Тақырыпқа шығу

1.

ТАҚЫРЫПҚА ШЫҒУ

2.

БҮГІНГІ САБАҚТЫҢ ТАҚЫРЫБЫ:
§ 27. Қазақтардың ХІХ ғасырдың 40-60 жылдардағы Ортаазиялық
хандықтармен қарым-қатынасы
Зерттеу сұрағы:
Неліктен Орта Азия
хандықтарының
Қазақстанның оңтүстік
аймақтарына экспансиясы
күшейді?
Сабақ мақсаттары:
7.3.1.5-халықтың
отаршылдыққа қарсы ұлтазаттық күресінің себепсалдарын анықтау;
7.3.1.6-ұлт-азаттық көтеріліс
басшыларының рөліне баға
беру

3.

Бейне сабаққа сілтеме:
https://youtu.be/kZpJMa7ryhI

4.

5.

Сыр өңірі қазақтарының
Орта Азия мемлекеттеріне қарсы
күреске шығу себептері
Қоқан хандығына
1821 жылы Тентектөре
көтерілісі басталды.
Көтеріліс жеңілді
Әр отбасы жыл сайын
салық ретінде Қоқан
хандығына 6 қой, 4 арба
сексеуіл, 1000 бау қамыс
төлеу керек
Арал теңізі маңындағы
қазақтарға қарсы
шабуылды күшейте
түскен мемлекеттердің
бірі Қоқан хандығы
Қоқандықтар 1808 ж.
Ташкентті, 1814 ж.
Түркістанды басып алды

6.

Хиуа хандығы
қазақтардан
Ұшыр
Зекет
салығын
салығын

7.

Арал маңындағы
қазақтар
Жанқожа
Нұрмұхамедұлы
Хиуалықтарға
1774 – 1860 жж
Бұл күресті
Жанқожа
Нұрмұхамедұлы
басқарды
Қоқандықтарға
Ресейдің әскери
күштеріне

8.

«Барлық үш жүзге ортақ батыр әрі би,
қазақтардың бостандығы жолындағы атақты
күрескер Жанқожа батыр орыстарды да,
хиуалықтарды да, қоқандықтарды да
мойындамады» деп жазды

9.

Жанқожа батырдың Хиуа мен Қоқанға қарсы күресі
Жанқожа Нұрмұхамедұлы өзінің бүкіл өмірін
Арал маңы қазақтарының тәуелсіздігі үшін күресті
Жанқожа шекті руынан шыққан батыр
1836 жылы
Жанқожа жауынгерлерімен бірге Хиуа әскерлеріне қарсы күреске шығып,
олардың Бесқала бекінісін қиратты
1845 жылы
Хиуаның 2000 әскерін жеңді
1847 жылы
Хиуаның Жаңақала бекінісін қиратты
Хиуалықтардан
3 мың түйені, 500 жылқыны, 2000 ірі қараны және
52000 қойды қайратып алды

10.

1856 – 1857 жылдары
Жанқожа Нұрмұхамедұлының патша үкіметіне қарсы күресі
1856 жылы
Қазалы бекінісін қоршауға алды
Көтерілісшілерді басу үшін Фитингофтың отряды шықты.
Құрамында 300 казак, 320 жаяу әскері мен зеңбіріктері бар
1857 жылы
Арықбалық шайқасында көтерілісшілер жеңілді
Көтерілістің жеңілу себебі: Хиуа хандығының көмек бермеуі
1860 жылы
Жанқожа Нұрмұхамедұлы қайты болды

11.

Л. Мейер былай деп суреттейді: «Қарт батыр оқ өтпейтін
сауытын киіп, қару-жарағын асынып, үйінен шығып үлгерді.
Бірақ аты жоқ екен. Ажалымның жеткен жері осы екен деп, ол
бір төмпешіктің үстіне аспай-саспай шығып алды да, өз иманын
өзі үйіріп, дұға оқи бастады... зулаған оқтар... көпке дейін оның
сауытынан өтпей, тайқып ұшып, кері түсіп жатты. Ақырында
бір оқ оның мойнына дәл тиіп, қарт батырдың өмірін қиып
кетті».

12.

№1 тапсырма.
Жылдар сөйлейді әдісі
1821 жылы –
1836 жылы –
1845 жылы –
1847 жылы –
1856 – 1857 жылдары –
1857 жылы –
1860 жылы –
Дескрипторы:
Жылдар сөйлейді әдісі бойынша берілген жылдарда болған оқиғаларды aнықтaйды;

13.

КӨТЕРІЛІСТІҢ ЖЕҢІЛУ СЕБЕПТЕРІ
КӨТЕРІЛІСТІҢ ЖЕҢІЛУ СЕБЕПТЕРІНІҢ БІРІ – БІРДЕН
ҮШ КҮШПЕН АЛЫСУЫ
ҚОҚАН
ХАНДЫҒЫНА
ХИУА
ХАНДЫҒЫНА
ПАТША
ҮКІМЕТІМЕН
КӨТЕРІЛІСТІҢ
НӘТИЖЕСІНДЕ
Бұл көтерілістер патша үкіметінің
Орта Азия мемлекеттерінің аумағын жаулап алу үрдісін
біраз уақытқа тоқтатты

14.

15. Үйге тапсырма §27 оқу, мазмұндау