсуінің алдын
барлық заттар стерильді
процедураларда асептика
алуға бағытталған
болуы тиіс. Бұл ең
ережелерінің сақталуы
шаралар кешені.
маңызды қағида.
өте маңызды.

5.

Асептика мен Антисептиканың Тарихи
Дамуы
Антисептиканың
қалыптасуы
Бергманның үлесі
Заманауи даму
Н.И. Пирогов йод, ляпис,
Құралдарды, киімдерді,
Асептика мен антисептика
спирт қолданып, гипс
таңу материалдарын қайнату
хирургияның негізгі
таңғышын ұсынды.
және бумен зарарсыздандыру
қағидаларына айналды.
әдістерін енгізді.

6.

Құралдарды Зарарсыздандыру
(Стерилизация)
Зарарсыздандыру әдістері
Физикалық, механикалық және химиялық әдістер қолданылады.
Физикалық зарарсыздандыру
Қыздыру, қайнату, бу қысымымен және құрғақ қыздыру арқылы жүзеге асады.
Химиялық зарарсыздандыру
Хлорамин және 96% этанол сияқты заттар қолданылады.

7.

Физикалық Әдістер
Физикалық Әдістер
Қыздыру әдістері
Залалсыздандыру үшін қыздыру,
қайнату және бу қысымы
қолданылады.
Ультрадыбысты және сәулелі
залалсыздандыру да физикалық
әдістерге жатады.
Радиациялық әдістер
Құрғақ қыздыру
Құрғақ-әуе шкафтары құралдарды
залалсыздандыру үшін тиімді
қолданылады.
Enter title text here

8.

Химиялық Әдістер
Химиялық Әдістер
Химиялық Антисептика
Бұл микробтарды жою үшін
Хлоргексидин және сутегі асқын
химиялық дәрілік заттарды
тотығы сияқты заттар
қолдануды білдіреді.
дезинфекциялауға қолданылады.
Қолданылатын Заттар
Қазіргі Заманауи
Антисептиктер
Бор қышқылының ерітіндісі
Enter title text here
сияқты антисептикалық дәрілер
кеңінен қолданылады.

9.

Қолдарды Хирургиялық Өңдеу
Асептикалық Өңдеу
Хирургиялық қолдарды асептикалық өңдеу инфекцияның алдын алады.
Антисептикалық Заттарды Қолдану
Қолдарды өңдеуде антисептикалық ерітінділер маңызды рөл атқарады.
Парентеральды Енгізуге Дайындық
Парентеральды енгізу алдында қолдарды мұқият өңдеу керек.

10.

Операция Аймағын Дайындау
Хирургиялық өрісті өңдеу принциптері
Инфекцияның алдын алу үшін асептика ережелерін сақтау маңызды. Жараға
микробтардың түсуіне жол бермеу.
Дезинфекция және стерильдеу әдістері
Құралдарды бу қысымымен немесе химиялық ерітінділермен стерильдеу қажет. Жараға
түсетін барлық заттар стерильді болуы тиіс.
Пациент пен медициналық персоналды дайындау
Пациенттің терісін антисептикпен өңдеу. Персонал қолғап, маска және арнайы киім
киюі керек.

11.

Антисептиканың Анықтамасы
Антисептика мақсаты
Негізгі принциптері
Асептикамен айырмашылығы
Микробтарды жоюға, инфекцияның
таралуын болдырмауға
бағытталған шаралар.
Жарадағы микробтарды азайту,
улануды жою, иммунитетті
арттыру.
Антисептика инфекцияны жояды,
асептика оның түсуіне жол
бермейді.

12.

Антисептиканың Түрлері
01
03
Механикалық антисептика
Бұл жараны алғашқы хирургиялық
02
Физикалық антисептика
Жарадағы микроорганизмдерді жою
өңдеуді және жууды қамтиды. Іріңді
үшін физикалық әдістерді қолданады.
жараларды тазартуға бағытталған.
Мысалы, қыздыру немесе ультрадыбыс.
Химиялық антисептика
Биологиялық антисептика
Химиялық заттарды қолданып,
04
Биологиялық препараттармен
микробтарды жояды немесе олардың
(антибиотиктер, ферменттер)
өсуін тежейді. Мысалы, хлоргексидин,
инфекцияны жоюға бағытталған.
перекись водорода.
Әсіресе іріңді жараларды емдеуде
қолданылады.

13.

Механикалық Антисептика
01
Механикалық Антисептика
Жараның жиектерін кесіп, қанды
02
тоқтату, антисептикалық
Біріншілік хирургиялық
өңдеу
Іріңді сығып шығару арқылы жарадағы
микроб санын азайту.
ерітінділермен жуу.
03
Жараны жуу және тазарту
Жараға түскен бактериялардың
тіршілігін әлсірету, олардың ену
қаупін төмендету.
04
Микробтарды жою
Enter title text here

14.

Физикалық Антисептика
Физикалық Антисептика
Әдістері
Қолданылуы
Физикалық антисептика
Бұл әдістер құралдарды
Enter title text here
микробтарды жою үшін
залалсыздандыруға және
қыздыру, қайнату, бу
жарадағы инфекцияны
қысымы, ультрадыбысты
азайтуға бағытталған.
сәулелерді қолданады.

