9.3.4.1 Төмендетілген

1.

Тренинг
«Транслитерация»
Оқушылар транслитерация тренингі арқылы мақалдар мен мәтелдерді орысшаға аударады
Оқу — инемен құдық қазғандай.
Отан — оттан да ыстық.
Еңбек түбі — береке.
Бірлік бар жерде — тірлік бар.
Дос жылатып айтады, дұшпан күлдіріп айтады.

2.

Өткенге шолу
ІІ тоқсан бойынша өткен ақпараттар бойынша сұрақтарға жауап береді
«Викторина» әдісі
https://wordwall.net/resource/104988303
Дескриптор.Жалпы:2 балл
1.Викторина сұрақтарына жауап беріп, дұрыс жауап нұсқаларын анықтайды – 1 балл;
2.ІІ тоқсан бойынша өткен тақырыптардан негізгі ұғымдар мен деректерді дұрыс
қолданады – 1 балл.

3.

«Адал азамат»
бағдарламасы аясында жас ұрпақтың бойында ұлттық құндылықтарды қалыптастыруға бағытталған
нақты мысал келтіріледі.
«Талап бар жерде тәртіп бар»
Дәйексөзіне мысалдар келтіреледі
Геннадий Головкин (GGG) –
Спорттағы тәртіптің нәтижесі
Геннадий Головкин бала
кезінен бастап қатаң тәртіппен
жаттығып, күн сайын бір
режіммен жұмыс істеді. Сол
еңбектің арқасында ол әлем
чемпионы атанып, Қазақстанды
бүкіл әлемге танытты.
➡ Яғни, тәртіп — жеңіске
жеткізген басты күш.

4.

Жаңа сабақ
«Картаны анықта» әдісі
Оқушылар жаңа тақырыпты картаны анықта әдісі арқылы сабақтың тақырыбы анықталады
Бүгін сабағымыздың тақырыбы қандай болмақ?

5.

Сабақтың тақырыбы
Қазақстанның табиғат зоналары мен биіктік
белдеулері
Оқу бағдарламасына
сәйкес оқыту
мақсаттары:
9. 3. 4. 1 Қазақстанның табиғат зоналары мен биіктік
белдеулеріне салыстырмалы талдау жасайды
Сабақтың мақсаты
Оқушылар Қазақстанның табиғат зоналары мен биіктік
белдеулерін салыстырып, олардың ұқсастықтары мен
айырмашылықтарын анықтайды, таралу заңдылықтарын
картамен және нақты мысалдармен талдайды.
ЕББҚ: Оқушы Қазақстанның табиғат зоналары мен
биіктік белдеулерін карта мен суреттер арқылы
ажыратып, олардың негізгі ерекшеліктерін қарапайым
түрде салыстырады.

6.

Мағынаны тану
«INSERT» әдісі (көре отырып белгілейді)
Бейнероликті көру кезінде кесте толтырады:
✓
+
–
?
Белгі
Мағынасы
Бұрын білетінім
Жаңа ақпарат
Түсініксіз
Қосымша білгім келеді
Мысал
https://youtu.be/H0Q8fC5_nP8
ЖИ мүмкіншілігі пайдаланып жасалынған
бейнеролик
Бейнеролик тақырыбы: Қазақстанның табиғат зоналары
Қазақстанда қандай табиғат зоналары бар?
Сіздің өңіріңізде қандай табиғат зоналары бар?

7.

Ландшафт немесе белгілі аудандарға жергілікті жер деген мағынаны білдіреді.
Ландшафттың физикалық географиялық бір саласы — ландшафттану деп аталады.
Карл Риттер
Василий Васильевич Докучаев
Лев Берг
Бұл ғылымды қалыптастырған аса ірі ғалымдар

8.

Ландшафт құрушы факторлар
Зоналы факторлар
Азоналы факторлар
Зоналы факторлар —
сыртқы факторларды
(жағдайларды) жатқызады.
Олар Күннің Жер бетіне
әркелкі жылуымен
байланысты. Жер бетінің
жылынуы географиялық
ендікке байланысты
өзгереді.
Азоналы факторлар — ішкі
факторлар. Олар негізінен
жер қойнауында жүретін
үдерістерге байланысты.
Олардың нәтижесі
геологиялық құрылым, тау
жыныстарының құрамы, жер
бедері болып табылады.

9.

Табиғат кешендерінің (ландшафттарының) факторлары
ЗОНАЛЫҚ
(климат, су, өсімдік және жануарлар
дүниесі, топырақ)
АЗОНАЛЫҚ
(геологиялық құрылым, тау
жыныстары, жер бедері)
Географиялық белдеу:
қоңыржай
Табиғат зоналары:
орманды дала, дала, шөлейт,
шөл
Шығыс Еуропа жазығы,
Солтүстік қазақ жазығы, Тұран,
Орал (Мұғалжар), Сарыарқа,
Алтай, Тянь-Шань, Жетісу
Алатауы, Сауыр, Тарбағатай

10.

Қазақстанның табиғат зоналары
Орманды дала зонасы
Солтүстік
дала зонасы
Дала
Шөлейт
Оңтүстік
дала зонасы
Сазды
Шөл
Құмды
Тасты
Сортаң

11.

Географиялық орнының ерекшеліктеріне сәйкес Қазақстанның оңтүстік-шығысындағы тау жүйелерінің
биіктік белдеулігі ландшафттардың үш типімен анықталады:
Қазақстан Алтайы биіктік белдеулігі дала,
Сауыр-Тарбағатай шөлейт,
Жетісу Алатауы мен Тянь-Шань шөл зоналарынан басталады.
Биіктік белдеуліктің типтері алуан түрлі болуымен ерекшеленеді.

