8263123f-408c-414b-a2d3-aae91308a131 (1)

1.

Еңбекақы

2. Жоспары:

Еңбекақы мәні мен принциптері.
Жұмыскерлер еңбекақысының
нысандары мен жүйелері.
Еңбекақыны жоспарлау мен мемлекеттік
реттеу.

3.

Еңбекақы бұл – жұмыскерге оның еңбегі үшін
сапасына, және шығарған қажетті өнім
көлеміне сәйкес берілетін төлем.

4.

Жұмыс күші, яғни құны. Бұл қызметкердің өміріне қажет
және оның еңбек қабілетін қалпына келтіруге
жәрдемдесетін заттардың жинақ құны. Бұларға
жататындар:
- жұмыскердің қажеттілігін
қанағаттандыратын мүлік құны;
- оны мамандыққа оқытуға кеткен
шығындар;
- оның отбасының өмір сүруіне қажетті
заттардың құны.

5.

Еңбек ақы қызметтері
- Ынталандырушы функциясы.
-Өлшемді үлестіргіш функциясы. Бұл функция өндіріс құралдарының меншік
иелерімен жалдамалы жұмыскерлердің арасында тұтыну қорын үлестіруге, нақты
еңбек шамасын көрсетуге арналған.
-Ресурстық-орналастыру функциясы. Аталған функцияның мәні қазіргі уақытта
өсуде. Оның мәні – еңбек ресурстарын аймақтар, экономика салалары, кәсіпорындар
бойынша оңтайлы орналастыру.
-Ұдайы өндірістік функциясы. Бұл функция еңбекақыны мемлекеттік реттеумен
ерекшеленеді
-Халықтың төлем қабілеті бар сұранысты қалыптастыру функциясы. Бұл
функция – төлем қабілеті бар сұранысты үлестіруге арналған. Төлем қабілеті бар
сұраныс екі негізгі факторлар әсерінен қалыптасады. Қоғамның қажеттіліктері мен
табыстарынан

6.

Негізгі
еңбекақы
Еңбекақы төлеу
мынадай түрлерге
бөлінеді.
Қосымша
еңбекақы

7.

Негізгі еңбекақыға мынадай
төлемдер жатады:
- мерзімдік, үдемелі және кесімді еңбекақы төлеу кезінде
орындалған жұмыстың сапасы және мөлшері үшін,
пайдаланылған уақыт үшін төлемдер;
- еңбектің қалыпты жағдайынан ауытқуымен
байланысты төлемдер, яғни мерзімнен тыс жұмыстар
үшін, түнгі уақыттарға, мереке күндерде және т.б.
күндерде жұмыс жасағаны үшін төленетін төлемдер;
- қызметкердің кесірінсіз тоқтап қалулар үшін төлемдер;
- сыйлықтар, сыйлықақылы үстемелер және т.б.

8.

Қосымша еңбекақыға ұжымдық келісімшарттарда және еңбек туралы заңдарда
қарастырылған, жұмыс жасалмаған уақыттар
үшін төлемдер жатады:
- демалыс уақыттарына ақы төлеу;
- мемлекеттік және қоғамдық міндеттерді
орындаған уақыттары үшін ақы төлеу;
- кішкентай балалары бар аналарға жұмыстағы
үзілістері үшін ақы төлеу;
- жасөспірімдерге белгіленген жеңілдік сағаттарға
ақы төлеу.