15.

Химиялық Антисептика
Химиялық Антисептика
Антисептикалық Заттарды Қолдану
Химиялық антисептика
Бор қышқылы, йод, спирт сияқты
микробтарды жою үшін химиялық
антисептиктер бактериялардың
заттарды қолданады.
өсуін тежейді.
Әсер ету Механизмдері
Қолданылу Аясы
Химиялық заттар құралдарды
Enter title text here
дезинфекциялауға және
жараларды өңдеуге арналған.

16.

Биологиялық Антисептика
Биологиялық Антисептика
Анықтамасы және Мақсаты
Биологиялық антисептика
Антибиотиктер, сарысулар,
микробтарды жою үшін
анатоксиндер және
биологиялық препараттарды
ферменттер қолданылады.
қолданады.
Қолданылатын Препараттар
Қолдану Аясы
Іріңді жараларды емдеуде
Enter title text here
тиімді, инфекциямен
күресуге бағытталған.

17.

Заманауи Антисептикалық Заттар және Оларды
Жіктеу
Антисептикалық Заттардың Анықтамасы
Антисептика – микробтардың өсуін тежейтін немесе жоятын шаралар жиынтығы.
Қазіргі Антисептикалық Заттардың Жіктелуі
Химиялық, физикалық және биологиялық антисептикалық заттар қолданылады.
Қолдану Әдістері мен Мақсаты
Бұл заттар жараны тазалауға және инфекцияны жоюға арналған.

18.

04
Парентеральды
Енгізу: Принциптері
мен Ережелері

19.

Парентеральды Енгізудің Анықтамасы
Парентеральды енгізудің негізгі
түсінігі
Парентеральды енгізу - дәрілік заттарды ас қорыту жүйесінен
тыс, инъекция арқылы енгізу.
Терминологиясы және мағынасы
Латын тілінен "inectio" сөзінен шыққан, "енгізу" деген
мағынаны білдіреді.
Негізгі артықшылықтары
Дәрінің әсері жылдам, асқазан-ішек жолының әсерін айналып
өтеді, биожетімділігі жоғары.

20.

Парентеральды Енгізу Жолдары
Парентеральды енгізудің негіздері
Парентеральды енгізу – дәрілік заттарды
ас қорыту жүйесінен тыс енгізу.
Енгізу әдістерінің түрлері
Инъекциялар: тері ішіне, тері астына,
бұлшықетке, көктамырға, артерияға,
сүйекке.
Қауіпсіздік және ережелер
Асептика ережелерін сақтау, стерильді
құралдарды қолдану маңызды.

21.

Тері ішіне инъекция
Тері ішіне инъекция
Инъекция түрлері
Парентеральды енгізу
жолдарына тері ішіне,
тері астына, бұлшықетке,
тамырға инъекциялар
жатады.
Дәрілік заттарды ас
қорыту жүйесіне түспей
енгізу үшін
парентеральды әдіс
қолданылады.
Мақсаты мен қолданылуы
Қауіпсіздік шаралары
Инъекция кезінде
асептика және
антисептика ережелерін
сақтау өте маңызды.
Enter title text here

22.

Тері астына инъекция
Тері астына инъекция
Тері астына инъекцияның анықтамасы
Тері астына инъекция дәрі-дәрмекті
Шприцтер, инелер, антисептикалық
тері асты май қабатына енгізуді
ерітінділер және дәрілік заттар
білдіреді.
қажет.
Қажетті құрал-жабдықтар
Енгізу әдісі
Дәрі-дәрмектерді парентеральды
Enter title text here
жолмен, яғни ас қорыту жүйесіне
түспей енгізеді.

23.

Бұлшықетке инъекция
01
03
Бұлшықетке инъекция
Дәрілік заттарды ас қорыту жүйесіне
02
Парентеральды енгізудің
маңыздылығы
Бұлшықетке, тері ішіне, тері астына
түспей енгізу жолы.
және тамырға енгізу.
Инъекция түрлері
Қауіпсіздік шаралары мен
дайындық
Медициналық құралдармен жұмыс
істеуде асептиканы сақтау.
04
Enter title text here

24.

Көктамырға инъекция (инфузия)
01
03
Көктамырға инъекция (инфузия)
Дәрінің әсері жылдам болады.
Ас қорыту мүшесінде сіңбейтін
дәрілер енгізіледі.
Қарсы көрсеткіштер мен
Асқынулар
Бір реттік система, ампуладағы
дәрілер, шприц, инфузия
штативі қажет.
02
04
Мақсаты мен Қажеттілігі
Дәріге аллергия, терінің
зақымдануы, флебит инъекцияға
қарсы көрсеткіш.
Қажетті Құралдар мен
Жабдықтар
Enter title text here

25.

Парентеральды Енгізу Кезіндегі Асептика
Ережелері
Асептиканың Маңыздылығы
Асептика – микробтардың жараға түсуінің алдын алатын шаралар кешені.
Парентеральды Енгізу және Қауіпсіздік
Парентеральды енгізу кезінде стерильділік талаптарын қатаң сақтау қажет.
Қолданылатын Әдістер
Залалсыздандырылған құралдар мен ерітінділерді пайдалану маңызды.

26.

НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА
РАХМЕТ!