12.

№1.Тапсырма
«ДЖИГСО» әдісі
(ТЖ) Топтық жұмыс
(ФС тапсырмасы)
Оқушылар оқулықтағы ақпараттарды пайдаланып немесе мәтін
бойынша топтық тапсырма орындайды
1.Топ. Орманды дала зонасы
2.Топ. Дала зонасы
3.Топ. Шөлейт зонасы
4.Топ. Шөл зонасы
Мазмұны
Жалпы мазмұны
Жауын – шашыны
Өсімдік пен жануарлары
Өзендері мен бөліктері
Дескриптор.Жалпы 3 балл
1. Өз тобына берілген табиғат зонасының жалпы мазмұнын, жауыншашынын, өсімдік пен жануарларын дұрыс анықтайды – 1 балл;
2.Табиғат зонасының өзендері мен бөліктерін нақты мысалдармен
түсіндіреді – 1 балл;
3.Топтық талқылауға белсенді қатысып, ақпаратты жүйелі әрі
түсінікті түрде ұсынады – 1 балл.
https://geo-301.my.canva.site/bybfwvkxhcv08n26

13.

ҚЫЗЫҚ ЕКЕН
Табиғат зоналары туралы қызықты информациялар беріледі
Табиғат зонасы
Орманды дала
Дала
Шөлейт
Шөл
Тоғайлы орман
Қызықты ақпарат
Қазақстандағы ең құнарлы қара топырақ осы зонада таралған; даланың ортасында
арал сияқты шоқ ормандар кездеседі; көктемде бұл аймаққа көптеген қоныс
аударатын құстар келеді; елдегі астықтың негізгі бөлігі осында өндіріледі.
Республика аумағының 35%-дан астамын алып жатыр; бетеге мен боз
қуаңшылыққа өте төзімді; жел күші жоғары болғандықтан жел эрозиясы жиі
байқалады; суыр мен сарышұнақ ін қазып, топырақты табиғи түрде қопсытады.
Дала мен шөлдің өтпелі зонасы; көктемде қысқа уақытқа жасыл кілемге
айналады (эфемерлердің арқасында); кей жерлерде тұз жер бетіне шығып жатады;
қосаяқ құмда тез қозғалу үшін ұзын артқы аяққа бейімделген.
Қазақстан аумағының 45%-ға жуығын қамтиды; жазда құм беті +70°C-қа дейін
қызуы мүмкін; сексеуіл құмды бекітетін ең маңызды өсімдік; тұрақты өзендер аз,
көбіне транзитті өзендер ғана ағып өтеді.
Тек өзен аңғарларында қалыптасады; тораңғы – шөлге бейімделген сирек ағаш;
құстар үшін табиғи паналау және ұялау орны; шабындық пен суармалы
егіншілікке қолайлы.

14.

КАРТАМЕН ЖҰМЫС
Материктер мен мұхиттар бойынша картамен жұмыс
Материктер мен мұхиттарды анықтаңыз

15.

№2. Тапсырма
«Қателерді түзе» әдісі
(ЖТ)Жеке жұмыс
(ФС тапсырмасы)
Оқушылар қателерді түзе әдісі арқылы
тапсырманы орындайды
https://geo-301.my.canva.site/bybgf5wr38225gcm
Дескриптор.Жалпы 3 балл
1.Берілген тұжырымдардағы қателікті дұрыс
анықтайды – 1 балл;
2.Қате ақпаратты нақты және ғылыми тұрғыда
дұрыс нұсқамен түзетеді – 1 балл;
3.Түзетілген жауаптарды дәлелмен немесе
мысалмен толықтырады – 1 балл.
Орманды дала зонасында жауын-шашын мөлшері
100 мм-ден аз болады.
Дала зонасында негізгі топырақ түрі сұр-қоңыр
топырақ болып табылады.
Шөлейт зонасында орман алқаптары кең таралған.
Шөл зонасында өзендер мен көлдер өте көп
кездеседі.
Орманды дала зонасында сексеуіл негізгі өсімдік
болып саналады.
Дала зонасы Қазақстан аумағының ең аз бөлігін
алып жатыр.
Шөлейт зонасында жылдық жауын-шашын
мөлшері 500 мм-ден асады.
Шөл зонасында егіншілік табиғи ылғал арқылы
дамиды.
Дала зонасының өзендері негізінен жаңбыр
суымен қоректенеді.
Шөл зонасында ауа температурасы жыл бойы
төмен болады.

16.

№3. Тапсырма
(ЖТ)Жеке тапсырма
«Quizz» әдісі
Оқушылар тақырыпты quizz әдісі
арқылы тақырыпты бекітеді
Дескриптор.Жалпы 2 балл
1.Тест сұрақтарына жауап беріп, табиғат
зоналарына қатысты негізгі ақпаратты
дұрыс анықтайды – 1 балл;
2.Жауап нұсқаларын таңдау кезінде
тақырып бойынша білімін дұрыс
қолданады – 1 балл.
https://wordwall.net/resource/104990165

17.

Кері байланыс
«3–2–1» әдісі
3 жаңа ақпарат
2 қызық нәрсе
1 әлі де сұрағым бар дүние жазады.
https://geo-301.my.canva.site/3-2-1