8-3-1 хим элем периодт жүй құр (3)

1.

1
Химиялық элементтердің
периодтық жүйесінің
құрылымы

2.

Химиялық
әлементтерді
жүйелеудің
алғашқы
нұсқаларын
кімдер
жасады?
Қазіргі уақытта
қолданылып
жүрген
периодтық
кестені қай
ғалым
жасады?
Энергетикал
ық деңгей
дегеніміз?
Менделеевтің
ұсынған
нұсқасы
несімен
маңызды
болды?
Периодтық
жүйе
дегеніміз?
Химиялық
элементтерді
ата

3.

1
то
п
2
то
п
3
то
п
1
то
п
3
то
п
2
то
п
1
то
п
1
то
п
2
то
п
3
то
п
2
то
п
3
то
п
3
то
п
2
то
п
1
то
п
1
то
п
2
то
п
3
то
п
1
то
п
2
то
п

4.

«Кинометафора» тәсілі
4
https://youtu.be/sBRWk4cINWY?si=kNZ5OOEavSBWxYUx

5.

Тақырыбы:
Химиялық элементтердің периодтық
жүйесінің құрылымы
Пәні : химия
Сыныбы : 8

6.

Оқу мақсаты
8.2.1.1 -топ, период, атом нөмірінің физикалық мәнін
түсіндіру
Бағалау критерийлері
периодтық кестедегі топ период және
атомдық нөмірдің физикалық мәнін
түсіндірдіреді;

7. Периодтық жүйенің құрылымы

ПЕРИОДТЫҚ ЖҮЙЕНІҢ
ҚҰРЫЛЫМЫ
Элементтердің нөмерін реттік немесе атомдық
нөмір деп атайды. Химиялық элементтердің
периодтық жүйесін құрастырудағы негізгі
принцип – барлық элементтерді периодтар мен
топтарға бөліп орналастыру. Әр топ өз кезегінде
негізгі (а) және қосымша (б) топшаларға
бөлінеді. Топшалардағы элементтер химиялық
қасиеттері жағынан өзара ұқсас.

8.

Химиялық элементтердің периодтық
жүйесі құрылымы
Периодтар
Топтар
Қатарлар
Қосымша
топшалар
Табиғи ұяластар

9. Д. И. Менделеевтің химиялық элементтердің периодтық жүйесі

Д. И. МЕНДЕЛЕЕВТІҢ ХИМИЯЛЫҚ
ЭЛЕМЕНТТЕРДІҢ ПЕРИОДТЫҚ ЖҮЙЕСІ

10. Периодтар

ПЕРИОДТАР
Период деп сілтілік металдан басталып инертті газбен
аяқталатын элементтердің горизонталь қатарын айтады.
Периодтық жүйеде 7 период бар, олар рим сандарымен
белгілеген, I, II және III периодтар бір қатардан тұрады және
кіші периодтар деп аталады, ал IV, V, VI, VII периодтар екі
қатардан тұрады, оларды үлкен периодтар деп атайды.
Бірінші периодта-2 элемент, екінші және үшіншіде-8-ден,
төртінші мен бесіншіде-18-ден, алтыншыда-32,
жетіншіде(аяқталмаған)-32 элемент бар.

11. Қатарлар

ҚАТАРЛАР
Периодтарда араб сандарымен белгіленген 10 қатар кіреді. Үлкен
периодтардың жұп қатарларында (төртінші, алтыншы, сегізінші және
оныншы) тек металдар тұр және бұл қатарлардағы элементтердің
қасиеттері аздап қана өзгереді. Үлкен периодтардың тақ қатарларындағы
(бесінші, жетінші, тоғызыншы) элементтің қасиеттері қатардағы типтік
элементтердегі сияқты солдан оңға қарай өзгереді.
Менделеев II және III период элементтерін типтік деп атады. Бұл
элементтердің қасиеттері типтік металдан екідайлы элементтерге одан
бейметалл мен инертті газға қарай заңдылықпен өзгереді.

12. Топтар

ТОПТАР
Тігінен орналасқан элементтер қатарын топтар деп атайды.
Периодтық жүйеде сегіз топ бар, олардың нөмері рим сандарымен
белгіленген. Топ нөмірі элементтің ең жоғарғы тотығу дәрежесіне
сәйкес келеді.
Әрбір топ-негізгі (A) және қосымша (Б) деп екі топшаға бөлінеді.
Негізгі топшаны табиғи ұялас элементтер ; қосымша топшаны
үлкен периодтың элементтері –металдар ғана құрайды.
VIII топ қалған топтардан ерекшеленеді. Инертті газдарың негізгі
топшасынан басқа, онда үш қосымша топша бар: темір топшасы,
кобальт топшасы, никель топшасы.

13.

• Периодтық жүйенің құрылымы қандай?

14. Топтық жұмыс

ТОПТЫҚ ЖҰМЫС
14
1-топ «Атомдық номердің, период
нөмерінің физикалық мәні»
2-топ «Топ номерінің физикалық мәні»

15.

Сабақты бекіту тапсырмасы
1-тапсырма
Берілген периодтық кесте - халықаралық периодтық кестенің
сұлбасы болып табылады.
15
(a) Суретте кейбір элементтердің электрондық деңгейінде электрондардың таралып
орналасуы көрсетілген. Осы элементтерді сыртқы электрондық деңгейіндегі
электрондар санынына қарай периодтық кестенің қай тобында орналасатынын
жоғарыда көрсетілген А.В.С. тор көздеріне толтырып жазыңыз

16. 2-тапсырма

2-ТАПСЫРМА
16
(b) А.В.С. тор көздеріндегі химиялық элементтердің сыртқы
энергетикалық деңгейіндегі электрондар саны туралы қорытынды
жасаңыз.
АВС-

17.

.
3 –тапсырма
17
Периодтық жүйедегі орнына қарай элементті
анықтаңдар.
А) 3-период, IV А топта
В) 2-период, VII А топта
С) 1-период, I А топта

18.

Бекіту сұрақтары:
1. ХЭПЖ кім ұсынды?
2.ХЭПЖ-де неше период бар?
3.Элементтер қандай топтарға бөлінеді?
4.Топ нөмірі неге сәйкес келеді?

19.

0
Сабақ керемет өтті
Менде сұрақтар бар
Түсінбеген жерлерім
бар

20.

1
2
4
2
3
3
6
7
8
4
5
5
Оқушы
1
6
7
Оқушы
1
2
3
4
5
6
Оқушы
1
2
3
4
5
Оқушы
1
2
3
4
Оқушы
1
2
3
Оқушы
1
2
Оқушы
1
Оқушы
1
0
8
9
9
10
7
8
9
10
6
7
8
9
10
5
6
7
8
9
10
4
5
6
7
8
9
10
3
4
5
6
7
8
9
10
2
3
4
5
6
7
8
9
10
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Оқушы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Оқушы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Оқушы аты

21.

Оқушы аты
1
2
4
2
3
3
6
7
8
4
5
5
Оқушы
1
6
7
Оқушы
1
2
3
4
5
6
Оқушы
1
2
3
4
5
Оқушы
1
2
3
4
Оқушы
1
2
3
Оқушы
1
2
Оқушы
1
Оқушы
1
0
8
9
9
10
7
8
9
10
6
7
8
9
10
5
6
7
8
9
10
4
5
6
7
8
9
10
3
4
5
6
7
8
9
10
2
3
4
5
6
7
8
9
10
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Оқушы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Оқушы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10